25-48 / 79 haber Sayfa 2 / 4
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Mutfak Kültürleri Matematiksel Yasalara Uyuyor

Bilim insanları, dünya mutfaklarından binlerce geleneksel tarifi analiz ederek şaşırtıcı bir keşif yaptı: yemek tarifleri, dil ve diğer sembolik sistemlerde görülen evrensel matematiksel yasalara uyuyor. Araştırma, malzeme kullanımının Zipf yasasını takip ettiğini, mutfak çeşitliliğinin Heaps yasasına göre geliştiğini ve tarif karmaşıklığının Menzerath-Altmann ilişkilerine uyduğunu ortaya koydu. Bu bulgular, görünürde birbirinden çok farklı olan dünya mutfaklarının altında yatan ortak matematiksel yapıları işaret ediyor. Çalışma, yapay zeka destekli varlık tanıma algoritmaları kullanılarak malzemeler, pişirme teknikleri ve mutfak araçları kategorilere ayrıldı. Sonuçlar, insan yaratıcılığının farklı alanlarında benzer istatistiksel kalıpların var olduğuna dair güçlü kanıtlar sunuyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Modelleri Artık Düşünürken Bilgi Arayabilecek

Büyük yapay zeka modellerinin mantıklı düşünme yetenekleri gelişirken, bilgi arama sistemleriyle entegrasyonunda önemli bir sorun ortaya çıkıyor. Mevcut RAG sistemleri düşünme süreci başlamadan önce tüm bilgiyi sağlarken, gelişmiş AI modelleri düşünme zinciri boyunca ihtiyaç duyduklarında bilgiye erişmek istiyor. Araştırmacılar bu uyumsuzluğu çözmek için ReaLM-Retrieve adlı yeni bir çerçeve geliştirdi. Sistem, AI'ın hangi adımda bilgi eksiği yaşadığını tespit ediyor, en uygun zamanda dış kaynaklardan bilgi getiriyor ve bu işlemi 3,2 kat daha hızlı yapıyor. Bu gelişme, yapay zekanın karmaşık sorulara verdiği yanıtların kalitesini artırırken, gereksiz bilgi arama işlemlerini de engelliyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Kuantum Algoritmaları Uydu Görüntülerinden Arazi Sınıflandırmasında Test Edildi

Araştırmacılar, çok spektralli uydu görüntülerinden arazi örtüsü sınıflandırması için varyasyonel kuantum sınıflandırıcıları (VQC) geliştirdiler. EuroSAT-MS veri seti kullanılarak yapılan kapsamlı testlerde, kuantum algoritmaları klasik yöntemlerle karşılaştırıldı. Sonuçlar, kuantum devrelerinin doğrusal okuma ile tek başına klasik algoritmaları geçemediğini, ancak aynı kuantum özellik haritası çekirdek tabanlı karar sistemleriyle birleştirildiğinde performansın önemli ölçüde arttığını gösterdi. Bu çalışma, kuantum bilgisayarlarının uydu görüntü analizi gibi pratik uygulamalardaki potansiyelini araştıran önemli bir adım.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Teknoloji & Yapay Zeka
29 Apr

Yapay Zeka Karadeniz'deki Oksijen Kıtlığını Uzaydan Tespit Edebilir

Bilim insanları, Karadeniz'deki zararlı oksijen kıtlığını (hipoksi) uzay tabanlı gözlemlerle tespit edebilen yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Deniz ekosistemlerini tehdit eden bu durumun izlenmesi, biyoçeşitliliği korumak için kritik öneme sahip. Araştırmacılar, uydu verilerini derin öğrenme ağlarıyla analiz ederek deniz yüzeyindeki gözlemlerden derinlerdeki oksijen durumunu çıkarsamayı başardı. Sistem yaz aylarında hipoksik olayların %38'ini %47 doğrulukla tespit edebildi. Bu teknoloji, deniz ekosistemlerinin gerçek zamanlı izlenmesi için yeni olanaklar sunuyor.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
29 Apr

Yapay Zeka Okyanus Dalgalarını Çözmeyi Öğrendi

Okyanusların karmaşık dinamiklerini anlamak için bilim insanları yeni bir yapay zeka algoritması geliştirdi. Bu sistem, uydu verilerini kullanarak okyanus yüzeyindeki iç gel-git dalgalarını diğer su hareketlerinden ayırt edebiliyor. Geleneksel yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda bile başarılı olan bu teknoloji, okyanus biliminde önemli bir adım teşkil ediyor. Araştırmacılar, deniz yüzeyi yüksekliği, sıcaklık ve akıntı hızı gibi farklı verileri birleştirerek daha doğru sonuçlar elde etmeyi başardı. Bu gelişme, iklim değişikliği ve denizcilik alanlarında yeni kapılar açabilir.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 Apr

Yapay zeka uyduların gözünden okyanus akıntılarının haritasını çıkarıyor

Bilim insanları GOFLOW adlı yeni bir yapay zeka yöntemi geliştirerek, hava durumu uydularından elde edilen görüntüleri kullanarak okyanus akıntılarının detaylı haritalarını çıkarmayı başardı. Bu teknoloji, sıcaklık desenlerindeki değişimleri takip ederek, daha önce doğrudan gözlemlenemeyen hızlı ve küçük ölçekli akıntıları görünür hale getiriyor. Keşif, iklim değişikliği, deniz ekosistemleri ve karbon depolama mekanizmalarını anlamamızda çığır açabilir. Mevcut uydu teknolojisini kullanan bu yöntem, hem güçlü hem de maliyet etkin bir çözüm sunuyor.

ScienceDaily 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 Apr

Yapay zeka çevre analizi için geometrik harita modeli geliştirdi

Google'ın AlphaEarth sistemi, uydu verilerini 64 boyutlu matematiksel vektörlere dönüştürerek Dünya yüzeyini analiz ediyor. Araştırmacılar, ABD'den 12,1 milyon örnek üzerinde yaptıkları çalışmada, bu vektörlerin geometrik yapısını inceledi ve çevresel akıl yürütme için kullanılabilecek yeni bir sistem geliştirdi. Bulgulara göre, 64 boyutlu verinin etkili boyutluluğu sadece 13,3 olarak ölçüldü ve yerel iç boyutluluk yaklaşık 10 civarında bulundu. Bu geometrik anlayış, yapay zekanın çevresel değişimleri daha iyi yorumlamasına olanak sağlayabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka'ya 'Akıl Yürütme Hafızası' ile Büyük Sıçrama

Araştırmacılar, yapay zeka modellerinin karmaşık problemleri çözerken geçmiş deneyimlerinden öğrenmesini sağlayan yeni bir sistem geliştirdi. 'Reasoning Memory' adı verilen bu yaklaşım, AI'ın her problemi sıfırdan çözmek yerine, daha önce kullandığı başarılı yöntemleri hatırlayıp yeniden kullanmasına olanak tanıyor. Sistem, 32 milyon farklı problem çözme adımından oluşan devasa bir veri tabanı oluşturuyor ve AI'ın ihtiyaç duyduğu anında en uygun çözüm yöntemini bulmasını sağlıyor. Bu gelişme, yapay zekanın mantıksal düşünme becerisinde önemli bir ilerleme anlamına geliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yer Gözlem Uydu Görüntülerini Anlayan AI Sistemleri İçin Güvenlik Kalkanı

Araştırmacılar, uydu görüntülerini yorumlayan yapay zeka sistemlerinin gerçek dünya koşullarında karşılaştığı sorunları çözmek için RemoteShield adlı yeni bir sistem geliştirdi. Mevcut AI modelleri temiz ve düzenli verilerle eğitildiği için, bulutlu hava, sis veya belirsiz talimatlar gibi gerçekçi durumlarla karşılaştığında başarısızlığa uğruyor. Bu durum, tarım izleme, afet yönetimi ve çevre gözlemi gibi kritik alanlarda AI destekli uydu sistemlerinin güvenilirliğini tehlikeye atıyor. Yeni geliştirilen RemoteShield sistemi, bu tür bozucu etkilere karşı dayanıklılık sağlayarak, yer gözlem uygulamalarında AI teknolojisinin daha güvenli kullanılmasını hedefliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Hiperspektral görüntülerde devrim: Gaussian tabanlı yeni süper çözünürlük tekniği

Araştırmacılar, hiperspektral görüntülerin kalitesini artırmak için GaussianHSI adında yeni bir teknik geliştirdi. Bu yöntem, Voronoi-Güdümlü İkili 2D Gaussian Splatting kullanarak farklı ölçeklerde görüntü kalitesini artırabiliyor. Geleneksel yöntemlerden farklı olarak, her ölçek için ayrı modifikasyon gerektirmiyor ve sürekli bir temsil sağlayarak esnek çözümler sunuyor. Hiperspektral görüntüleme teknolojisi, uydu görüntülemesinden tıbbi tanıya kadar geniş kullanım alanına sahip olduğu için bu gelişme önemli. Yeni teknik, uzaysal yeniden yapılandırma yaparken spektral sadakati koruyarak, mevcut yöntemlerin karşılaştığı zorluğu aşıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Uydu Görüntülerinde Nesne Tespitinde Çığır Açtı

Araştırmacılar, uydu görüntülerinde nesneleri tespit etmek için yeni bir yapay zeka yaklaşımı geliştirdi. DiffuSAM adlı bu sistem, diffüzyon modelleri ile segmentasyon algoritmalarını birleştirerek uzaktan algılama görüntülerinde nesneleri daha hassas şekilde konumlandırıyor. Geleneksel yöntemlere kıyasla %14 oranında daha yüksek doğruluk elde eden bu teknoloji, karmaşık uydu görüntülerinde bile güvenilir nesne tespiti yapabiliyor. Bu gelişme, çevre izleme, şehir planlama ve afet yönetimi gibi alanlarda uydu verilerinin daha etkin kullanımını sağlayabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Otonom araçlar için uydu destekli güvenlik sisteminde yeni planlama algoritması

Araştırmacılar, otonom araç konvoylarının alçak yörünge uyduları üzerinden aldığı güvenlik kritik güncellemeler için yeni bir zamanlama sistemi geliştirdi. Sistem, hem uydu hem de araç hareketinden kaynaklanan Doppler etkisi, uydu geçişlerinde yaşanan kesintiler ve farklı öncelik sınıflarındaki araçların değişken veri tazelik ihtiyaçlarını bir arada ele alıyor. Mevcut sistemlerin aksine, bu yaklaşım kaba kontrol dilimlerinin gizlediği kısa süreli kesintileri de hesaba katarak, güvenlik doğrulamasını ve veri yaşı analizini daha doğru hale getiriyor. Ping-pong tipi uydu geçişlerinin neden olduğu veri yaşı maliyetinin kümülatif cezasının, salınım uzunluğuyla karesel olarak arttığı matematiksel olarak kanıtlandı.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

C-World: Yapay Zeka Ajanları İçin Sonsuz Öğrenme Ortamları Üreten Sistem

Araştırmacılar, yapay zeka ajanlarının insan benzeri planlama ve akıl yürütme yetenekleri kazanması için ihtiyaç duydukları geniş çaplı öğrenme ortamlarını otomatik olarak oluşturabilen C-World adlı bir sistem geliştirdi. Sistem, 204 farklı uygulamadan toplam 5.571 araç içeren kapsamlı bir eylem alanı sunuyor. Gerçek API çalıştırma modunda canlı servislerle, sentetik modda ise World Engine ile simülasyonlar yapabiliyor. Uzun vadeli iş akışları oluşturan görev dağıtım motoru, gerçekçi hatalar enjekte eden durum kontrolörü ve doğrulanabilir ölçümlerle LLM tabanlı değerlendirmeyi birleştiren ödül sistemiyle eksiksiz bir ajan ortamı sunuyor. Bu yenilik, yapay zeka ajanlarının sürekli öğrenme için ihtiyaç duyduğu çeşitli ve ölçeklenebilir ortamları maliyetli manuel geliştirme süreçleri olmadan elde etmelerini sağlıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay zeka, milyarlarca arama sorgusundan kendini geliştiren yeni model geliştirildi

Araştırmacılar, günlük milyarlarca kullanıcı sorgusuyla karşılaşan arama motorları için devrim niteliğinde bir yapay zeka sistemi geliştirdi. SERM adlı bu sistem, sürekli değişen arama trendlerine uyum sağlamak için kendini otomatik olarak güncelleyebiliyor. Geleneksel arama algoritmaları, kullanıcı davranışlarındaki hızlı değişimlere ayak uydurmakta zorlanırken, yeni sistem çok-ajan mimarisi kullanarak bu sorunu çözüyor. İki temel bileşenden oluşan sistem: değişimleri algılayan bir örnek madencisi ve güvenilir etiketleme yapan bir ilişki değerlendiricisi. Büyük ölçekli endüstriyel testlerde başarılı sonuçlar veren bu teknoloji, arama deneyimini önemli ölçüde iyileştirebilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Görüntü İşlemede Yeni Çığır: Gürültü Uyarlamalı Difüzyon Yöntemi

Araştırmacılar, yapay zeka tabanlı görüntü işleme problemlerini çözmek için yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Difüzyon modelleri adı verilen bu teknik, bozuk veya eksik görüntüleri onarırken karşılaşılan temel sorunları aşıyor. Geleneksel yöntemler yerel minimum tuzaklarına düşerken ve gürültüye aşırı uyum gösterirken, yeni geliştirilen Gürültü-uzayı Hamilton Monte Carlo (N-HMC) yöntemi bu engelleri aşıyor. Sistem, çözüm uzayını kapsamlı şekilde tarayarak daha güvenilir sonuçlar üretiyor. Özellikle bilinmeyen gürültü seviyeli problemlerde etkili olan bu yaklaşım, tıbbi görüntüleme, uydu fotoğrafları ve güvenlik kamerası kayıtlarının iyileştirilmesi gibi alanlarda devrim yaratabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Optik ve Radar Görüntülerini Birleştiren Yeni Yapay Zeka Modeli Geliştirildi

Araştırmacılar, optik ve sentetik açıklıklı radar (SAR) görüntülerini etkili bir şekilde birleştiren CoDe-MAE adlı yeni bir yapay zeka modeli geliştirdi. Bu model, farklı modalitelerden gelen görüntü verilerinin yüksek çözünürlükte işlenmesindeki temel zorluğu çözüyor. Optik ve radar görüntülerinin fiziksel farklılıkları, geleneksel yöntemlerde özellik kaybına veya veri kirliliğine neden oluyordu. Yeni yaklaşım, 'azla daha iyi' felsefesiyle çalışarak, maskelenmiş otokodlayıcı teknolojisini kullanıyor. Bu gelişme, uydu görüntüleme, güvenlik, çevresel izleme ve askeri uygulamalar gibi alanlarda daha doğru ve güvenilir görüntü analizi imkanı sunuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Modelleri Tıbbi Bilgiyi Nasıl Daha İyi Öğrenebilir?

Araştırmacılar, yapay zeka modellerinin tıp ve biyomedisin alanındaki performansını artırmak için iki farklı yaklaşımı karşılaştırdı. İlk yöntemde modeller sürekli eğitimle tıbbi bilgileri içselleştirirken, ikinci yöntemde ihtiyaç duyduklarında bilgi grafiğinden veri çekiyorlar. UMLS Metathesaurus'tan 3,4 milyon kavram ve 34,2 milyon ilişki içeren devasa bir tıbbi bilgi grafiği oluşturan ekip, bu grafikten türetilen metinlerle BERT ve BioBERT modellerini geliştirdi. Altı farklı biyomedikal görevde test edilen modeller, tıbbi dil anlayışından akıl yürütmeye kadar geniş bir yelpazede değerlendirildi. Bu çalışma, gelecekte tıbbi yapay zeka uygulamalarının hangi yöntemle daha etkili olabileceği konusunda önemli ipuçları sunuyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Uydu Görüntülerini Eğitim Olmadan Anlayabilecek

Araştırmacılar, yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerindeki karmaşık nesneleri önceden eğitim almadan tanıyabilen yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. SDCI adı verilen bu sistem, farklı boyutlardaki nesneleri ve karmaşık sınırları daha başarılı şekilde tespit edebiliyor. Geleneksel yöntemler tek yönlü bilgi aktarımı kullanırken, yeni sistem iki farklı AI modelinin birbirleriyle işbirliği yapmasını sağlıyor. Bu gelişme, uydu görüntülerinin analizinde büyük kolaylık sağlayabilir ve özellikle çevre izleme, şehir planlama ve tarımsal uygulamalarda önemli faydalar sunabilir. Sistem, önceden belirlenmiş kategoriler dışındaki nesneleri de tanıyabilme kabiliyetiyle öne çıkıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Bilgi darboğazı kaynak kodlamada hata sınırları belirlendi

Araştırmacılar, gürültülü gözlemlerden uzaktaki kaynaklar hakkında optimal tahmin yapma problemini inceleyen bilgi darboğazı kaynak kodlama tekniğinin matematiksel sınırlarını keşfetti. Bu yöntem, sınırlı veri aktarımıyla en iyi tahminleri üretmeye odaklanıyor. Çalışma, kodlama hızının kritik eşik değerinin altında ve üstünde olduğu durumlarda hata olasılıklarının nasıl değiştiğini matematiksel olarak kanıtladı. Bulgular, veri sıkıştırma ve uzaktan algılama teknolojilerinde önemli iyileştirmeler sağlayabilir. Özellikle IoT sensörleri, uydu haberleşmesi ve yapay zeka sistemlerinde enerji verimli veri iletimi için kritik öneme sahip. Araştırma, teorik bilgisayar bilimi ve istatistiksel öğrenme alanlarında da yeni perspektifler sunuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Hava görüntülerini analiz eden yeni yapay zeka: AeroRAG sistemi geliştirildi

Araştırmacılar, hava fotoğraflarını analiz ederken küçük nesneleri ve detayları daha iyi tanıyabilen AeroRAG adlı yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Geleneksel görsel analiz yöntemlerinin aksine, bu sistem görüntüleri önce yapılandırılmış bilgi parçalarına dönüştürüyor ve ardından sorulan sorulara göre ilgili bilgileri seçerek yanıt veriyor. Uydu görüntüleri, drone fotoğrafları ve hava haritalarında küçük nesnelerin tespiti, nicelik hesaplamaları ve konum belirleme gibi kritik görevlerde daha başarılı sonuçlar elde edebiliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Medya-halk arasındaki bilgi uçurumu: Lübnan çatışmasında çarpıcı bulgular

Lübnan'da yaşanan çatışma döneminde medya ve halkın bilgi talepleri arasında ciddi bir uyumsuzluk olduğunu ortaya koyan bir araştırma, dijital çağda bilgi tüketiminin karmaşıklığını gözler önüne seriyor. 11 bin 623 haber makalesi ve Google arama verilerini karşılaştıran çalışma, medyanın çatışmalara odaklanırken halkın günlük yaşamla ilgili konulara daha fazla ilgi duyduğunu keşfetti. Bu bulgular, medya kuruluşlarının haber değeri algısıyla toplumun gerçek bilgi ihtiyaçları arasındaki derin farkı ortaya koyuyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Akıllı evlerde yapay zeka asistanları test edildi: Karmaşık görevlerde başarısızlık

Araştırmacılar, yapay zeka asistanlarının akıllı ev ortamlarında ne kadar etkili çalıştığını test etmek için PersonalHomeBench adlı yeni bir değerlendirme sistemi geliştirdi. Bu sistem, ev sakinlerinin kişisel tercihlerini ve yaşam tarzlarını dikkate alarak yapay zeka asistanlarının performansını ölçüyor. Test sonuçları, mevcut yapay zeka sistemlerinin basit komutları yerine getirebildiğini ancak karmaşık, bağlam gerektiren görevlerde ciddi zorluklarla karşılaştığını ortaya koydu. Araştırma, yapay zeka asistanlarının gerçek hayatta tam anlamıyla kullanılabilir hale gelmesi için daha fazla gelişime ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Uydu Görüntülerindeki Değişimleri Anlayan Yapay Zeka Modelleri Test Edildi

Araştırmacılar, uydu görüntülerindeki zamansal değişiklikleri anlayarak doğal dilde sorulan sorulara cevap verebilen yapay zeka modellerini inceledi. Çalışmada, farklı zamanlarda çekilmiş uzaktan algılama görüntülerini karşılaştırarak değişimleri tespit eden görü-dil modelleri değerlendirildi. Qwen ailesinden iki farklı model mimarisi test edildi: yapılandırılmış görü-dil işlem hattına sahip Qwen3-VL ve tek aşamalı hizalama kullanan Qwen3.5. Sonuçlar, modern çok modlu modellerin bu alanda umut verici performans gösterdiğini, ancak model boyutunun her zaman daha iyi performans anlamına gelmediğini ortaya koydu. Bu gelişme, uydu görüntü analizinde insan-makine etkileşimini geliştirebilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Japonya'nın Borç Paradoksu: Yeni Ekonomik Model GSYİH'nin %240'ını Açıklıyor

Japonya'nın devlet borcu GSYİH'sinin %240'ını aşmasına rağmen ekonomik istikrarı nasıl koruduğu uzun zamandır iktisatçıları meşgul eden bir soruydu. Yeni geliştirilen JFR-rg modeli bu paradoksu açıklığa kavuşturuyor. Araştırmacılar, finansal baskı mekanizması ve döviz kuru kanallarını içeren yeni bir makroekonomik çerçeve geliştirerek, Japonya'nın borç oranlarını nasıl stabilize ettiğini matematiksel olarak modellediler. Model, geleneksel yaklaşımların aksine, düşük faiz oranları ve kontrollü enflasyon kombinasyonunun yüksek borç seviyelerine rağmen sürdürülebilirlik sağlayabileceğini gösteriyor. Bu çalışma, benzer demografik ve ekonomik zorluklarla karşılaşan diğer gelişmiş ülkeler için de önemli politika çıkarımları sunuyor.

arXiv (Ekonomi) 0