97-113 / 113 haber Sayfa 5 / 5
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Beyin Hücrelerinden İlham Alan Yapay Zeka Navigasyonda Çığır Açtı

Bilim insanları, nöronlar ve astrositler arasındaki işbirliğinden esinlenerek geliştirdikleri yapay sinir ağıyla navigasyon alanında büyük ilerleme kaydetti. İki farklı zaman ölçeğinde çalışan bu sistem, uzun vadeli başarılı hareketleri hatırlarken kısa vadede yakın zamanda ziyaret edilen yerleri baskılıyor. Bu yaklaşım, geleneksel yapay zeka sistemlerinin zorlandığı kısmi gözlemlenebilirlik koşullarında bile etkili navigasyon sağlıyor. Grid dünyası navigasyon testlerinde sistem, hedefe ulaşma mesafesini altı kata kadar kısaltmayı başardı. Bu gelişme, robotik, otonom araçlar ve oyun yapay zekası gibi alanlarda devrim yaratabilir.

arXiv (Biyoloji) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka Modelleri Artık Coğrafi Sınırları Aşabilecek

Bilgisayarlı görü ve makine öğrenmesi alanında büyük bir sorun çözülüyor. Araştırmacılar, yapay zeka modellerinin farklı coğrafi bölgelerde ne kadar başarılı olacağını önceden tahmin edebilen yeni bir yöntem geliştirdi. GeoSpOT adı verilen bu teknik, optimal transport matematiğini coğrafi bilgilerle birleştirerek, modellerin bir bölgede eğitilip başka bir bölgede kullanılmasındaki zorlukları ölçebiliyor. Bu gelişme, küresel veri dağılımındaki eşitsizlikler nedeniyle ortaya çıkan domain kayması problemine çözüm sunuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Cep telefonu verilerindeki sosyoekonomik önyargı nasıl düzeltilir?

Cep telefonu şebekelerinden elde edilen veriler, insan hareketliliğini anlamak için sıkça kullanılıyor ancak bu verilerde ciddi bir sorun var: sosyoekonomik önyargı. Şili'nin başkenti Santiago'da yapılan yeni bir araştırma, tek bir operatörün verilerinin gerçek nüfusu temsil etmediğini ortaya koyuyor. Araştırmacılar, çok seviyeli regresyon ve tabakalaştırma yöntemiyle bu önyargıyı düzeltmeyi başardı. Bu yeni yaklaşım, hareket yarıçapı gibi önemli metriklerde yüzde 17'ye varan düzeltmeler sağladı. Çalışma, büyük veri analizlerinde demografik dengesizliklerin nasıl giderilebileceği konusunda önemli bir yöntem sunuyor.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Hareketli Hedefleri Yakalayan Araçlar İçin Yeni Optimizasyon Algoritması

Bilim insanları, hareket halindeki hedefleri yakalamak için birden fazla aracın en uygun rotalarını hesaplayan yeni bir algoritma geliştirdi. Moving Target Vehicle Routing Problem (MT-VRP) olarak bilinen bu karmaşık optimizasyon problemi, savunma sistemlerinden lojistiğe kadar birçok alanda kritik öneme sahip. Araştırmacılar, Branch-and-Price with Relaxed Continuity (BPRC) adını verdikleri bu yöntemle, 25'e kadar hareketli hedefi içeren senaryolarda optimal çözümleri önceki yöntemlere göre on kat daha hızlı bulabildiler. Algoritma, özellikle araç kapasitelerinin sınırlı olduğu durumlarda üstün performans gösteriyor. Bu gelişme, otonom araç filosu yönetiminden askeri operasyonlara kadar geniş bir uygulama yelpazesinde daha etkili çözümler sunma potansiyeli taşıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

İHA sürülerinde arıza sonrası kendini onarma: Yapay zeka tabanlı çözüm

Araştırmacılar, büyük İHA sürülerinde meydana gelen arızalar sonrasında sistemin kendini onarabileceği yeni bir yapay zeka algoritması geliştirdi. PhyGAIL adı verilen bu sistem, fizik kurallarından ilham alan graf sinir ağları kullanarak İHA'ların birbirleriyle koordineli şekilde çalışmasını sağlıyor. Geleneksel yöntemlerin aksine merkezi kontrol gerektirmeyen bu yaklaşım, sürü büyüklüğü ve hasar seviyesi değişse bile etkili performans gösterebiliyor. Sistem, yerel gözlemlerden hareketle İHA'lar arasında çekim ve itme kuvvetleri modelleyerek fiziksel olarak tutarlı koordinasyon sağlıyor. Bu gelişme, arama kurtarma operasyonlarından askeri uygulamalara kadar geniş bir yelpazede kullanım potansiyeli taşıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

CRoCoDiL: Dil Üretiminde Yeni Nesil Yapay Zeka Modeli Geliştirildi

Araştırmacılar, geleneksel dil üretim modellerinin sınırlarını aşan yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. CRoCoDiL adlı bu model, metin üretiminde karşılaşılan anlam bütünlüğü ve kelime bağımlılığı sorunlarını çözmek için yenilikçi bir yaklaşım benimsiyor. Sistem, dil üretim sürecini kesikli token bazlı işlemlerden sürekli anlam uzayına taşıyarak, daha tutarlı ve anlamlı metinler üretebiliyor. Model, encoder-demasker mimarisi ile çalışan hibrit bir difüzyon yaklaşımı kullanıyor ve iki farklı koşulsuz metin sentezi algoritması sunuyor. Bu gelişme, doğal dil işleme alanında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Hareketli Hedefleri Yakalayan Robot Filosu İçin Yeni Optimizasyon Algoritması

Araştırmacılar, hareketli hedefleri yakalamak için çalışan robot filosunun rotalarını optimize eden yeni bir algoritma geliştirdi. MT-VRP-O olarak adlandırılan bu problem, birden fazla robotun engelleri aşarak ve zaman kısıtları içinde hareket eden hedeflere ulaşmasını gerektiriyor. Geliştirilen Lazy BPRC algoritması, robotların hız ve kapasite sınırlarını da göz önünde bulundurarak en optimal çözümü buluyor. Bu teknoloji, kargo dağıtımından askeri operasyonlara, arama-kurtarma görevlerinden otonom araç koordinasyonuna kadar geniş bir uygulama alanına sahip. Algoritma, sınırlı tur seçenekleri arasından en uygununu belirleyerek hesaplama maliyetini düşürürken, optimal sonuçları garanti ediyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

İnsan-Yapay Zeka Aşkı: Reddit'te 8 Yıllık Tartışma Analizi

Araştırmacılar, Reddit üzerinde 2017-2025 yılları arasında paylaşılan 3.383 adet insan-yapay zeka romantik ilişki gönderisini analiz etti. Çalışma, bu tartışmaların nasıl evrildiğini ortaya koyuyor. İlk yıllarda kullanıcılar daha çok kişisel deneyimler ve duygusal bağlar üzerine odaklanırken, zamanla konuşmalar platform yönetimi, teknik sorunlar ve gerçek yaşam üzerindeki etkiler gibi konulara kaydı. Bu değişim, yapay zeka arkadaşlık sistemlerinin tasarımı ve yönetimi için önemli çıkarımlar sunuyor. Araştırma, insan-yapay zeka romantizminin nasıl özel deneyimlerden teknik düzenlemelere doğru çerçevelendiğini gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay zeka modelleri şekilleri gerçekten anlıyor mu? Yeni test kritik sonuçlar verdi

Görme-dil modelleri (VLM) birçok görevi başarıyla yerine getirse de, bu sistemlerin geometrik şekilleri gerçekten anlayıp anlamadığı belirsizdi. Araştırmacılar, bu modellerin renk ve doku ipuçlarından yararlanarak başarılı görünüp görünmediğini test etmek için BareBones adlı yeni bir değerlendirme sistemi geliştirdi. Bu benchmark, yapay zeka modellerinin saf geometrik anlama yetisini ölçmek için piksel düzeyinde silüetler kullanıyor. Altı farklı veri setinden yararlanılarak oluşturulan bu test, görsel yapay zeka sistemlerinin gerçek geometrik kavrayış kapasitelerini ortaya çıkarmayı hedefliyor. Çalışma, mevcut değerlendirme yöntemlerinin çevresel ipuçlarını sızdırdığını ve bu durumun modellerin gerçek yeteneklerini maskelediğini gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
18 Apr

ModuSeg: Eğitimsiz Görüntü Bölütleme için Devrim Niteliğinde Yaklaşım

Araştırmacılar, görüntü işlemede önemli bir soruna yenilikçi bir çözüm geliştirdi. ModuSeg adlı bu yeni framework, zayıf denetimli görüntü bölütleme işlemini eğitim gerektirmeden gerçekleştiriyor. Geleneksel yöntemler, nesne tanıma ve konumlandırmayı birlikte optimize etmeye çalışırken genellikle görüntülerin yalnızca küçük ayırt edici bölgelerine odaklanıyor. Bu da hem zaman kaybına hem de başarım düşüklüğüne neden oluyor. ModuSeg, nesne keşfi ile anlambilimsel atama süreçlerini birbirinden ayırarak bu sorunu çözüyor. Sistem, güvenilir sınırları olan geometrik önerileri çıkarmak için genel bir maske önerici kullanırken, anlambilimsel temel modelleri kullanarak çevrimdışı özellik bankası oluşturuyor. Bu yaklaşım, çok aşamalı yeniden eğitim gerektirmediği için hem zaman tasarrufu sağlıyor hem de daha kararlı sonuçlar veriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Difüzyon Dil Modellerinde Öngörü Kararsızlığının Gizli Yüzü Ortaya Çıktı

Yapay zeka alanında yeni nesil büyük dil modelleri olan difüzyon dil modellerinin (DLM) beklenmedik bir sorunu keşfedildi. Araştırmacılar, bu modellerin aynı soruya farklı zamanlarda verdikleri yanıtların tutarsız olabildiğini, ancak geleneksel değerlendirme yöntemlerinin bu kararsızlığı maskelediğini ortaya koydu. Mevcut test sistemleri, binlerce örneğin ortalamasına bakarak modelin genel performansını ölçüyor, böylece bireysel örneklerdeki büyük farklılıklar gözden kaçıyor. Bu durum, aynı genel performansa sahip iki model konfigürasyonunun, tekil sorularda tamamen farklı davranabilmesi anlamına geliyor. Araştırma ekibi, her bir örneği ayrı ayrı inceleyerek modellerin ne kadar tutarsız olduğunu daha detaylı ölçen yeni bir değerlendirme sistemi geliştirdi.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Gizli Kablosuz İletişimde Güvenilirlik ve Gizlilik Arasındaki İkilem Çözülüyor

Araştırmacılar, kablosuz ağlarda hem güvenilir bağlantı kurma hem de düşmanlardan gizlenme konusunda yeni bir yaklaşım geliştirdi. Gizli kablosuz iletişim sistemlerinde belirsizlik faktörü ikili rol oynuyor: bir yandan sinyalleri maskeleyerek gizliliği artırıyor, diğer yandan sistem tasarımını zorlaştırıyor. Bu çalışma, sınırlı belirsizlik koşullarında güvenilirlik ve gizliliğin aynı olumsuz durumlardan etkilenip etkilenmediği sorusuna odaklanıyor. Eğer farklı koşullardan etkileniyorlarsa, tek bir en kötü durum senaryosuna dayalı tasarım yeterli olmayacak. Araştırmada quasi-statik solma modeli kullanılarak, alıcının kesinti tabanlı güvenilirlik analizi ve dinleyicinin radyometrik algılama yetenekleri inceleniyor. Bu çalışma, gelecekteki güvenli haberleşme sistemlerinin tasarımında önemli rehberlik sağlayabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka Sistemler İçin Sorumluluk Paylaşımı Modeli Geliştirildi

Araştırmacılar, çoklu ajan sistemlerinde sorumluluk dağılımının nasıl yapılacağını öğrenen yeni bir yapay zeka modeli geliştirdi. İnsanların etkileşimli ortamlarda kendi hedeflerinden ne kadar taviz vererek başkalarına uyum sağladığını anlayan bu sistem, sosyal olarak uyumlu ve güvenilir otonom teknolojiler tasarlamak için kritik bir adım. Model, belirsizlikleri de hesaba katarak farklı senaryolarda sorumluluk paylaşımının nasıl gerçekleştiğini öğreniyor. Bu yaklaşım, özellikle güvenliğin kritik olduğu durumları dikkate alarak, yapay zeka sistemlerinin insan davranışlarını daha iyi anlamasını sağlıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay zeka dilbilim testinin ciddi eksikleri ortaya çıkarıldı

Araştırmacılar, dilsel anlam değişimini tespit etmede kullanılan en etkili kıyaslama testlerinden SemEval-2020 Task 1'in temel sorunlarını analiz etti. Çalışma, testin kelimelerin anlam değişimini yalnızca ayrı anlamların kazanılması, kaybedilmesi veya yeniden dağıtılması olarak ele aldığını gösteriyor. Bu yaklaşım, dilin doğasında var olan kademeli, yapısal ve bağlamsal değişimleri yakalayamıyor. Ayrıca veri kalitesi incelemesinde OCR hataları, bozuk karakterler, kesik cümleler ve tutarsız dilbilgisel etiketleme gibi ciddi teknik problemler tespit edildi. Bu bulgular, yapay zeka sistemlerinin dil anlama kapasitelerini değerlendirmede kullanılan temel araçların ne kadar güvenilir olduğu sorusunu gündeme getiriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka Online Eğitimde Öğrenci Memnuniyetini Platform Farkı Gözetmeksizin Tahmin Ediyor

Araştırmacılar, farklı online eğitim platformlarında öğrenci memnuniyetini tahmin edebilen yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. ADAPT-MS adlı bu sistem, öğrenci yorumlarını ve davranışsal verilerini analiz ederek, bir platformda eğitilen modelin başka platformlarda da başarılı çalışmasını sağlıyor. Sistem, platform farklılıklarından kaynaklanan sorunları çözmek için gelişmiş dil modelleri ve alan adaptasyon tekniklerini kullanıyor. Bu yenilik, online eğitim kalitesinin artırılması ve platform işletmeciliği açısından önemli avantajlar sunuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Anomali Tespitinde Bağlam Sorunu: Yapay Zeka Neyin Normal Olduğunu Karıştırıyor

Yapay zeka sistemlerinde anomali tespiti, beklenmeyen durumları fark etmek için kritik bir yetenektir. Ancak yeni bir araştırma, mevcut sistemlerin önemli bir eksikliği olduğunu ortaya koyuyor: bağlamı göz ardı etme. Bir durum belirli koşullarda normal olabilirken, başka koşullarda anormal sayılabilir. Örneğin, bir fabrikada gece vardiyasında düşük ses seviyesi normal iken, gündüz vardiyasında aynı ses seviyesi arıza işareti olabilir. Araştırmacılar, bu bağlamsal çıkarım eksikliğinin sistemlerin performansını düşürdüğünü ve güvenilmez sonuçlar verdiğini tespit etti. Dinamik ortamlarda çalışan yapay zeka sistemleri için bu sorun daha da kritik hale geliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Dronlar için AI Destekli Güvenli İniş Sistemi Geliştirildi

Araştırmacılar, otonom kargo dronlarının kentsel alanlarda güvenli paket teslimatı yapabilmesi için yenilikçi bir yapay zeka sistemi geliştirdi. 'See&Say' adlı bu sistem, görsel algı ve dil modellerini birleştirerek dronların iniş yapacakları alanları dinamik olarak değerlendiriyor. Geleneksel yaklaşımlar sadece geometrik analiz veya görüntü segmentasyonuna odaklanırken, yeni sistem her iki yöntemi entegre ederek daha güvenilir karar verme sağlıyor. Sistem, tek kamerayla çekilen görüntülerdeki derinlik gradyanlarını açık-kelime dağarcığı algılama maskeleriyle birleştirerek güvenlik haritaları oluşturuyor. Bu teknolojik gelişme, kargo dronlarının karmaşık şehir ortamlarında güvenli teslimat yapabilmesi için kritik bir adım.

arXiv (CS + AI) 0