Avustralya'da yapılan yeni bir araştırma, fazla kiloların iş bulma olasılığını doğrudan olumsuz etkilemediğini ortaya koyuyor. Çalışmada araştırmacılar, geçmiş iş deneyimi faktörü dikkate alındığında, vücut kitle indeksinin mevcut istihdam fırsatları üzerinde önemli bir etkisinin bulunmadığını tespit etti. Bu bulgular, iş piyasasında obezite kaynaklı ayrımcılığın düşünülenden daha az yaygın olabileceğini gösteriyor. Araştırma, toplumsal önyargılar konusunda önemli ipuçları sunarken, istihdam süreçlerinde gerçek belirleyici faktörlerin neler olduğu konusunda da fikir veriyor. Sonuçlar, kilo ile istihdam arasındaki ilişkinin karmaşık olduğunu ve bu konudaki basit genellemelerden kaçınılması gerektiğini işaret ediyor.

Journal of Experimental Psychology dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, Asyalı, Arap ve Latin kökenli Amerikalıların iş başvurularında sistematik ayrımcılıkla karşılaştığını ortaya koyuyor. Çalışma, özellikle 'tipik Amerikan' özellikler gerektiren pozisyonlarda bu grupların 'kültürel olarak yabancı' algılanması nedeniyle dezavantajlı durumda kaldığını gösteriyor. Araştırmacılar, işverenlerin bilinçsiz önyargılarının azınlık gruplarının kariyer fırsatlarını nasıl kısıtladığını bilimsel verilerle belgeliyor. Bu bulgular, modern işgücü piyasasında hâlâ var olan etnik temelli ayrımcılığın boyutlarını gözler önüne seriyor ve eşit fırsat politikalarının önemini vurguluyor.

Araştırmacılar, görsel-dil modellerindeki toplumsal önyargıları değerlendirmek için VIGNETTE adlı kapsamlı bir test sistemi geliştirdi. 30 milyondan fazla görsel içeren bu sistem, yapay zekanın görsel ipuçlarından yola çıkarak nasıl toplumsal kalıpyargılara dayalı çıkarımlar yaptığını ortaya koyuyor. Çalışma, mevcut bias araştırmalarının ötesine geçerek, yapay zekanın gerçek yaşam bağlamlarında kimlik algısı, karar verme süreçleri ve ayrımcılık eğilimlerini analiz ediyor. Sosyal psikoloji yaklaşımını benimseyen araştırma, AI sistemlerinin görsel kimlik işaretlerini nasıl toplumsal hiyerarşilere dönüştürdüğünü gösteriyor.

ABD federal kurumlarında halkın görüşlerini değerlendirmek için kullanılan büyük dil modellerinin (LLM) eşit davranıp davranmadığını test eden yeni bir araştırma şaşırtıcı sonuçlar ortaya çıkardı. Cornell Üniversitesi araştırmacıları, aynı yorumu farklı meslek gruplarından kişilere atfederek 8 farklı yapay zeka modelini test etti. 182 halk yorumu üzerinde yapılan deneyler, 106.000'den fazla özet analiz edildi. Sonuçlar gösterdi ki yapay zeka modelleri, aynı yorumu sokak satıcısına atfettiklerinde, finansal analistle karşılaştırıldığında daha basit dil kullanıyor ve orijinal anlamın daha azını koruyor. Irksal ve cinsiyet farklılıkları tutarlı bir etki göstermezken, sosyoekonomik statü belirgin bir ayrımcılık faktörü olarak ortaya çıktı. Bu bulgular, demokratik karar alma süreçlerinde yapay zekanın kullanımında ciddi eşitlik sorunlarına işaret ediyor.

Araştırmacılar, tıbbi yapay zeka sistemlerinde farklı demografik grupların aynı anda yaşadığı adaletsizlikleri incelemek için yeni bir araç geliştirdiler. FairLogue adlı bu sistem, sadece tek başına cinsiyet veya ırk ayrımcılığına değil, bu özelliklerin birlikte yarattığı karmaşık adaletsizliklere odaklanıyor. Amerika'daki 'All of Us' veri tabanını kullanan çalışma, antidepresan ilaçların yan etkilerini ve kalp rahatsızlığı olan hastalarda felç riskini öngören iki farklı yapay zeka modelini test etti. Sonuçlar, farklı cinsiyet ve ırk gruplarının kesişiminde yaşanan adaletsizliklerin, her bir özelliği ayrı ayrı incelediğimizde göremediğimiz kadar büyük olduğunu gösterdi. Bu keşif, tıbbi yapay zekanın daha adil hale getirilmesi için çok boyutlu yaklaşımların gerekliliğini ortaya koyuyor.

Araştırmacılar, insan hareketlerini tanıyan yapay zeka sistemlerinin ten rengine dayalı önyargılar içerdiğini ortaya çıkardı. Kritik alanlarda kullanılan bu sistemlerin adil olmayan sonuçlar üretebildiği belirlendi. Çalışmada, aynı hareket yapan farklı ten rengindeki karakterlerin yer aldığı sentetik videolar kullanılarak, sadece görsel kimlik özelliklerinin model tahminlerini nasıl etkilediği test edildi. Sonuçlar, bazı popüler hareket tanıma modellerinin ten rengine göre istatistiksel olarak anlamlı önyargılar sergilediğini gösterdi. Bu keşif, yapay zekanın insan görünümüne dayalı ayrımcılık yapabileceği endişelerini destekliyor ve güvenlik, sağlık gibi hassas alanlarda kullanılan bu teknolojilerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.