289-312 / 537 haber Sayfa 13 / 23
Tıp & Sağlık
21 Apr

RAVEN: Hasta Verilerini Öğrenen Yeni Yapay Zeka Sağlık Alanında Devrim Yaratabilir

Araştırmacılar, elektronik sağlık kayıtlarından öğrenen RAVEN adlı yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Bir milyondan fazla hastanın verisiyle eğitilen sistem, hastaların geçmiş tıbbi geçmişlerine bakarak gelecekteki hasta ziyaretlerinde yaşanabilecek tıbbi olayları tahmin edebiliyor. Sistem, tekrarlayan tıbbi olayları ayırt edebilme konusunda özel bir düzenleme kullanıyor ve sağlık alanındaki yapay zeka değerlendirmelerinde önemli bir soruna dikkat çekiyor. Araştırma, sadece model boyutunu artırmanın yeterli olmadığını, veri miktarının da paralel şekilde artırılması gerektiğini ortaya koyuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Tıp & Sağlık
21 Apr

Tıbbi Görüntü Analizinde Yapay Zeka Modellerinin Adaptasyon Sorunu

Derin öğrenme teknolojileri tıbbi görüntü analizinde devrim yaratsa da, farklı hastaneler ve hasta grupları arasındaki veri farklılıkları nedeniyle pratik uygulamada ciddi sorunlar yaşanıyor. Bir hastanede eğitilen yapay zeka modelleri, başka bir hastanede kullanıldığında performansları düşebiliyor. Araştırmacılar bu 'dağılım kayması' sorununu çözmek için yeni stratejiler geliştiriyor. Bu kapsamlı araştırma, klinikteki gerçek kısıtlamaları - sınırlı veri erişimi, gizlilik gereksinimleri ve farklı işbirliği protokolleri - dikkate alarak çözüm önerilerini sistematik olarak inceliyor. Çalışma, tıbbi yapay zeka uygulamalarının hastaneler arası kullanımının önündeki teknik ve pratik engelleri aşmaya yönelik mevcut yaklaşımları değerlendiriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Görsel Halüsinasyonlarına Karşı Yeni Çözüm: ACG Yöntemi

Büyük görsel-dil modelleri bazen gerçekte olmayan nesneleri görüyor gibi davranabiliyor - bu duruma halüsinasyon deniyor. Araştırmacılar, bu sorunu çözmek için Dikkat-uzayı Kontrastif Rehberlik (ACG) adlı yeni bir yöntem geliştirdi. ACG, modelin görsel bilgiyi dil önyargılarından daha fazla dikkate almasını sağlayarak, yanlış nesne tanımlamalarını ve görsellerle uyumsuz açıklamaları önlüyor. Bu training-free yöntem, modelin dikkat katmanlarında doğrudan çalışarak, hatalar çıktı katmanında birikmeden önce müdahale ediyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Hukuk Dünyasında: Mahkeme Kararlarını Doğrulama Sistemi

Araştırmacılar, yapay zekanın hukuki iddiaları doğrulama konusundaki yeteneğini test etmek için CaseFacts adlı yeni bir veri seti geliştirdi. Bu sistem, günlük dilde ifade edilen hukuki iddiaları ABD Yüksek Mahkemesi kararlarıyla karşılaştırarak doğruluğunu test ediyor. 6.294 hukuki iddiayı içeren veri seti, desteklenen, çürütülen ve iptal edilen kararları kategorize ediyor. Mevcut yapay zeka sistemleri için oldukça zorlu olan bu test, hukukun dinamik yapısını ve karmaşık terminolojisini dikkate alıyor. Araştırma, günümüzün en gelişmiş dil modellerinin bile bu alanda zorlandığını gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Belirsizlik Altında Optimal Kontrol: Yapay Zeka İçin Yeni Matematiksel Yöntem

Araştırmacılar, gürültülü ortamlarda çalışan sistemlerin kontrolü için yeni bir matematiksel yaklaşım geliştirdi. Yöntem, belirsizlik içeren durumlarda en kötü senaryoya karşı optimize edilmiş kontrol stratejileri üretiyor. Bu çalışma, otonom araçlardan robotik sistemlere kadar pek çok alanda kullanılabilecek güvenilir yapay zeka uygulamaları için kritik öneme sahip. Geliştirilen algoritma, geleneksel yöntemlerin aksine belirsizlikleri dikkate alarak daha dayanıklı çözümler sunuyor ve gerçek zamanlı uygulamalar için ölçeklenebilir bir yapı sağlıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yeni AI Modeli Mosaic, Hava Durumu Tahminlerinde Çığır Açıyor

Araştırmacılar, makine öğrenmesi tabanlı hava durumu tahminlerindeki spektral bozulma sorununu çözen Mosaic adlı yeni bir AI modeli geliştirdi. Model, öğrenilmiş fonksiyonel pertürbasyonlar yoluyla ensemble üyeleri üretirken, blok-seyrek dikkat mekanizması kullanarak doğal çözünürlüklü ızgaralarda çalışıyor. Sadece 214 milyon parametre ile 6 kat daha ince veriler üzerinde eğitilmiş modellerle rekabet edebilen Mosaic, 24 üyeli 10 günlük hava tahminini 12 saniyenin altında tamamlayabiliyor. Bu breakthrough, hem daha hızlı hem de daha doğru hava durumu tahminlerinin önünü açıyor.

arXiv (Fizik) 0
Matematik
21 Apr

Matematikçiler Eğrilik Teorisinde Yeni Hacim Karşılaştırma Yöntemi Geliştirdi

Araştırmacılar, geometrik uzaylarda hacim karşılaştırmaları için yeni bir matematiksel yöntem geliştirdi. Bu çalışma, Bakry-Émery Ricci eğriliği olarak bilinen özel eğrilik türü üzerinde odaklanıyor. Yöntem, hem eğrilik sınırlarını hem de potansiyel fonksiyonların gradyanlarını dikkate alarak daha kapsamlı bir analiz sunuyor. Araştırma, özellikle Kähler-Ricci akışı adı verilen geometrik evrim süreçlerinin anlaşılmasında önemli uygulamalara sahip. Bu gelişme, diferansiyel geometri alanında hacim değişimlerinin izlenmesi ve karşılaştırılması için yeni araçlar sağlıyor.

arXiv (Matematik) 0
Matematik
21 Apr

Matematikçiler Gerilim Yapılarında Hopf Bağları Keşfetti

Araştırmacılar, tensegrity adı verilen özel gerilim yapılarını incelerken, bu yapıların konfigürasyonlarının eliptik eğriler ile yönetilebileceğini keşfetti. Connelly kataloğundaki A4-simetrik bir tensegrity yapısı üzerinde yapılan detaylı çalışmada, gerçekleştirilebilir konfigürasyonların tek parametreli bir aile oluşturduğu ve bu ailenin eliptik eğri üzerindeki noktalarla parametrize edilebildiği bulundu. En dikkat çekici bulgu, yapının temelindeki üçgen çiftlerinin tüm parametreler boyunca Hopf bağı yapısını korumasıdır.

arXiv (Matematik) 0
Matematik
21 Apr

Smith Fiber Dizileri: Matematik ve Kuantum Fiziğini Birleştiren Yeni Teori

Araştırmacılar, Smith homomorfizmalarını kapsayan kapsamlı bir matematiksel çerçeve geliştirdi. Bu çalışma, bordizm grupları arasındaki haritaları birleştiren üç farklı tanım sunuyor ve bunların eşdeğerliğini kanıtlıyor. Özellikle dikkat çekici olan, geliştirilen uzun tam dizilerin ters çevrilebilir alan teorilerine uygulanabilmesi. Bu matematiksel araçlar, kuantum alan teorisinde simetri kırılması gibi fiziksel olayların anlaşılmasında yeni perspektifler sunuyor. Çalışma, Wood ve Wall dizileri gibi bilinen yapılarla bağlantılar kurarak, teorik matematik ile fizik arasında köprü görevi görüyor.

arXiv (Matematik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka, Geri Çekilmiş Bilimsel Makaleleri Ayırt Edemiyor

Büyük Dil Modelleri (LLM), literatür tarama ve özetleme konularında faydalı olabilir, ancak geri çekilmiş makaleler konusunda ciddi sorunlar yaşıyor. Yeni bir araştırma, üç farklı açık kaynak yapay zeka modelinin, geri çekilmiş 161 yüksek profilli makaleyi tanıyıp tanıyamadığını test etti. Sonuçlar oldukça endişe verici: modeller vakaların %80'inden fazlasında geri çekilmiş makalelerin hâlâ geçerli olduğunu iddia etti. Bu durum, yapay zeka sistemlerinin bilimsel literatürde güvenilirlik kontrolü yapamadığını ve potansiyel olarak yanlış bilgileri yaygınlaştırabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar için bu bulgu, yapay zeka destekli literatür taramalarında ekstra dikkat gerektiğini ortaya koyuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Akıllı Yüzeylerle Kablosuz Sinyal Karıştırma Saldırılarına Karşı Yeni Savunma

Kablosuz iletişim sistemleri, gelişen jamming teknolojileri nedeniyle artan saldırı tehdidiyle karşı karşıya. Araştırmacılar, aktif yeniden yapılandırılabilir akıllı yüzeyler (RIS) kullanarak bu saldırılara karşı etkili bir savunma yöntemi geliştirdi. Geleneksel anti-jamming tekniklerinin sınırlı performans sunduğu durumda, yeni yaklaşım elektromanyetik uyumlu aktif RIS modeli öneriyor. Bu sistem, karşılıklı bağlaşım etkileri ve empedans uyumsuzluklarını dikkate alarak daha gerçekçi bir çözüm sunuyor. Çalışma, düşük karmaşıklıkta alternatif optimizasyon algoritması ile sistemin anti-jamming performansını değerlendiriyor ve kablosuz iletişimde güvenlik açısından önemli bir adım atıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Apple Çiplerinde Dev AI Modelleri: 128K Bağlam Uzunluğu Tek Mac'te Mümkün Hale Geldi

Araştırmacılar Apple Silicon çiplerinde büyük dil modellerinin çalıştırılmasında çığır açan bir teknoloji geliştirdi. Open-TQ-Metal adlı yeni sistem, 70 milyar parametreli Llama 3.1 modelini tek bir 64 GB Mac bilgisayarda 128 bin token bağlam uzunluğuyla çalıştırabiliyor. Bu, daha önce hiçbir sistem tarafından başarılamayan bir performans. Teknoloji, bellek kullanımını 3,2 kat azaltırken dikkat mekanizmasını 48 kat hızlandırıyor. Sistem, KV önbelleğini anlık olarak 4-bit tam sayı formatına dönüştürerek doğrudan sıkıştırılmış veri üzerinde hesaplama yapıyor. 330 deneyden oluşan kapsamlı testlerde, yeni yöntem orijinal FP16 çıkarımla tamamen aynı sonuçları verirken bellek tüketimini 40 GB'den 12,5 GB'ye düşürüyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Modelleri Ahlaki Saldırılarla Test Edildi

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin ahlaki değerlere karşı direncini test etmek için yeni bir yaklaşım geliştirdi. Çalışmada, AI sistemlerinin farklı ahlaki görüşlerle başa çıkabilme yeteneği 'jailbreak' saldırıları kullanılarak incelendi. 10.3 bin örnek içeren özel bir ahlak veri seti oluşturan ekip, dört farklı düşmanca saldırı tekniği geliştirdi. Bu saldırılar, yapay zeka modellerinin ahlaki konulardaki kararlarını manipüle etmeyi hedefliyor. Araştırma, AI'nın çok değerli toplumsal yapılarla uyumlu çalışması gereken 'çoğulcu uyum' kavramına odaklanıyor. Bulgular, mevcut AI güvenlik sistemlerinin ahlaki manipülasyonlara karşı ne kadar dayanıklı olduğunu gösteriyor ve gelecekteki AI geliştirmelerinde dikkate alınması gereken önemli güvenlik açıklarını ortaya çıkarıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Modelleri Kelimelerin Sesini Duymuyor: Çözüm Önerisi Geldi

Dil modelleri metni anlamlandırırken ilk adım olarak kelimeleri parçalara böler, ancak bu işlem kelimelerin sesli yapısını hiç dikkate almaz. Araştırmacılar, bu durumun modellerin fonolojik bilgiyi - yani kelimelerin ses yapısını - öğrenmesini nasıl engellediğini ortaya koydu. Alt-kelime tabanlı tokenizasyonun hem yerel (kafiye gibi) hem de genel (hece yapısı gibi) ses özelliklerinin kodlanmasını sistematik olarak zayıflattığı bulundu. Çalışmada, modelin tokenizasyonu ile kelimelerin doğal hece sınırları arasındaki uyumsuzluğu ölçen STAD metriği geliştirildi. Uyumsuzluk arttıkça fonolojik temsil kalitesinin düştüğü gözlemlendi. Bu sorunu çözmek için araştırmacılar, Uluslararası Fonetik Alfabe (IPA) tabanlı hafif bir ince ayar yöntemi önerdi. Bu yaklaşım, dil modellerine fonolojik farkındalık kazandırarak tutarlı iyileşmeler sağladı.

arXiv (CS + AI) 0
Matematik
21 Apr

Matematikçiler Sayı Teorisinde Yeni Bir Yoğunluk Formülü Keşfetti

Araştırmacılar, en büyük ortak bölen (EBOB) tabanlı özel bir matematiksel fonksiyonun davranışını analiz ederek sayı teorisinde önemli bir keşif yaptı. Çalışma, f(a,b) = gcd(ab,a+b)/gcd(a,b) fonksiyonunun simetrik özelliklerinin SL₂(Z) grup etkisinden kaynaklandığını ortaya koydu. En dikkat çekici bulgu, bu fonksiyonun 1 değerini aldığı sayı çiftlerinin asimptotik yoğunluğunun yaklaşık 0.88151 olduğunun matematiksel olarak kanıtlanması. Bu sonuç, sonsuz çarpım formülü ile ifade ediliyor ve sayı teorisinin temel yapı taşları arasındaki derin bağlantıları gözler önüne seriyor.

arXiv (Matematik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Artık Metinle Sürüş Senaryoları Üretiyor: ScenarioControl

Araştırmacılar, metin komutları veya görsellerle gerçekçi 3D sürüş senaryoları üreten ScenarioControl adlı yeni bir sistem geliştirdi. Bu teknoloji, otonom araçların eğitimi için kritik olan çeşitli trafik durumlarını yapay olarak oluşturabiliyor. Sistem, yol yapısını, diğer araçları, yayaları ve trafik altyapısını içeren kapsamlı senaryolar üretiyor. Özellikle çapraz-dikkat mekanizması ve hafif global bağlam dalı kullanan yenilikçi kontrol sistemi sayesinde, hem yol düzenini hem de trafik koşullarını ince ayarlarla kontrol edebilirken gerçekçiliği koruyor. Bu gelişme, otonom sürüş teknolojisinin test edilmesi ve geliştirilmesi için güvenli sanal ortamlar yaratma konusunda önemli bir adım teşkil ediyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

VR'da Bulantı Hissini Göz ve Baş Hareketleriyle Tespit Eden Yeni Sistem

Sanal gerçeklik deneyimi sırasında yaşanan siber bulantı, kullanıcıların deneyimini ciddi şekilde olumsuz etkiliyor. Araştırmacılar, bu sorunu çözmek için kişiye özel göz ve baş takip verilerini kullanan hafif bir tespit sistemi geliştirdi. Yeni yaklaşım, ensemble öğrenme modelini temel alıyor ve her kullanıcının kendine özgü tepkilerini dikkate alıyor. Mevcut yöntemlerin aksine, bu sistem farklı bulantı seviyelerinde daha güvenilir sonuçlar veriyor ve gereksiz karmaşıklıktan kaçınıyor. Çalışma, VR teknolojisinin yaygın kullanımında karşılaşılan en büyük engellerden birini aşmada önemli bir adım teşkil ediyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Elektrik Motorları İçin Yeni Akım Kontrol Sistemi Geliştirildi

Araştırmacılar, sarılı rotorlu senkron makineler için gelişmiş bir akım kontrol sistemi geliştirdi. Bu yeni sistem, elektrik motorlarının daha verimli çalışmasını sağlayarak enerji tüketimini optimize ediyor. Geleneksel sistemlerin aksine, rotor akımını da hesaba katarak manyetik doygunluk ve çapraz bağlantı gibi karmaşık faktörleri dikkate alıyor. Matematiksel optimizasyon teknikleri kullanılarak tasarlanan sistem, motor sürücülerinin performansını artırırken enerji kayıplarını minimize ediyor. Bu gelişme, endüstriyel uygulamalardan elektrikli araçlara kadar geniş bir yelpazede daha verimli elektrik motorları üretilmesinin yolunu açıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay zeka ile sahte fotoğrafları tespit eden yeni yöntem geliştirildi

Araştırmacılar, dijital görüntülerde copy-move sahteciliğini tespit edebilen GraphSpecForge adlı yeni bir framework geliştirdi. Bu yöntem, bir görüntünün belirli bölümlerinin kopyalanıp başka yerlere yapıştırılarak içeriğin gizlenmesi veya değiştirilmesi durumlarını ortaya çıkarabiliyor. Sistem, Stable Diffusion U-Net modelinin dikkat grafiklerini analiz ederek çalışıyor ve özel eğitime ihtiyaç duymuyor. Copy-move manipülasyonlarının dikkat grafiklerinde yaklaşık alt-grafik duplikasyonuna yol açtığı ve bu durumun normalleştirilmiş graf Laplacian'ında ölçülebilir spektral yeniden dağılıma sebep olduğu keşfedildi. Wasserstein mesafeleri kullanılarak görüntü seviyesinde anomali tespiti yapılan sistem, dört farklı test setinde değerlendirildi ve RecodAI-LUC veri setinde %60.6 AUROC başarı oranına ulaştı.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Eğitiminde Güvenilmez Veri Sorununa Çözüm: REALM Yöntemi

Büyük dil modellerinin eğitiminde kullanılan insan etiketli verilerde önemli bir sorun var: farklı uzmanlık seviyelerindeki kişilerden gelen hatalı etiketler. Araştırmacılar, bu sorunu çözmek için REALM adında yeni bir yöntem geliştirdi. Bu yaklaşım, her veri etiketleyicisinin güvenilirlik seviyesini otomatik olarak öğreniyor ve modelin parametrelerini buna göre ayarlıyor. Geleneksel yöntemler çoğunluk oylaması kullanarak hatalı verileri de modele dahil ediyordu, ancak REALM her etiketleyicinin kimliğini ve uzmanlığını dikkate alarak daha temiz bir öğrenme süreci sağlıyor. Beş farklı soru-cevap veri setinde test edilen yöntem, özellikle çok görevli öğrenme senaryolarında başarılı sonuçlar verdi.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

CRISP: Yapay Zeka Düşünce Zincirlerindeki Gereksiz Adımları Temizleyen Yeni Yöntem

Büyük dil modellerinin karmaşık problemleri çözmek için kullandığı 'düşünce zinciri' yaklaşımı etkili sonuçlar verse de yüksek hesaplama maliyeti getiriyor. Araştırmacılar CRISP adlı yeni bir framework geliştirerek bu soruna çözüm arıyor. Sistem, modelin kendi iç dikkat mekanizmalarını kullanarak hangi düşünce adımlarının kritik, hangilerinin gereksiz olduğunu belirliyor. Özellikle düşünce sürecinin sonunu işaret eden özel tokenların dikkat kalıplarını analiz ederek, mantıksal akışı bozmadan gereksiz kısımları ayıklıyor. Bu yaklaşım, dışarıdan müdahale eden sıkıştırma yöntemlerinin aksine modelin doğal çalışma dinamiklerine uyum sağlayarak kritik mantık adımlarının kaybolmasını önlüyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Grafik Dönüştürücülerde Devrim: SigGate-GT ile Aşırı Düzgünleşme Sorunu Çözüldü

Stanford araştırmacıları, grafik dönüştürücü yapay zeka modellerinde yaşanan 'aşırı düzgünleşme' sorununa yenilikçi bir çözüm geliştirdi. SigGate-GT adlı yeni sistem, sigmoid kapıları kullanarak modellerin derinleştikçe bilgi kaybetmesi problemini çözüyor. Büyük dil modellerindeki dikkat batma sorunuyla benzer kök nedenleri paylaşan bu sorun, softmax dikkat mekanizmasının her düğümü bir yere odaklanmaya zorlamasından kaynaklanıyor. Yeni yaklaşım, her dikkat kafasına öğrenilen sigmoid kapıları ekleyerek, bilgi vermeyen bağlantıları seçici şekilde susturma imkanı sağlıyor. Moleküler veri analizi ve uzun mesafeli akıl yürütme görevlerinde test edilen sistem, beş standart kıyaslamada önceki en iyi sonuçları yakalayıp aştı. Bu gelişme, grafik tabanlı yapay zeka uygulamalarında önemli bir ilerleme anlamına geliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Hasta Simülasyonları Gerçek Toplumu Yansıtmıyor

Stanford araştırmacıları, büyük dil modellerinin ruh sağlığı alanında hasta simülasyonu yaparken ciddi bir sorun keşfetti. GPT-4, DeepSeek ve Gemini gibi yapay zeka sistemleri, bireysel hastalar için mantıklı profiller oluşturabiliyor ancak toplum düzeyindeki gerçek hasta dağılımını doğru yansıtamıyor. 28.800 sanal hasta profili üzerinde yapılan kapsamlı incelemede, modellerin gerçek nüfus verilerine kıyasla çok daha dar bir varyans aralığında kaldığı görüldü. Bu durum, klinisyen eğitimi ve araştırma amaçlı kullanılan yapay zeka sistemlerinin yanıltıcı sonuçlar verebileceği anlamına geliyor. Araştırma, yapay zekanın tıbbi simülasyonlarda kullanımında dikkatli olunması gerektiğini gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yalan haberlerin yayılmasını önlemek için yeni matematiksel model geliştirildi

Araştırmacılar, pandemi dönemlerinde yalan haberlerin nasıl yayıldığını ve nasıl durdurabileceğimizi anlamak için sofistike bir matematiksel model geliştirdi. Model, insanların bilgi işleme sürelerindeki gecikmeleri, toplumsal şüpheciliği ve doğruluk kontrolü mekanizmalarını dikkate alıyor. Stokastik gecikme dinamikleri kullanan sistem, sosyal etkileşimlerdeki rastgele dalgalanmaları da hesaba katıyor. Araştırma, bilgi kirliliği ile mücadelede zamanlamanın kritik önemini vurguluyor ve erken farkındalık kampanyaları ile hızlı doğrulama mekanizmalarının yanlış bilgilerin yayılmasını önemli ölçüde azaltabileceğini gösteriyor. Model, özellikle sağlık krizleri sırasında toplumun nasıl reaksiyon verdiğini anlamamıza yardımcı oluyor.

arXiv (CS + AI) 0