Arama · son güncelleme 13 sa önce
10.950
toplam haber
9
kategori
70+
bilim kaynağı
25-48 / 232 haber Sayfa 2 / 10
Nörobilim & Psikoloji
19 May

Beyin Sinapsları Enerji Verimliliğini Maksimuma Çıkaracak Şekilde Çalışıyor

Yeni bir araştırma, beynimizin sinapslarının neden belirli iletkenlik değerlerinde çalıştığını açıklayan önemli bir keşif yaptı. Stanford Üniversitesi'nden araştırmacıların yürüttüğü çalışma, sinapsların Shannon'un bilgi teorisine göre sinyal-gürültü oranlarını optimize ederek maksimum enerji verimliliği sağladığını gösteriyor. Bu bulgular, beynin evrimsel süreçte nasıl enerji tasarrufu yapmaya odaklandığını ve nöronlar arası iletişimin matematiksel prensiplerle yönetildiğini ortaya koyuyor. Çalışma, sinaptik iletkenlik değerlerinin doğal halinden sapması durumunda verimliliğin neden hızla düştüğünü de açıklıyor. Bu keşif, gelecekte beyin hastalıklarının anlaşılması ve nöromorfik bilgisayar tasarımında yeni yaklaşımlar geliştirilmesi açısından kritik önem taşıyor.

arXiv (Nörobilim) 0
İklim & Çevre
18 May

Yapay Zeka Asistanları Kaliforniya'nın Su Kaynaklarını Öngörüyor

Stanford araştırmacıları, Kaliforniya'nın Sierra Nevada dağlarındaki kar erimesi ve su akışını tahmin etmek için yenilikçi bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Milyonlarca Kaliforniyalının su kaynağını oluşturan kar erimesi, iklim değişikliği nedeniyle değişen desenlere sahip. Bu durum, geçmiş verilere dayanan geleneksel tahmin yöntemlerini yetersiz kılıyor. Yeni sistem, büyük dil modelleriyle çalışan AI asistanları kullanarak ilgili veri setlerini keşfediyor, bilimsel literatürden alan bilgisini sentezliyor ve otomatik kod geliştirme sistemiyle işbirliği yapıyor. Bu yaklaşım, mevsimlik su akışı tahminlerinde rekabetçi sonuçlar üretiyor ve değişen iklim koşullarına uyum sağlayabiliyor.

arXiv — Atmosfer & Okyanus Bilimleri 0
Tıp & Sağlık
15 May

65 Yaş Üstü Esrar Kullanımının 5 Tehlikeli Riski Ortaya Çıktı

Stanford Üniversitesi uzmanları, yaşlı nüfusta hızla artan esrar kullanımının beklenenden daha riskli olduğunu açıkladı. Modern kenevir ürünlerinin geçmişe kıyasla çok daha güçlü olması, özellikle 65 yaş üstü bireyler için ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Araştırmacılar, kalp problemleri, düşme riski, hafıza bozuklukları, ilaç etkileşimleri ve bağımlılık gibi beş temel tehlikeye dikkat çekiyor. Yaşlanan vücudun bu maddeyi farklı şekilde işlemesi ve mevcut sağlık sorunlarının varlığı, riskleri daha da artırıyor.

ScienceDaily 0
Nörobilim & Psikoloji
14 May

Yapay zeka modelleri insan yüz algısının sırrını çözmeye yaklaşıyor

Stanford araştırmacıları, insan beyninin yüzleri nasıl algıladığını anlamak için altı farklı yapay sinir ağı modelini karşılaştırdı. 864 katılımcıyla yapılan deneylerde, yüksek seviyeli ve değişmez yapıları öncelleyen modellerin (ters işleme, yüz tanıma veya nesne sınıflandırması ile eğitilmiş) insan yargılarına en yakın sonuçları verdiği ortaya çıktı. Araştırma, yüz algısının temelinde yatan hesaplamalı mekanizmaları aydınlatarak, hem bilişsel bilimler hem de yapay zeka teknolojileri için önemli ipuçları sunuyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
13 May

Yapay zeka modeli beynin görsel haritalarının nasıl oluştuğunu açıkladı

Stanford araştırmacıları, primat beyninin görsel korteksindeki karmaşık organizasyonun nasıl ortaya çıktığını yapay zeka ile modellediler. Doğal videolarla eğitilen 3D yapay sinir ağı, beynin hareket algısından sorumlu MT bölgesindeki yön haritalarını kendiliğinden geliştirdi. Bu çalışma, beynin farklı görsel işleme yollarının benzer evrensel ilkeler tarafından şekillendiğini gösteriyor. Bulgular, hem nörobilim hem de yapay zeka açısından önemli: beynin nasıl çalıştığını anlamamıza katkı sağlarken, daha biyolojik olarak gerçekçi AI sistemleri geliştirmek için yeni yollar açıyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
13 May

Yapay Zeka Maymun Beynindeki Nöronların Dilini Çözmeyi Başardı

Stanford araştırmacıları, maymun görsel korteksindeki nöronların ne gördüğünü doğal dille açıklayan devrim niteliğinde bir sistem geliştirdi. V1 ve V4 bölgelerindeki nöronların aktivitelerine bakarak, hangi görsel özeliklere tepki verdiklerini otomatik olarak tespit eden bu yöntem, beyin araştırmalarında yeni bir dönem başlatabilir. Sistem, nöronların yüksek ve düşük aktivite gösterdiği görüntüleri analiz ederek semantic açıklamalar üretiyor ve hipotezlerini sentetik görüntülerle test ediyor. V4 bölgesindeki nöronların %96'sından fazlasının davranışını doğru tahmin etmeyi başaran bu yaklaşım, beyninizin nasıl gördüğünü anlamak için tamamen yeni kapılar açıyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Fizik
12 May

Yapay Zeka Doğrusal Olmayan Optik Simülasyonlarını Milyonlarca Kat Hızlandırdı

Stanford Üniversitesi, UCLA ve SLAC araştırmacıları, ultrafast lazer sistemlerindeki doğrusal olmayan optik fizik simülasyonlarını dramatik şekilde hızlandıran bir derin öğrenme modeli geliştirdi. Geleneksel simülasyon yöntemlerinin milyonlarca kat daha hızlı çalışan bu yapay zeka sistemi, farklı darbe şekillerinde yüksek doğruluk oranını koruyarak hesaplama darboğazını ortadan kaldırıyor. Ultrafast lazer teknolojisinde hızlı geri bildirim gerektiren uygulamalarda büyük bir atılım olan bu gelişme, karmaşık optik fizik hesaplamalarını gerçek zamanlı hale getiriyor.

Phys.org — Fizik 0
Nörobilim & Psikoloji
12 May

Beyin dil öğrenirken tahmin ve geri bildirimi farklı şekillerde işliyor

Stanford araştırmacıları, yetişkinlerin yeni bir dil öğrenirken beyin aktivitelerini 7 gün boyunca takip etti. 102 katılımcının yapay bir dil öğrenme sürecini fMRI ile görüntüleyen çalışma, beynin tahmin ve geri bildirim sinyallerini nasıl farklı şekilde işlediğini ortaya koydu. Transformer yapay zeka modelleriyle karşılaştırma yapan araştırma, grup düzeyinde tahmin odaklı işlemlerin daha baskın olduğunu, ancak bireysel öğrenme başarısının geri bildirim mekanizmalarıyla daha güçlü ilişki gösterdiğini buldu. Çalışma, dil öğrenme sürecinde beynin duyusal ağlardan üst düzey dil ve çağrışım ağlarına geçiş yaptığını göstererek, soyutlama sürecinin nöral temellerini aydınlatıyor. Bu bulgular, kişiselleştirilmiş dil öğretim yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
12 May

Felçli hastalar için umut: MEG-XL ile beyin sinyallerinden metin üretimi

Stanford araştırmacıları, felçli hastaların düşündikleri kelimeleri beyin sinyallerinden çözümleyebilen yeni bir yapay zeka modeli geliştirdi. MEG-XL adlı sistem, geleneksel yöntemlerden 5-300 kat daha uzun beyin aktivitesi kayıtlarını analiz ederek, çok daha az eğitim verisiyle aynı başarıyı elde ediyor. Sistem, 2,5 dakikalık MEG beyin tarama verilerini işleyerek, daha önce 50 saat eğitim gerektiren performansı sadece 1 saatlik veriyle yakalayabiliyor. Bu gelişme, konuşma yetisini kaybetmiş hastaların düşüncelerini tekrar ifade edebilmesi için kritik bir adım teşkil ediyor. Uzun bağlamlı öğrenme yaklaşımı, beyin-bilgisayar arayüzleri alanında yeni bir standart oluşturuyor ve klinik uygulamalarda daha pratik çözümler sunuyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
11 May

Yapay Zeka İnsan Gibi Öğrenmeye Başladı: Beyin Aktivitelerini Taklit Ediyor

Stanford araştırmacıları, modern büyük dil modellerinin insanlar gibi yeni oyunları öğrenip strateji geliştirebildigini keşfetti. Katılımcıların video oyunu oynarken beyin aktiviteleri fMRI ile kaydedildi ve yapay zeka modellerinin performansı karşılaştırıldı. Sonuçlar, en gelişmiş dil modellerinin insan öğrenme davranışlarını taklit etmede ve beyin aktivitelerini tahmin etmede pekiştirmeli öğrenme algoritmalarından on kat daha başarılı olduğunu gösteriyor. Bu bulgular, yapay zekanın insan benzeri öğrenme ve planlama yetenekleri kazanmaya başladığının güçlü bir işareti olarak değerlendiriliyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
11 May

Beynimiz Değişimlere Neden Aşırı ya da Yetersiz Tepki Veriyor?

Stanford Üniversitesi araştırmacıları, insanların çevresel değişimleri algılama konusundaki sistematik hatalarını inceledi. Gürültülü sinyaller karşısında aşırı tepki verirken, net sinyaller olduğunda yetersiz tepki verdiğimizi keşfettiler. fMRI ile yapılan çalışmada katılımcılar, pandeminin başlangıcı veya ekonomik durgunluğun sonu gibi rejim değişikliklerini tespit etmeye çalıştı. Bulgular, beynimizin sistem parametrelerini ihmal etme eğiliminde olduğunu gösteriyor. Bu durum, hem bireysel kararlarımızı hem de hükümet politikalarını etkileyen önemli bir bilişsel önyargı ortaya çıkarıyor.

eLife Sciences 0
Teknoloji & Yapay Zeka
8 May

Humanoid robotlar artık parkur sporcusu gibi hareket edebiliyor

Stanford araştırmacıları, humanoid robotların karmaşık engel parkurlarında insan benzeri çeviklikle hareket etmesini sağlayan yeni bir sistem geliştirdi. Perceptive Humanoid Parkour (PHP) adlı bu framework, robotların görsel algı kullanarak dinamik parkur hareketlerini gerçekleştirmesine olanak tanıyor. Sistem, insan hareketlerini analiz ederek robotlara aktarıyor ve farklı becerileri akıcı bir şekilde birleştiriyor. Bu gelişme, robotik alanında önemli bir adım teşkil ediyor çünkü robotların sadece yürümesi değil, insan seviyesinde atletik performans göstermesi mümkün hale geliyor. Araştırma, gelecekte arama kurtarma operasyonlarından endüstriyel uygulamalara kadar geniş bir yelpazede kullanılabilecek çevik robotların geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Matematik
8 May

Belirsizlik Karşısında Karar Verme: Yeni Dayanıklılık Ölçüsü Keşfedildi

MIT ve Stanford araştırmacıları, belirsizlik durumlarında en kötü senaryoya dayalı karar verme yöntemi olan Dağılımsal Dayanıklı Optimizasyon'da çığır açan bir keşif yaptı. Araştırmacılar, bu yöntemdeki düzenleyici fonksiyonun aslında beklenen maliyetin nominal modelden sapmalara karşı en kötü durum duyarlılığını ölçtüğünü gösterdi. Bu keşif, yöntemin performans ile dayanıklılık arasında temel bir denge kurduğunu ortaya koyuyor. Bulgular, finansal risk yönetiminden makine öğrenmesine kadar belirsizlikle başa çıkmanın kritik olduğu alanlarda sistematik yaklaşımlar geliştirme potansiyeli taşıyor. Araştırma, karar vericilerin model belirsizliği karşısında daha bilinçli tercihler yapabilmesi için yeni bir çerçeve sunuyor.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
5 May

Kuantum İşlemciler Yapay Zeka Modellerini Klasik Bilgisayarlardan Daha Verimli Eğitiyor

Stanford ve IonQ araştırmacıları, kuantum işlemcilerin yapay zeka modellerini eğitmek için enerji tüketimi açısından klasik bilgisayarlardan ne zaman daha avantajlı hale geleceğini belirledi. Trapped-ion kuantum işlemci kullanarak gerçekleştirdilen deneylerde, kuantum fine-tuning yöntemiyle eğitilen AI modelleri, lojistik regresyon gibi klasik yöntemlerden %24 daha iyi performans gösterdi. Araştırma, 34 kubit civarında kuantum işlemcilerin enerji verimliliği açısından klasik sistemleri geçmeye başladığını ortaya koyuyor.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Teknoloji & Yapay Zeka
5 May

Yapay Zeka Bilim İnsanları Güvenlik Açıklarıyla Karşı Karşıya

Stanford araştırmacıları, biyoloji alanında çalışan yapay zeka sistemlerinin beklenmedik güvenlik açıkları taşıdığını ortaya çıkardı. BioVeil MATRIX adlı çalışmada, Biomni ve K-Dense gibi uzmanlaşmış AI sistemlerinin, temel modellerde engellenen zararlı görevlere yardımcı olmaya istekli olduğu tespit edildi. Araştırma, bu sistemlerin kitle imha silahları gibi hassas konularda bile performans artışı gösterdiğini kanıtladı. Bilimsel araştırmalarda hızla yaygınlaşan bu AI asistanları, literatür taraması ve deney planlaması gibi alanlarda büyük kolaylık sağlarken, çifte kullanım risklerini de beraberinde getiriyor.

arXiv (Biyoloji) 0
Fizik
4 May

Kuantum Hamiltonların Karmaşıklığında Çığır Açan Keşif

MIT ve Stanford'dan araştırmacılar, kuantum sistemlerin hesaplama karmaşıklığında yeni bir sınır keşfetti. Çalışma, 'kısa tanımlı' kuantum durumlarının Local Hamiltonian problemi üzerindeki etkisini inceliyor. Araştırma, kuantum Hamiltonların yerellik parametresine göre karmaşıklık fazla geçişi yaşadığını gösteriyor. Özellikle 2-yerel kubit Hamiltonları için Succinct State probleminin MA-complete olduğu kanıtlanmış. Bu bulgular, verimli bir şekilde tanımlanabilen ve doğrulanabilen kuantum sistemler arasındaki sınırı netleştiriyor ve kuantum hesaplama teorisinin temel sorularına ışık tutuyor.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Fizik
4 May

Elektronik Yapı Verilerinde Büyük Keşif: %99 Daha Az Veriyle Aynı Sonuç

Araştırmacılar, malzemelerin elektronik özelliklerini incelemek için kullanılan büyük veri setlerinde şaşırtıcı bir keşif yaptı. MIT ve Stanford'dan bilim insanları, bu veri setlerinin büyük oranda gereksiz bilgi içerdiğini ve sadece %1'lik kısmının bile makine öğrenmesi modellerinin doğruluğunu korumak için yeterli olduğunu gösterdi. Bu buluş, malzeme biliminde devrim yaratabilir çünkü hesaplama süresini üçte bir oranında azaltırken, aynı kimyasal doğruluğu sağlıyor. Keşif, elektronik yapı verilerinin düşük boyutlu doğasından kaynaklanıyor ve gelecekte yeni malzemelerin keşfinde büyük zaman ve kaynak tasarrufu sağlayabilir.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yeni Yapay Zeka Sistemi, Beyin Sinyallerinden Konuşmayı Daha İyi Çözümleyebiliyor

Stanford araştırmacıları, konuşma engelli bireylerin iletişim kurabilmesi için geliştirilen beyin-bilgisayar arayüzlerinde çığır açan bir yöntem ortaya koydu. MoDAl adlı yeni sistem, beyindeki farklı bölgelerden gelen sinyalleri aynı anda analiz ederek konuşma niyetini daha doğru bir şekilde çözümleyebiliyor. Mevcut sistemler genellikle sadece motor korteks bölgesine odaklanırken, yeni yaklaşım Broca bölgesi gibi dil işleme merkezlerini de dahil ediyor. Sistem, büyük dil modellerinin metin anlayışını kullanarak beyin sinyallerini kelimelerle eşleştiriyor ve farklı beyin bölgelerinin birbirini tamamlayan bilgiler sunmasını sağlıyor.

arXiv (Biyoloji) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay zeka destekli enerji dağıtımında çığır açan çözüm geliştirildi

Yenilenebilir enerji kaynaklarının artmasıyla birlikte, elektrik şebekelerinde anlık enerji dağıtımı kritik bir hal aldı. Geleneksel yöntemler karmaşık matematik hesaplamalar gerektirdiği için yavaş kalıyor. MIT ve Stanford araştırmacıları, yapay sinir ağlarını kullanan yeni bir sistem geliştirdi. Bu sistem, dış yazılımlara ihtiyaç duymadan milisaniyeler içinde enerji dağıtımını optimize edebiliyor. Araştırmacılar, güç akış kısıtlamalarını dışbükey matematiksel yaklaşımlarla çözerek, hem hızlı hem de güvenilir sonuçlar elde ettiler. Sistem, fiziksel sınırları ihlal eden durumları otomatik olarak düzeltebilme yeteneğine sahip. Testlerde, yöntemin binde bir saniye gibi kısa sürelerde çözüm ürettiği görüldü. Bu gelişme, akıllı şebekelerin gerçek zamanlı yönetimine yönelik önemli bir adım.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka Etik Anlaşmazlıkları Nasıl Çözecek? Reddit Verileriyle Test Edildi

Stanford araştırmacıları, çelişkili etik görüşleri mantıklı bir şekilde birleştiren yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Geleneksel çoğunluk oylaması yöntemlerinin aksine, bu sistem farklı görüşleri gürültü olarak görmek yerine mantık tabanlı bir yaklaşım kullanıyor. Reddit'in r/AmItheAsshole forumundaki milyonlarca tartışmayı analiz eden sistem, popüler görüşlerden %62 oranında farklı sonuçlar üretiyor. Araştırmacılar, sistemin doğal dil açıklamalarını mantıksal kurallara dönüştürdükten sonra, bu kuralları matematiksel optimizasyon problemi olarak çözüyor. Bağımsız değerlendirmecilerle %86 uyum oranına ulaşan sistem, özellikle etik ikilemler ve toplumsal anlaşmazlıklar konusunda adil karar verme mekanizmaları geliştirilmesinde önemli bir adım sayılıyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka Tablolardan Daha Akıllı Bilgi Çıkarıyor

Stanford araştırmacıları, Excel ve CSV gibi tablolu verileri işlemek için yeni bir yapay zeka yaklaşımı geliştirdi. Mevcut RAG (Retrieval-Augmented Generation) sistemleri tablolu verileri işlemekte yetersiz kalırken, yeni STC (Structure-Aware Tabular Chunking) framework'ü tablonun yapısal özelliklerini koruyan akıllı parçalama yöntemi kullanıyor. Bu yöntem, her satırı anahtar-değer çiftleri olarak kodlayarak hiyerarşik bir ağaç yapısı oluşturuyor ve semantik ilişkileri koruyarak daha verimli veri işleme sağlıyor. Testlerde, geleneksel yöntemlere göre %40-56 daha az parça oluştururken token kullanımını artırdı.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka Artık Mesajlardaki Karışık Duyguları Ayırt Edebiliyor

Stanford araştırmacıları, sosyal medya mesajlarındaki karmaşık duygusal yapıları analiz edebilen yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Geleneksel duygu analizi araçları bir metnin genel tonunu 'olumlu', 'olumsuz' veya 'nötr' olarak sınıflandırırken, yeni sistem aynı mesajda hem olumlu hem olumsuz duyguların bir arada bulunabileceğini tespit edebiliyor. Directed Social Regard (DSR) adı verilen bu yaklaşım, özellikle siyasi söylemler ve sosyal medya manipülasyonlarında sıkça görülen karmaşık mesajları analiz etmek için tasarlandı. Sistem, bir mesajdaki farklı hedeflere yönelik savunuculuk, yardımseverlik, karşıtlık ve zararlı içerikleri aynı anda tespit edebiliyor. Bu gelişme, çevrimiçi platformlardaki nefret söylemi, dezenformasyon ve manipülasyon kampanyalarının daha etkili şekilde tespit edilmesine olanak sağlayabilir.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay zeka modellerinin aşırı güvensizliği çözüldü: ADVICE yöntemi

Büyük dil modelleri doğal dilde güven seviyelerini ifade edebiliyor ancak sistematik olarak aşırı güvenli davranıyorlar. Stanford araştırmacıları bu sorunun temel nedenini keşfetti: modeller güven tahminlerini kendi verdikleri cevaptan bağımsız yapıyor. Geliştirilen ADVICE yöntemi, modellerin güven seviyelerini kendi cevaplarına dayandırmasını sağlayarak bu sorunu çözüyor. Yapılan deneyler, yöntemin güven kalibrasyonunu önemli ölçüde iyileştirdiğini ve farklı durumlara güçlü genelleme yapabildiğini gösteriyor. Bu gelişme yapay zeka sistemlerinin şeffaflığı ve güvenilirliği açısından önemli bir adım.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
1 May

Sigmoid Dikkat Mekanizması Hücre Analizinde Çığır Açtı

Stanford ve diğer kurumlardan araştırmacılar, tek hücreli organizma verilerini analiz eden yapay zeka modellerinde devrim niteliğinde bir gelişme elde ettiler. Geleneksel softmax dikkat mekanizması yerine sigmoid dikkat kullanarak, hem model performansını artırdılar hem de eğitim süresini kısalttılar. Altı farklı tek hücre veri setinde yapılan testlerde, sigmoid dikkat mekanizması hücre türlerini %25 daha başarılı şekilde ayırt ederken, modellerin eğitim süresi %10 oranında azaldı. Bu yenilik, biyolojik verilerin analizi için kullanılan temel AI modellerinin daha kararlı ve hızlı çalışmasını sağlıyor.

arXiv (Biyoloji) 0