49-72 / 124 haber Sayfa 3 / 6
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Zenginler Yapay Zekayı Daha Çok Kullanıyor: Yeni Dijital Uçurum Uyarısı

Hong Kong Baptist Üniversitesi araştırmacıları, yapay zekanın yaygınlaşmasının beklenmedik bir sonucunu ortaya çıkardı: yeni bir dijital eşitsizlik türü. 10.000'den fazla Amerikalı üzerinde yapılan araştırma, AI teknolojilerinin özellikle günlük yaşamın 'gizli' uygulamalarında kullanımının gelir düzeyiyle doğrudan bağlantılı olduğunu gösteriyor. Profesör Sai Wang ve ekibinin yürüttüğü bu kapsamlı çalışma, geleneksel dijital bölünmeden farklı olan bu yeni durumun toplumsal eşitsizlikleri daha da derinleştirebileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Information, Communication & Technology dergisinde yayımlanan araştırma, AI çağında adil erişim politikalarının önemini gözler önüne seriyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

İşaret Dili Yapay Zekası: Dil Bilimsel Analiz İçin Yeni Test Sistemi

Araştırmacılar, işaret dili çeviri modellerinin dil bilimsel yeteneklerini değerlendirmek için yeni bir test sistemi geliştirdi. ASL Minimal Translation Pairs (ASL-MTP) adlı bu veri seti, Amerikan İşaret Dili'ndeki çeşitli dil bilimsel olguları analiz etmek için tasarlandı. Mevcut yapay zeka modelleri konuşma dili işlemede büyük başarılar elde etmişken, işaret dili modellerinin gelişimi geride kalmıştı. Bu çalışma, işaret dilinin çok boyutlu yapısını - el hareketleri, üst vücut ve yüz ifadelerini - ne kadar iyi analiz edebildiklerini test ediyor. Güncel bir İngilizce çeviri modelinin analizi, bu alandaki eksiklikleri ve gelişim alanlarını ortaya koyuyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Çağrı merkezi sohbetleri, ses tanıma sistemlerini zorluyor

Yapay zeka destekli ses tanıma sistemlerinin gerçek dünya performansını değerlendirmek için yeni bir test veri seti geliştirildi. AppTek Call-Center Dialogues adlı bu koleksiyon, on dört farklı İngilizce aksanında spontan müşteri-temsilci konuşmalarını içeriyor. Araştırma, mevcut açık kaynak ses tanıma sistemlerinin farklı aksanlar karşısında büyük performans farklılıkları gösterdiğini ortaya koyuyor. Bu çalışma, Amerikan İngilizcesi üzerinde iyi performans gösteren sistemlerin, küresel kullanıcı tabanının çeşitli aksanları karşısında aynı başarıyı gösteremediğini kanıtlıyor. Özellikle konuşmalı yapay zeka uygulamaları için kritik olan bu bulgular, ses tanıma teknolojilerinin daha kapsayıcı geliştirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 1
İklim & Çevre
30 Apr

Orman yangınları sonrası çamur seli tahminleri geliştirildi

Amerikan bilim insanları, orman yangınlarının ardından meydana gelen tehlikeli çamur sellerinin tahmin edilmesine yönelik yeni yöntemler geliştirdi. Colorado'da 2020 yılında meydana gelen Grizzly Creek yangını sonrasında yaşanan deneyimler, bu tür doğal afetlerin ekonomik ve sosyal maliyetlerinin ne kadar yüksek olabileceğini gösterdi. Yangın alanlarında toprak yapısının değişmesi ve bitki örtüsünün yok olması, yağmur sularının çamur, kaya ve enkaz karışımı halinde hızla akmasına neden oluyor. Araştırmacılar, bu çamur sellerinin oluşum koşullarını daha iyi anlayarak erken uyarı sistemlerini geliştirmeyi hedefliyor. Bu çalışmalar, özellikle iklim değişikliği nedeniyle artan orman yangınları göz önüne alındığında büyük önem taşıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
30 Apr

120 Milyon Yıldır Aynı Genetik Reçeteyi Kullanan Evrim

York Üniversitesi ve Wellcome Sanger Enstitüsü'nden bilim insanları, evrimin 120 milyon yıldan fazla bir süredir aynı genetik 'kopya kağıdını' kullandığını ortaya koydu. Araştırmacılar, Güney Amerika yağmur ormanlarında yaşayan uzak akraba kelebek ve güve türlerini inceleyerek bu çarpıcı sonuca ulaştı. Bu türler, avcıları uzaklaştıran benzer kanat renk desenlerine sahip - bu durum bilimde mimikri olarak biliniyor. Çalışma, yaşamın Dünya'da düşünülenden daha öngörülebilir olabileceğini gösteriyor. Bulgular, farklı türlerin benzer çevresel baskılarla karşılaştığında, evrimin tekrar tekrar aynı genetik çözümlere başvurduğunu ortaya koyuyor. Bu keşif, evrimsel biyolojideki en temel sorulardan birine ışık tutuyor: yaşam ne kadar rastlantısal, ne kadar öngörülebilir?

Phys.org — Biyoloji 0
Fizik
30 Apr

Donmuş Neon Yüzeyinde Kuantum Devrimi: Gürültüsüz Qubit Teknolojisi

Amerika Enerji Bakanlığı'nın Argonne Ulusal Laboratuvarı'nda geliştirilen yenilikçi qubit platformu, kuantum bilişim dünyasında çığır açabilecek nitelikte. Donmuş neon gazının yüzeyinde tek elektronları hapsederek oluşturulan bu sistem, geleneksel qubitlerden binlerce kat daha az gürültü seviyesi sergiliyor. Qubitler kuantum bilgi işlemenin temel yapı taşları olup, çevresel bozucu etkiler performanslarını ciddi şekilde etkiliyor. Bu yeni yaklaşım, kuantum teknolojilerinin en büyük sorunlarından biri olan gürültü problemine radikal bir çözüm sunuyor ve yüksek performanslı kuantum sistemlerinin geliştirilmesinde önemli bir adım teşkil ediyor.

Phys.org — Fizik 0
Kimya
30 Apr

Appalachian Dağları'nda keşfedilen lityum rezervi ABD'yi bir asır besleyebilir

Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu'nun yeni çalışması, Appalachian Dağları'nda elektrikli araç bataryaları için kritik öneme sahip lityumun büyük rezervlerini ortaya çıkardı. Güney Appalachian'larda 1,43 milyon metrik ton, kuzey bölgelerinde ise 900 bin metrik ton lityum oksit bulunduğu tahmin ediliyor. Bu keşif, ABD'nin lityum ithalatını büyük ölçüde azaltma potansiyeli taşıyor. Rezervler özellikle Kuzey ve Güney Carolina ile Maine ve New Hampshire eyaletlerinde yoğunlaşmış durumda. Lityum, pegmatit adı verilen granit benzeri kaba taneli kayaçlarda bulunuyor ve bu durum madencilik açısından umut verici.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Nörobilim & Psikoloji
30 Apr

Kültürel 'yabancılık' algısı iş başvurularında ayrımcılığa yol açıyor

Journal of Experimental Psychology dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, Asyalı, Arap ve Latin kökenli Amerikalıların iş başvurularında sistematik ayrımcılıkla karşılaştığını ortaya koyuyor. Çalışma, özellikle 'tipik Amerikan' özellikler gerektiren pozisyonlarda bu grupların 'kültürel olarak yabancı' algılanması nedeniyle dezavantajlı durumda kaldığını gösteriyor. Araştırmacılar, işverenlerin bilinçsiz önyargılarının azınlık gruplarının kariyer fırsatlarını nasıl kısıtladığını bilimsel verilerle belgeliyor. Bu bulgular, modern işgücü piyasasında hâlâ var olan etnik temelli ayrımcılığın boyutlarını gözler önüne seriyor ve eşit fırsat politikalarının önemini vurguluyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
İklim & Çevre
30 Apr

Batı ABD'de yangın sayısı azaldı ama hasarlar rekor kırıyor

Son 30 yılda Batı Amerika Birleşik Devletleri'nde yıllık orman yangını sayısı yüzde 28 azalmasına rağmen, yanan alan miktarı ve hasarlar dramatik şekilde artış gösteriyor. Yeni araştırma, insan kaynaklı kazara çıkan yangınlardaki düşüşün bu eğilimin yüzde 40'ından fazlasını açıkladığını ortaya koyuyor. Bu paradoksal durum, yangın önleme çalışmalarının başarılı olduğunu ancak çıkan yangınların daha büyük ve yıkıcı hale geldiğini gösteriyor. Araştırma, iklim değişikliği ve yangın yönetimi stratejilerinin etkilerini analiz ederek, gelecekteki yangın risklerini anlamaya yönelik önemli veriler sunuyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
30 Apr

Yoksul Mahallelerdeki Parklar Daha Küçük, Sıcak ve Kirli

George Washington Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü kapsamlı bir çalışma, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kent parklarının eşit sağlık faydaları sunmadığını ortaya koydu. Environmental Research Letters dergisinde yayınlanan araştırma, sosyoekonomik durumu düşük mahallelerdeki parkların, zengin bölgelerdekilerle kıyaslandığında sistematik olarak daha küçük, daha sıcak ve daha kirli olduğunu gösteriyor. Bu bulgular, şehirlerdeki çevresel adaletsizliklerin ne denli köklü olduğunu gözler önüne seriyor ve kentsel planlama politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Arkeoloji & Tarih
30 Apr

İyi ve Kötü Karşıtlığı: Hikayelerimiz Ne Zaman Bu Kadar Kutuplu Hale Geldi?

Günümüz pop kültür anlatılarının temelini oluşturan 'iyi-kötü' karşıtlığının aslında insanlık tarihinde oldukça yeni bir olgu olduğu ortaya çıkıyor. Araştırmacılar, bu anlatı biçiminin toplumsal birlikteliği güçlendirmek amacıyla geliştirildiğini ve geleneksel hikaye anlatıcılığından köklü bir kopuşu temsil ettiğini belirtiyor. Antik çağlardan bağımsızlık öncesi Amerika'ya kadar uzanan hikayeler, bugün alıştığımız siyah-beyaz karakterizasyondan çok farklı, daha karmaşık ve çok boyutlu anlatım yapılarına sahipti. Bu değişim, modern toplumların sosyal düzeni koruma ve grup kimliğini pekiştirme ihtiyacının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Aeon — Felsefe & Fikirler 0
İklim & Çevre
30 Apr

Amerika'nın En Eski Meteoroloji Gözlemevi İklim Biliminin Sırlarını Açıyor

Amerika'nın en köklü hava durumu gözlemevlerinden biri, geleneksel yöntemlerle modern iklim bilimini buluşturuyor. Tepe üzerindeki kulede yer alan gözlemevinde, cam küre içindeki güneş ışığı kayıt sistemi gibi klasik araçlar hala kullanılıyor. Meteorolog Matthew Douglas'ın rehberliğinde ziyaretçiler, iklim verilerinin nasıl toplandığını ve yorumlandığını öğrenebiliyor. Gözlemevi, sadece veri toplama merkezi olarak değil, aynı zamanda halkı iklim değişikliği konusunda bilgilendiren eğitim merkezi olarak da hizmet veriyor. Yüzyıllık gözlem kayıtları, uzun vadeli iklim trendlerinin anlaşılmasında kritik rol oynuyor ve bilim insanlarına değerli veriler sunuyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Fizik
30 Apr

Nükleer Bilim İçin Kritik Veri Kütüphanesi Güncellendi

Amerikan Cross Section Evaluation Working Group (CSEWG), nükleer bilim ve teknoloji uygulamaları için kritik öneme sahip ENDF/B-VIII.1 veri kütüphanesini yayınladı. Bu güncelleme, altı yıllık yoğun çalışmanın ürünü olarak nükleer reaksiyon verilerinde önemli iyileştirmeler içeriyor. Özellikle Plutonyum-239'un uluslararası işbirliğiyle yeniden değerlendirilmesi ve 60'tan fazla nötron dozimetrisi kesit verisinin güncellenmesi dikkat çekiyor. IAEA koordinasyonundaki INDEN işbirliği kapsamında oksijen, demir, bakır, uranyum gibi kritik elementlerin nötron verileri de yenilendi. Bu güncellemeler, nükleer reaktör tasarımından radyasyon korumasına kadar pek çok alanda daha doğru hesaplamalar yapılmasını sağlayacak.

arXiv (Fizik) 0
Fizik
30 Apr

Kuantum Fiziğinde Yeni Keşif: Galilean Sistemlerde Temel Çelişki Bulundu

Amerikalı fizikçiler, kuantum alan teorisinin temel yapı taşlarından olan Galilean Haag-Kastler aksiyomları ile Reeh-Schlieder özelliği arasında çözülmesi zor bir çelişki keşfetti. Bu matematiksel çalışma, klasik fizikten kuantum mekaniğine geçişte ortaya çıkan derin sorunları gözler önüne seriyor. Araştırma, özellikle Bargmann kütle superseçimi altında, hiçbir vakum durumunun tüm yerel alan cebirleri için aynı anda döngüsel ve ayırıcı olamayacağını matematiksel olarak kanıtlıyor. Bu bulgu, kuantum alan teorisinin temellerini yeniden düşünmemizi gerektirebilir ve fizikçilerin yarım asırdır üzerinde çalıştığı bazı varsayımları sorgulamaya açıyor.

arXiv — Matematiksel Fizik 0
Fizik
30 Apr

Süperiletken Alüminyum Yapısında Negatif Voltaj Keşfi

Amerikalı fizikçiler, alüminyum süperiletken yapısında beklenmedik bir fenomen keşfetti: negatif yerel ve yerel olmayan voltajlar. Quasi-tek-boyutlu alüminyum yapısında yapılan deneyler, kritik sıcaklık yakınında manyetik alan altında olumsuz doğru akım voltajlarının oluştuğunu gösterdi. Bu keşif, süperiletkenlik teorisindeki mevcut anlayışımızı derinleştiriyor ve electron taşınımının yerel olmayan doğasını aydınlatıyor. Araştırma, gelecekte kuantum elektronik cihazların geliştirilmesinde önemli uygulamalara sahip olabilir. Normal-süperiletken geçiş bölgesindeki bu olağandışı davranış, malzeme biliminde yeni kapılar açabilir.

arXiv — Yoğun Madde Fiziği 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

ArGe programları da sosyal ağ analizi ile inceleniyor

Bilim insanları, araştırma-geliştirme programlarını değerlendirmek için yeni bir yaklaşım geliştirdi. Geleneksel yöntemler genellikle proje sayıları ve çıktıları üzerinde dursa da, bu çalışma ArGe programlarını ağ teorisi perspektifinden ele alıyor. Amerika'nın enerji ajansı ARPA-E'nin ilk on yılındaki verilerini analiz eden araştırmacılar, bilim insanları, kurumlar, yayınlar ve patentler arasındaki bağlantıları haritaladı. Bu yaklaşım, program başarısını ölçmek ve gelecekteki politika kararları için daha etkili değerlendirme araçları sunuyor.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Artık Suç Bölgelerini Önceden Tahmin Edebiliyor

Amerikalı araştırmacılar, şehirlerdeki suç noktalarını önceden tahmin etmek için yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Geleneksel yöntemlerin aksine, bu sistem suç olaylarını birbirinden bağımsız görmek yerine, coğrafi bölgeler arasındaki karmaşık ilişkileri de hesaba katıyor. Graf Evrişimsel Ağlar (GCN) teknolojisini kullanan sistem, şehri bir ağ gibi modelliyor ve her bölgeyi diğerleriyle olan yakınlık ilişkilerine göre değerlendiriyor. Chicago suç verileri üzerinde test edilen sistem, hem suç türlerini sınıflandırmada hem de yüksek riskli bölgeleri belirlemede geleneksel yöntemlerden çok daha başarılı sonuçlar verdi. Bu gelişme, polis kuvvetlerinin kaynaklarını daha etkili dağıtması ve önleyici tedbirlerin zamanında alınması açısından büyük önem taşıyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Elektrik Şebekesi Planlamasında Koordineli Yaklaşım Sıralı Yöntemi Geçiyor

Amerika'da elektrik şebekesi operatörleri geleneksel olarak sıralı planlama yaklaşımı benimsiyor: Önce elektrik üretimi ve depolama kapasitelerini belirliyor, ardından iletim hatlarını planlıyorlar. Ancak yeni bir araştırma, elektrik üretimi, depolama ve iletim kapasitelerinin koordineli şekilde planlanmasının daha verimli sonuçlar verdiğini ortaya koyuyor. Bilim insanları, güvenilirlik kısıtlarını ve devlet enerji politikalarını dikkate alan çok aşamalı bir planlama modeli geliştirdi. Bu model, elektrik talebini karşılamak için gerekli üç kapasite türü arasındaki karmaşık etkileşimleri daha doğru bir şekilde yakalıyor. Araştırmacılar iki farklı planlama yaklaşımını 20 bölgeli bir model üzerinde test ederek karşılaştırma yaptılar.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
İklim & Çevre
30 Apr

Pasifik Okyanusunda Dev Tektonik Plaka Parça Parça Ayrılıyor

Bilim insanları ilk kez bir dalma zonu tektonik plakasının okyanus tabanının altında nasıl parçalandığını gözlemledi. Gelişmiş sismik görüntüleme teknikleri kullanarak, Juan de Fuca plakasının Kuzey Amerika kıtası altına dalmasıyla birlikte parça parça bölündüğünü tespit ettiler. Bu keşif, Pasifik Kuzeybatısındaki deprem davranışlarının daha iyi anlaşılması ve antik plaka kalıntılarının açıklanması açısından kritik önem taşıyor. Araştırma, tektonik plakaların beklendiği gibi bütün halinde çökmek yerine tıpkı yavaşça raydan çıkan bir tren gibi aşamalı olarak ayrıştığını gösteriyor.

ScienceDaily 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
30 Apr

Hücre İçi Reseptörlerin Çalışma Mekanizması Yeniden Keşfedildi

Amerikalı bilim insanları, hücrelerin çevresel sinyallere nasıl yanıt verdiğini kontrol eden nükleer reseptörlerin çalışma mekanizmasında önemli bir keşif yaptı. NR4A-RXR reseptör çiftlerinin, daha önce düşünülenden farklı bir şekilde çalıştığını gösteren araştırma, gen ifadesinin kontrolündeki klasik modeli sorguluyor. Bulgular, bu reseptörlerin ilaç moleküllerine maruz kaldıklarında birbirinden ayrıldıklarını ve böylece gen aktivitesini tetiklediklerini ortaya koyuyor. Bu keşif, sinir sistemi hastalıkları ve metabolik bozukluklar için yeni tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesinde kritik öneme sahip olabilir.

eLife Sciences 0
İklim & Çevre
30 Apr

ABD Artan Sıcaklıklara Hazırlıksız: Veri Eksikliği ve Karışık Sorumluluklar

Kansas Üniversitesi araştırmacılarının yeni çalışması, Amerika Birleşik Devletleri'nin aşırı sıcaklık olaylarına karşı yetersiz hazırlıkta olduğunu ortaya koyuyor. Araştırma, ülkenin iklim değişikliğinin getireceği yoğun sıcak hava dalgalarıyla başa çıkmak için gerekli veri altyapısına sahip olmadığını ve hükümet kurumları arasındaki sorumluluk dağılımının belirsizliğini vurguluyor. Çalışma, mevcut izleme sistemlerinin eksikliklerini ve koordinasyon sorunlarını detaylandırarak, gelecekteki sıcak iklim koşullarına uyum sağlama konusunda acil reformlara ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Bu durum, hem kamu sağlığı hem de ulusal güvenlik açısından ciddi riskler barındırıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Nörobilim & Psikoloji
29 Apr

Amerikalı Gençler İnancı Terk Etmiyor, Yeniden Şekillendiriyor

Yeni sosyolojik araştırma, genç Amerikalıların organize dinlerden uzaklaştığına dair yaygın görüşü sorgulayan bulgular ortaya koyuyor. Çalışmaya göre gençler maneviyatı tamamen bırakmıyor; bunun yerine daha kişisel ve değer odaklı bir inanç pratiği geliştiriyorlar. Araştırmacılar bu durumu 'kendin yap inanç' olarak tanımlıyor. Bu trend, geleneksel dini kurumlardan kopuşun aslında maneviyattan tamamen uzaklaşma anlamına gelmediğini gösteriyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
İklim & Çevre
29 Apr

Georgia'da Kuraklık ve Yangınlar: 20 Bin Hektar Zarar Gördü

Amerika'nın güneydoğu bölgesini aylardır etkisi altına alan şiddetli kuraklık, Georgia eyaletinde büyük orman yangınlarının çıkmasına zemin hazırladı. Nisan 2026'da insan kaynaklı olarak başlayan iki büyük yangın, 50 bin dönümden fazla alanı küle çevirdi. Pineland Road ve Highway 82 yangınları olarak adlandırılan bu felaketle Georgia Orman Komisyonu ekipleri mücadele ediyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle artan kuraklık dönemlerinin bu tür yangın risklerini artırdığını belirtiyor. Bölgede aylardır süren yağış eksikliği, toprak neminin kritik seviyelere düşmesine ve bitki örtüsünün yangına karşı savunmasızlaşmasına neden oldu. Bu durum, küçük bir kıvılcımın bile büyük felaketlere yol açabileceğini gösteriyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
29 Apr

ABD'nin Su Kaynaklarını Haritalayan Devrim Niteliğinde Araç Geliştirildi

Amerika Birleşik Devletleri Jeolojik Araştırma Kurumu (USGS), ülkenin su kaynaklarının durumunu değerlendiren ilk kapsamlı dijital aracını tanıttı. 'Ulusal Su Mevcudiyeti Değerlendirme Veri Eşlikçisi' adlı bu yenilikçi platform, bireysel havzaların su durumunu ulusal ölçekte entegre eden ilk sistem özelliğini taşıyor. Araç, farklı coğrafi bölgelerdeki su kaynaklarının mevcudiyetini, kalitesini ve erişilebilirliğini tek bir platformda toplayan kapsamlı veri seti sunuyor. Bu gelişme, su yönetimi uzmanları, araştırmacılar ve politika yapıcılar için kritik önem taşıyor. İklim değişikliği ve artan su talebi karşısında, böyle detaylı veri setlerinin önemi giderek artıyor.

EOS — Earth & Space 0