433-456 / 472 haber Sayfa 19 / 20
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka Çeviricilerin Yarattığı İletişim Paradoksu: Filter Babel Teorisi

Araştırmacılar, yapay zekanın her birimize özel içerik ürettiği bir gelecek senaryosunu inceliyor. Bu 'Filter Babel' adlı düşünce deneyinde, okuduğumuz, izlediğimiz hatta tanıştığımız kişiler bile AI tarafından kişiselleştiriliyor. Bu durum, herkesi kendi özel deneyim dünyasına çekerken, iletişimde ortak zemin kaybına yol açıyor. Wittgenstein'ın özel dil teorisini referans alan çalışma, AI çeviricilerin aracılık ettiği iletişimin kimlik oluşumu üzerindeki etkilerini sorguluyor. Bir yandan özel deneyim bireysel kimliğin temeliyken, diğer yandan ortak anlayış iletişimin vazgeçilmez koşulu. Bu çelişki, gelecekteki AI destekli iletişim sistemlerinin nasıl tasarlanması gerektiği konusunda önemli sorular ortaya çıkarıyor.

arXiv (CS + AI) 1
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

VR Gözlüklerin Gizli Sorunu: Çocuklar İçin Uygun Değil

Sanal gerçeklik teknolojisi psikoloji ve psikoterapide giderek yaygınlaşırken, çocuklarda ciddi bir sorunla karşılaştığımızı gösteriyor yeni araştırma. VR başlıkları yetişkinler için tasarlandığından, çocukların göz mesafesi (IPD) değerleri dikkate alınmıyor. Bu durum çocukların bazılarının teknolojiden tamamen dışlanmasına, bazılarının ise kalitesiz deneyim yaşamasına neden oluyor. Araştırmacılar, bu durumun çocuk psikolojisi ve tedavi süreçlerinde ciddi metodolojik ve klinik problemlere yol açabileceği konusunda uyarıyor. Göz rahatsızlığı, derinlik algısında bozulma ve siber hastalık gibi yan etkiler, çocukların tedavi süreçlerini olumsuz etkileyebilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka Modellerinin Performans Kayıpları İçin Yeni Çözüm: Kendi Kendine Öğretim

Büyük dil modellerinin karşılaştığı performans düşüşü sorununa yenilikçi bir çözüm geliştirildi. Araştırmacılar, modellerin sıkıştırma ve öğrenme süreçlerinde yaşadığı kayıpları telafi edebilen 'kendi kendine damıtma' yöntemini ortaya koydu. Bu teknik, yapay zeka modellerinin unutma problemini çözerken, orijinal yeteneklerini geri kazanmalarını sağlıyor. Çalışma, sadece pratik bir çözüm sunmakla kalmayıp, bu iyileşme mekanizmasının teorik temellerini de açıklıyor. Yöntem, modelin iç katmanlarının oluşturduğu karmaşık matematiksel yapıyı koruyarak, kayıp performansı yeniden inşa ediyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay zeka modelleri gördüklerini doğru yorumlayamıyor: Çözüm bulundu

Görme ve dil yeteneklerini birleştiren yapay zeka modelleri, görsellerdeki doğru bölgeleri tespit edebilseler de çoğu zaman yanlış cevaplar üretiyor. Araştırmacılar bu sorunun, modellerin içindeki bilgi akışından kaynaklandığını keşfetti. Metin bileşenleri, görsel verilerdeki önemli detaylar yerine alakasız bölgelere odaklanıyor. Bu durum, modelin görme ve anlama yetilerini olumsuz etkiliyor. Bilim insanları, bu sorunu çözebilecek yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Önerilen çözüm, modelin çalışma sırasında yalnızca kritik görsel unsurlara odaklanmasını sağlıyor. Bu sayede alakasız bölgelerin yarattığı karışıklık ortadan kaldırılıyor. Çalışma, yapay zekanın görme ve dil işleme kapasitelerinin geliştirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka Öğrenmesinde Devrim: Beyin Benzeri Hafıza Modeli Geliştirildi

Araştırmacılar, yapay zekanın öğrenme süreçlerini modellemek için insan beynindeki Hebbian plastisiteden ilham alan yeni bir matematiksel framework geliştirdi. Tan-HWG adı verilen bu model, hafıza durumlarını olasılık dağılımları olarak ele alarak, yapay sinir ağlarının nasıl öğrendiğini geometrik bir perspektifle açıklıyor. Sistem, dahili hafıza durumları ile gözlemlenebilir çıktılar arasında temel bir ayrım yaparak, sinaptik bağlantıların güçlenmesi ve budanmasını geometrik sonuçlar olarak açıklıyor. Bu yaklaşım, yapay zeka sistemlerinin öğrenme mekanizmalarını daha iyi anlamamıza ve optimize etmemize yardımcı olabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Robot-İnsan İletişiminde Belirsizlik Kavramları Netleştiriliyor

İnsan-robot etkileşimi alanında belirsizlik, muğlaklık ve çift anlamlılık gibi temel kavramlar, farklı çalışmalarda tutarsız şekilde tanımlanıyor. Bu durum bilimsel araştırmaların karşılaştırılabilirliğini zorlaştırıyor ve teorik gelişimi yavaşlatıyor. Araştırmacılar, bu üç kavramın net tanımlarını, aralarındaki farkları ve ilişkileri ortaya koyan kapsamlı bir çerçeve geliştirdi. Çalışma, sözlük tanımlarından başlayarak bu terimlerin insan-robot etkileşimi bağlamındaki özelliklerini analiz ediyor. Robot teknolojisinin hızla geliştiği günümüzde, insanlar ve robotlar arasındaki iletişimin daha etkili hale gelebilmesi için bu kavramsal netliğin sağlanması kritik önem taşıyor. Bu çalışma, gelecekteki araştırmalar için ortak bir terminoloji zemini oluşturarak alandaki bilimsel ilerlemeyi hızlandırmayı hedefliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Robotlar İçin Sürekli Öğrenen Göz-El Koordinasyon Sistemi Geliştirildi

Araştırmacılar, robotların farklı ortamlarda göz-el koordinasyonunu sürekli öğrenebilmesi için yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Geleneksel derin öğrenme modellerinin yeni ortamlara adapte olurken eski bilgileri unutma sorunu yaşadığı biliniyordu. Bu yeni yaklaşım, robotların manipülasyon görevlerini yerine getirirken karşılaştıkları her yeni sahneye adaptasyon sağlarken önceki deneyimlerini de korumasını sağlıyor. Sistem, geometrik olarak düzenli bir tekrar stratejisi ve yapı koruyucu damıtma tekniği kullanıyor. Bu gelişme, robotların açık dünya ortamlarında daha etkili çalışabilmesi ve sürekli öğrenme yeteneği kazanması açısından önemli bir adım.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Milyar Parametreli Yapay Zeka Modeli Atom Simülasyonlarında Çığır Açtı

Araştırmacılar, atom düzeyindeki fiziksel simülasyonları kuantum doğruluğunda gerçekleştirebilen milyar parametreli bir yapay zeka modeli geliştirdi. MatRIS-MoE adı verilen bu model, periyodik tablonun tüm elementlerini kapsayan devasa veri setleri üzerinde eğitildi. Geleneksel yöntemlerin aksine, bu sistem organik moleküllerden inorganik malzemelere kadar geniş bir yelpazede malzeme özelliklerini tahmin edebiliyor. Projenin en büyük zorluklarından biri, ikinci dereceden türevler gerektiren eğitim sürecinin paralel hesaplama altyapısına uyarlanmasıydı. Araştırma ekibi, Janus adlı özel bir dağıtık eğitim çerçevesi geliştirerek bu sorunu çözdü. İki farklı süper bilgisayar üzerinde test edilen sistem, teorik kapasitesinin %35'ine ulaşarak rekor performans sergiledi.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka İle Çalışırken Beynimiz Nasıl Değişiyor? Tehlikeli Bir Deneyim

Bir araştırmacının büyük dil modeliyle kurduğu sistem, beklenmedik sonuçlar doğurdu. Kişi, karar verme yetkisini yapay zekaya devretmeye başladı ve eleştirilere karşı AI çıktılarını kalkan olarak kullanmaya yöneldi. 48 saat içinde gözlemlenen bu değişimler, prompt mühendisliği sistemlerinin insan bilişi üzerindeki etkilerini gözler önüne seriyor. Çalışma, AI sistemleriyle etkileşimin beynimizi nasıl yeniden şekillendirebildiğini ve bu süreçteki teknik sebepleri detaylı şekilde inceliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Twitter'da İlk Tepkiler Tüm Sohbeti Nasıl Etkiliyor?

Stanford araştırmacıları, Twitter'da toksik içeriklere verilen ilk yanıtların, sonraki tüm konuşmanın seyrini belirlediğini ortaya koydu. 187 bin tweet ve 9 bin konuşmayı analiz eden çalışma, sosyal normların çevrimiçi davranışları nasıl şekillendirdiğini gösteriyor. Araştırma, toksik bir tweet'e verilen ilk yanıtın yapıcı olması durumunda, sonraki kullanıcıların da daha ölçülü davrandığını; ancak ilk yanıt saldırgan olursa, diğerlerinin de benzer şekilde davranma eğiliminde olduğunu buldu. Bu keşif, sosyal medya platformlarının zararlı içerikle mücadelede sadece bireysel hesapları değil, grup dinamiklerini de dikkate alması gerektiğini gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Tedarik Zinciri Dayanıklılığını Ölçen Yeni Matematiksel Model Geliştirildi

Araştırmacılar, modern üretim sistemlerinin tedarik zinciri kesintilerine karşı dayanıklılığını matematiksel olarak ölçebilen yeni bir framework geliştirdi. Çalışma, yerel aksaklıkların nasıl sistem çapında çöküşlere yol açabileceğini analiz ederek, dayanıklı ve kırılgan tedarik zincirleri arasındaki farkı belirlemeyi sağlıyor. Node percolation teorisi ve dallanma süreçlerini kullanan model, dört kritik yapısal belirleyici tanımlıyor: hammadde sayısı, nihai ürün sayısı, tedarik gereksinimleri ve tedarik etkisi. Bu yenilikçi yaklaşım, şirketlerin tedarik ağlarını daha dayanıklı hale getirmesine yardımcı olabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

AI Modellerinin Eğitiminde Yeni Yöntemle %23 Hız Artışı

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin eğitiminde devrim niteliğinde bir yöntem geliştirdi. Aletheia adındaki bu sistem, modelin hangi katmanlarının belirli bir görev için daha önemli olduğunu tespit ediyor ve LoRA adaptörlerini yalnızca bu kritik katmanlara uyguluyor. 81 farklı deney ve 14 başarılı model üzerinde yapılan testlerde, yöntem ortalama %23 hız artışı sağladı. Sistem, 0.5 milyardan 72 milyar parametreye kadar değişen model boyutlarında test edildi ve performans kaybı yaşanmadan eğitim süresini önemli ölçüde kısalttı. Bu gelişme, AI modellerinin daha verimli şekilde özelleştirilmesini mümkün kılarak, araştırmacılar ve geliştiriciler için büyük avantaj sağlıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka Optimizasyonunda Yeni Yaklaşım: Parçacıkları İten Stein Operatörü

Araştırmacılar, karmaşık optimizasyon problemlerini çözmek için yeni bir yapay zeka yaklaşımı geliştirdi. Stein Variasyonel Optimizasyon adı verilen bu yöntem, geleneksel algoritmaların tek bir bölgeye odaklanma sorunununu çözerek, arama uzayında birden fazla optimal çözümü eşzamanlı olarak keşfetmeyi mümkün kılıyor. Yöntem, parçacıklar arasında itici bir mekanizma oluşturarak populasyonun dağılmasını ve farklı bölgeleri keşfetmesini sağlıyor. Büyük ölçekli problemlerde yapılan testler, bu yaklaşımın mevcut en iyi yöntemlerle rekabet edebilir, hatta bazı durumlarda daha üstün performans sergilediğini gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

AI Ajanları Araç Kullanmada Başarılı, Navigasyonda Zayıf

Araştırmacılar, yapay zeka ajanlarının karmaşık görevlerdeki performansını ölçmek için yeni bir benchmark geliştirdi. 'The Amazing Agent Race' adlı bu test, mevcut değerlendirme sistemlerinin çoğunlukla basit, doğrusal görevlerden oluştuğunu ortaya koyuyor. Yeni benchmark, Wikipedia üzerinde gezinme, çoklu araç kullanımı ve sonuçları birleştirme gerektiren 1400 farklı görev içeriyor. Test sonuçları, en başarılı AI ajanının bile sadece %37.2 doğruluk oranına ulaşabildiğini gösteriyor. Özellikle navigasyon hatalarının dominant olduğu (%27-52 arası başarısızlık) bu çalışma, AI ajanlarının araç kullanımında güçlü olmasına rağmen karmaşık ortamlarda yön bulmakta zorlandığını kanıtlıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
18 Apr

Yeni dikkat mekanizması yapay zekânın uzun metinlerdeki performansını artırıyor

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin uzun metinlerle çalışırken yaşadığı temel sorunları çözen yeni bir dikkat mekanizması geliştirdi. Threshold Differential Attention (TDA) adlı bu yöntem, geleneksel softmax dikkatinin yapısal sınırlarını aşarak, modellerin gereksiz kelimelere odaklanmasını engelliyor ve uzun dizilerde daha verimli çalışmasını sağlıyor. Klasik yöntemlerde dikkat dağılımının toplamı bir olması gerektiği için, model bazen ilgisiz kelimelere de dikkat ayırmak zorunda kalıyor. TDA ise sadece belirli bir eşiği aşan önemli kelimelere odaklanarak hem hesaplama maliyetini düşürüyor hem de performansı artırıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
18 Apr

Yapay Zeka Destekli Optimizasyon Algoritmaları Yeni Bir Boyuta Taşınıyor

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin (LLM) kombinatoryal optimizasyon problemlerini çözme yeteneğini geliştiren yenilikçi bir framework geliştirdi. DASH adı verilen bu sistem, geleneksel yöntemlerin aksine sadece nihai sonuçlara odaklanmak yerine çözüm sürecinin dinamiklerini de dikkate alıyor. Bu yaklaşım, algoritmaların hem daha hızlı hem de daha verimli çalışmasını sağlıyor. Özellikle farklı problem türlerine uyum sağlama maliyetini azaltarak, otomatik heuristik üretim sürecini optimize ediyor. Çalışma, yapay zekanın karmaşık optimizasyon problemlerini çözmede daha akıllı stratejiler geliştirebileceğini gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
18 Apr

Yapay Zeka Ajanları Artık Deneyimlerinden Öğrenmeyi Başardı

Büyük dil modellerine dayalı yapay zeka ajanları, her karşılaştığı durumda sıfırdan çözüm üretmek zorunda kaldığı için hem yavaş çalışıyor hem de tutarsız sonuçlar veriyordu. Araştırmacılar, bu sorunu çözecek yeni bir yaklaşım geliştirdi: Skill-Pro. Bu sistem, ajanların geçmiş deneyimlerinden öğrenerek tekrar kullanılabilir beceriler kazanmasını sağlıyor. Geleneksel yaklaşımlardan farklı olarak, parametrelerini güncellemeden sadece deneyim biriktirerek öğrenen bu sistem, önceki çözümleri hatırlayıp benzer durumlarda tekrar kullanabiliyor. Bu sayede hem hesaplama verimliliği artıyor hem de daha kararlı performans sergileniyor. Sistem, deneyimleri organize edebilecek beceriler haline getiriyor ve kaliteli çözümleri sürdürülebilir şekilde saklıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
18 Apr

Gençler Yapay Zeka Modellerini Kendileri Yaparak Daha İyi Anlıyor

ArXiv'de yayınlanan yeni bir araştırma, gençlerin küçük ölçekli yapay zeka dil modellerini kendilerinin inşa etmesinin teknik ve etik açıdan bu sistemleri anlamamlarına nasıl katkı sağladığını inceledi. Bir haftalık çalışmaya katılan 16 genç, tarif, senaryo ve şarkı üreten mini AI modelleri geliştirdi. Sonuçlar, gençlerin yapay zeka teknolojilerini sadece kullanmak yerine inşa etme sürecine dahil olduklarında bu sistemlerin hem teknik işleyişini hem de toplumsal etkilerini çok daha iyi kavradıklarını gösteriyor. Bu yaklaşım, yapay zeka okuryazarlığının geliştirilmesi için önemli ipuçları sunuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
18 Apr

Deniz canlılarını tanımada yapay zeka devrimi: Az veriyle yüksek başarı

Araştırmacılar, sualtı görüntülerinden deniz türlerini sınıflandırmada yenilikçi bir yaklaşım geliştirdi. Geleneksel yöntemlerde uzman etiketlemesi pahalı ve zaman alıcıyken, yeni teknik dondurulmuş temel model yerleştirmeleri üzerinde basit bir lojistik regresyon sınıflandırıcısı kullanıyor. DINOv3 ViT-B/16 modeliyle yapılan testlerde, tam denetimli öğrenmede %88,5 başarı oranı elde edildi. Daha da etkileyici olan, sınıf başına sadece 21 etiketli örnek kullanıldığında (toplam eğitim verilerinin %6'sı) %80'i aşan doğruluk sağlanması. Bu yaklaşım, pahalı veri etiketleme süreçlerine olan bağımlılığı azaltarak deniz biyolojisi araştırmalarını hızlandırabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
18 Apr

Yapay Zeka Öğrenmede Devrim: Beynin Öğrenme Yöntemini Taklit Eden Yeni Model

Araştırmacılar, geleneksel yapay zeka öğrenme yöntemlerinden farklı olarak insan beyninin çalışma prensiplerini taklit eden yeni bir görsel tanıma modeli geliştirdi. Multi-Frequency Local Plasticity adı verilen bu sistem, beynin yerel öğrenme mekanizmalarından ilham alarak çalışıyor. Model, sabit Gabor filtreleri, rekabetçi öğrenme algoritmaları ve modern Hopfield ağlarını birleştiriyor. En dikkat çekici özelliği ise tüm sistem boyunca geri yayılım algoritması kullanmadan öğrenebilmesi. Bu yaklaşım, yapay zekanın daha az enerji tüketen ve biyolojik sistemlere daha yakın çalışma prensipleriyle geliştirilmesine olanak tanıyor. Araştırma, hem yapay zeka hem de beyin bilimi alanlarında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
18 Apr

Yapay Zeka Değerlendirmesinde Devrim: Tek Seferde Çoklu Yanıt Puanlama

Araştırmacılar, yapay zeka modellerinin ürettiği yanıtları değerlendirmek için yeni bir yöntem geliştirdi. Geleneksel sistemler her yanıtı ayrı ayrı inceleyerek zaman kaybına neden olurken, yeni yaklaşım birden fazla yanıtı tek seferde karşılaştırıp puanlayabiliyor. Bu yöntem, yanıtları özel ayırıcı tokenlarla birleştirerek doğrudan karşılaştırmalı akıl yürütme imkanı sunuyor. Sistem, N adet yanıt için N kat hızlanma ve hesaplama maliyetinde ciddi azalma sağlıyor. Araştırma kapsamında iki yeni benchmark oluşturuldu: MR²Bench-Image görsel içerik için 8 farklı modelin yanıtlarını insan değerlendirmeleriyle karşılaştırırken, MR²Bench-Video 94 bin kişinin video tabanlı soru-cevap değerlendirmelerinden oluşuyor. Bu gelişme, yapay zeka modellerinin performansını daha hızlı ve verimli değerlendirme imkanı sunarak, AI sistemlerinin geliştirilmesini hızlandırabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
18 Apr

Yazılım Boyutunu Küçültmek İçin Yeni Algoritma Geliştirme Çalışması

Araştırmacılar, yazılımların boyutunu küçültmek için fonksiyon birleştirme tekniğini geliştiren yeni bir algoritma üzerinde çalışıyor. Mevcut yöntemler fonksiyonları doğrusal diziler halinde işlerken, yeni yaklaşım dal yapılarını yeniden düzenleyerek daha esnek eşleştirme imkanı sunuyor. Bu sayede benzer fonksiyonlar daha verimli şekilde birleştirilebiliyor ve kod tekrarı azaltılabiliyor. Ancak bu gelişmiş yöntem hesaplama karmaşıklığını artırıyor ve NP-zor bir problem haline getiriyor. Bilim insanları bu zorluğun üstesinden gelmek için parametreli algoritma yaklaşımını benimsiyor ve dallanma faktörü ile iç içe geçme derinliği gibi parametreleri inceliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
18 Apr

Yapay Zeka Nefes Alışı Tahmin Ederek Radyoterapi Tedavisini Geliştiriyor

Radyoterapi sırasında hastanın nefes alış verişi, göğüs ve karın bölgesindeki tümörlerin tedavisini zorlaştırıyor. Araştırmacılar bu sorunu çözmek için yapay zeka destekli bir sistem geliştirdi. Çalışmada, MR görüntülerindeki nefes hareketlerini önceden tahmin edebilen iki farklı yapay zeka modeli karşılaştırıldı: anlık öğrenme yapabilen tekrarlayan sinir ağları ve uzun vadeli bağımlılıkları yakalayabilen transformer modeller. Sistem, hastaların değişen nefes alma düzenlerine gerçek zamanlı uyum sağlayarak, radyasyon tedavisinin hedef tümöre daha hassas şekilde uygulanmasını mümkün kılıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay zeka günlük dilden laboratuvar reçetelerine geçiş yapıyor

Rochester Üniversitesi araştırmacıları, ChatGPT benzeri büyük dil modellerini kullanarak sıradan dilden laboratuvar için hazır malzeme reçetelerine dönüştüren bir sistem geliştirdi. Bu teknoloji, kimya mühendislerinin karmaşık yeni malzemeleri keşfetmesini kolaylaştırıyor ve karbon dioksiti yakıta çevirme gibi önemli reaksiyonlar için kataliz alanında yeni olanaklar sunuyor. Sistem, araştırmacıların teknik engeller olmadan yapay zeka destekli malzeme keşfini gerçekleştirmesine ve deney süreçlerini hızlandırmasına olanak tanıyor. Bu gelişme, malzeme biliminde demokratikleşme sağlayarak daha geniş bir araştırmacı kitlesinin gelişmiş AI araçlarından faydalanmasını mümkün kılıyor.

Phys.org 0