Dünyanın yüzeyinin çok altında, bazı mineraller geçmişe açılan birer zaman kapsülü gibi işlev görüyor. Jeoloji dünyasında giderek artan bir ilgi gören lawsonit minerali, bu kapsüllerin belki de en değerlisi. Yüksek basınç ve nispeten düşük sıcaklık ortamlarında kristalleşen bu mineral, yapısında su tutma kapasitesiyle öne çıkıyor.
Tektonik plakalar okyanusların altına daldığında, lawsonit içindeki su da onlarla birlikte yerin derinliklerine iniyor. Bu su, zamanla çevresindeki kaya ve manto malzemesiyle etkileşime girerek erime noktalarını düşürebiliyor. Sonuç: magma oluşumu ve yüzeyde kendini gösteren volkanik patlamalar. Araştırmacılar, Colorado Yaylası'nın altındaki kayaçlarda tespit ettikleri küçük erime izlerinin bu süreçlerin somut kanıtları olduğunu düşünüyor.
Colorado Yaylası, jeologlar için uzun süredir bir muamma olagelmiştir. Çevresi yoğun volkanik ve tektonik aktiviteyle çevrili olmasına karşın yaylanın kendisi görece durağan bir yapı sergilemiş, ancak tarihsel dönemlerde bölgede kayda değer volkanik olaylar yaşandığı da bilinmektedir. Yeni çalışma, bu durağanlık ve patlamalı aktivite arasındaki dengeyi lawsonit gibi minerallerin taşıdığı su döngüsüyle açıklamaya çalışıyor.
Bilim insanları, söz konusu erime izlerinin boyutunun son derece küçük olmasına karşın jeokimyasal açıdan son derece anlamlı bilgiler içerdiğini vurguluyor. Bu kalıntılar, hangi derinliklerde, hangi sıcaklık ve basınç koşullarında erimeler yaşandığını gösteren doğal birer termometre ve barometre işlevi görüyor.
Araştırmanın önemi sadece bölgesel ölçekte değil. Dalma-batma (subduction) zonları dünya genelinde deprem ve volkanik tehlikelerin en yoğun yaşandığı bölgeler arasında yer alıyor. Lawsonit gibi minerallerin bu süreçlerdeki rolünü daha iyi kavramak, bilim insanlarının jeolojik tehlikeleri öngörme kapasitesini artırabilir. Colorado Yaylası'nın minik erime izleri, milyonlarca yıl önceki dramatik olayların sessiz ama güçlü tanıkları olmaya devam ediyor.