Arama · son güncelleme 5 sa önce
8.475
toplam haber
9
kategori
70+
bilim kaynağı
49-72 / 277 haber Sayfa 3 / 12
Fizik
30 Apr

Kuantum bilgisayarlarda optimizasyon problemi çözümü büyük adım attı

Araştırmacılar, kuantum bilgisayarların optimizasyon problemlerini çözmede kullandığı QAOA algoritmasının verimliliğini artıran yeni bir yöntem geliştirdi. Bu çalışma, karmaşık hipergraf yapılarında parametre transferi konusunda önemli bir ilerleme kaydediyor. Geleneksel QAOA yöntemi, her problem için pahalı hesaplama döngüleri gerektiriyordu. Yeni yaklaşım ise, daha önce çözülmüş problemlerden elde edilen parametreleri, benzer problemlere akıllıca transfer etmeyi sağlıyor. Özellikle çok değişkenli ilişkilerin bulunduğu hipergraf yapıları için geliştirilmiş bu parametre yeniden ağırlıklandırma kuralları, kuantum algoritmalarının pratik uygulamalarını hızlandırabilir. Bu gelişme, kuantum bilgisayarların gerçek dünya optimizasyon problemlerinde daha etkili kullanılabilmesi için kritik bir adım oluşturuyor.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Fizik
30 Apr

Makine öğrenmesi ile alüminyum-titanyum alaşımlarının sıvı halinin gizemi çözüldü

Araştırmacılar, makine öğrenmesi tabanlı bir potansiyel kullanarak alüminyum-titanyum metalik alaşımlarının sıvı halindeki yapısal ve dinamik özelliklerini moleküler dinamik simülasyonlarla inceledi. Song ve arkadaşları tarafından geliştirilen bu transfer edilebilir makine öğrenmesi potansiyeli, başlangıçta katı haldeki özellikler için eğitilmiş olmasına rağmen, sıvı hal için de deneysel verilerle oldukça uyumlu sonuçlar verdi. Çalışma, farklı sıcaklık ve kompozisyonlarda alaşımların davranışını başarıyla modelleyerek, viskozite ve difüzyon katsayıları gibi dinamik özellikleri de açıkladı. Bu yaklaşım, geleneksel deneysel yöntemlerin zorlandığı yüksek sıcaklık koşullarında metalik alaşımların özelliklerini anlamada yeni olanaklar sunuyor.

arXiv — Yoğun Madde Fiziği 0
Fizik
30 Apr

Isı Değiştiriciler İçin Yeni Spektral Gözlemci Sistemi Geliştirildi

Araştırmacılar, karşıt akışlı ısı değiştiricilerinde sıcaklık kontrolü için yenilikçi bir spektral gözlemci sistemi geliştirdi. Bu sistem, sadece soğuk akışkanın sıcaklığını tek bir noktadan ölçerek tüm sistemin termal durumunu izleyebiliyor. Çalışma, iki kademeli kısmi diferansiyel denklem sistemiyle modellenen ısı transferi sürecini ele alıyor - bir denklem sıcak akışkanı, diğeri ters yöndeki soğuk akışkanı tanımlıyor. Geliştirilen spektral yaklaşım, gözlem hatasının sıfıra yakınsama hızını serbestçe ayarlamaya olanak tanıyor. Araştırmanın en önemli katkısı, spektral kararlılığın L2 normunda üstel kararlılıkla eşdeğer olduğunu matematiksel olarak kanıtlaması. Bu buluş, endüstriyel ısı değiştiricilerinin daha verimli kontrolü ve enerji tasarrufu açısından önemli uygulamalara sahip.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Tıp & Sağlık
30 Apr

Dijital Salgın Bilimi: Farkındalık Temelli Yeni Epidemi Modeli Geliştirildi

Araştırmacılar, salgın hastalıkların yayılımını daha iyi anlamak için yeni bir dijital epidemi modeli geliştirdi. Bu model, insan hareketliliği ile bilgi akışının salgın sürecini nasıl etkilediğini siber-fiziksel sistemler çerçevesinde inceliyor. Modelde hastalık bulaşması ve salgınla ilgili bilgi yayılımı birbirine bağlı iki katmanda eş zamanlı olarak gelişiyor. Fiziksel katman konut ve transfer istasyonları arasındaki insan hareketlerini, siber katman ise dijital iletişim ağları üzerinden bilgi akışını modelliyor. Sistem, bireylerin aldıkları bilgilere göre hareket kalıplarını değiştirebildikleri olay tetiklemeli bir göç düzenleme mekanizması içeriyor. Bu yaklaşım, özellikle ortak kullanım alanlarındaki toplanmaların enfeksiyon yayılımına katkısını gösteren 'buluşma etkisi'ni yakalayabiliyor.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay zeka ile malzeme simülasyonlarında dev sıçrama

Araştırmacılar, hafif ve çok işlevli kafes metamalzemelerin özelliklerini hesaplamak için devrim niteliğinde bir yapay zeka sistemi geliştirdiler. GMT (Geometric Multigrid Transformer) adlı bu sistem, geleneksel yöntemlerin yüzlerce kat daha hızlı çalışırken mühendislik kalitesinde doğruluk sunuyor. Sistem, geometrik çok-ızgara yöntemini transformer mimarisiyle birleştirerek fiziksel tutarlılığı korurken hesaplama süresini dramatik olarak azaltıyor. Bu gelişme, havacılık, otomotiv ve inşaat sektörlerinde yeni nesil hafif malzeme tasarımını hızlandıracak.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Küçük Ama Güçlü: Yeni Yapay Zeka Modeli TinyR1 Büyük Rakiplerini Sollayacak

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin boyutunu küçültürken performanslarını koruma konusunda çığır açan bir yöntem geliştirdi. Branch-Merge damıtma tekniği adı verilen bu yaklaşım, büyük bir öğretmen modelden bilgiyi seçici olarak küçük modellere aktarıyor. İlk aşamada uzman öğrenci modeller oluşturuluyor, ikinci aşamada ise bu modeller birleştirilerek çapraz alan bilgi transferi sağlanıyor. DeepSeek-R1 öğretmen modelinden yola çıkarak geliştirilen TinyR1-32B-Preview, mevcut benzer modelleri geride bırakarak yapay zeka dünyasında yeni bir standart oluşturuyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Robotlar Artık İnsanlarla Çok Daha Güvenli Nesne Alışverişi Yapabiliyor

MIT araştırmacıları, insan-robot işbirliğinde kritik bir sorunu çözdü: güvenli nesne transferi. Geliştirdikleri yeni sistem, Virtual Model Control teknologisi kullanarak robotların insanlardan aldıkları nesnelerin ani pozisyon değişikliklerine anında uyum sağlamasını mümkün kılıyor. Artırılmış gerçeklik teknolojisiyle desteklenen bu yaklaşım, robot ve insan arasında çift yönlü iletişim kuruyor. 16 katılımcıyla yapılan kullanıcı çalışması, farklı robot kontrol profillerinin insan tercihlerine etkisini araştırdı. Bu gelişme, endüstriyel üretimden ev robotlarına kadar geniş bir yelpazede insan-robot etkileşiminin daha güvenli ve verimli hale gelmesinin önünü açıyor.

arXiv (Robotik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Robotlar İçin Dokunma ve Görme Duyularını Birleştiren Yeni Yapay Zeka Modeli

Araştırmacılar, robotların dokunma ve görme duyularını birleştirerek çevreyi daha iyi algılayabilmesi için ViTaPEs adlı yeni bir yapay zeka modeli geliştirdi. Bu model, transformer mimarisini kullanarak görsel ve dokunsal verileri aynı anda işleyebiliyor. Robotik alanında önemli bir gelişme olan bu sistem, malzeme dokusunu, sertliğini ve kuvvet bilgilerini görsel verilerle harmanlayarak daha kapsamlı çevresel algı sağlıyor. Model, iki aşamalı konumsal kodlama sistemi kullanarak her modaliteye özel yerel kodlamalar ve ortak global kodlamalar uyguluyor. Bu yaklaşım, robotların farklı görevlerde ve ortamlarda daha başarılı performans göstermesini sağlayabilir.

arXiv (Robotik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Otonom Araçlar İçin Yeni Hareket Tahmin Sistemi: RetroMotion

Araştırmacılar, otonom araçların trafikteki diğer kullanıcıların gelecekteki hareketlerini daha iyi tahmin edebilmesi için RetroMotion adlı yenilikçi bir sistem geliştirdi. Geleneksel yöntemlerden farklı olarak, bu sistem gelecekteki bilgileri geçmişe doğru akıtarak daha doğru tahminler yapabiliyor. Çok sayıda araç ve yayanın bulunduğu karmaşık trafik senaryolarında, sistem önce her bir kullanıcı için bireysel hareket tahminleri oluşturuyor, sonra da aralarındaki etkileşimleri modelleyerek ortak hareket desenlerini belirliyor. Transformer mimarisi kullanan bu yaklaşım, pozisyon belirsizliklerini matematiksel dağılımlarla modelleyerek daha hassas sonuçlar elde ediyor. Waymo, Argoverse 2 ve V2X-Seq gibi prestijli veri setlerinde test edilen sistem, mevcut yöntemlere göre önemli performans artışları gösterdi.

arXiv (Robotik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Modelleri İçin Yeni Hibrit Mimari: Daha Az Parametre, Daha İyi Performans

Araştırmacılar, dil modellemesi için yeni bir yapay zeka mimarisi geliştirdi. UniMatrix adı verilen bu sistem, geleneksel Transformer modellerinin avantajlarını yapılandırılmış tekrarlayan durumlarla birleştiriyor. Çalışma, modellerin daha az parametre kullanarak nasıl daha etkili olabileceğini araştırıyor. Küçük ölçekli testlerde, UniMatrix ailesinin bazı varyantları WikiText-2 veri setinde geleneksel Transformer modellerini geride bıraktı. Ancak araştırma, çağrışımsal hafıza görevlerinde sınırlamaları da ortaya koydu. Bu çalışma, yapay zeka modellerinin verimliliğini artırmak için hibrit yaklaşımların potansiyelini gösteriyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Elle Yazılmış Kurallar Olmadan Dil Yapısını Öğrendi

Araştırmacılar, semantik ayrıştırma alanında çığır açan bir yöntem geliştirdiler. Yeni sistem, önceden yazılmış kompozisyonel kurallar kullanmadan dilin yapısal özelliklerini öğrenebiliyor. Nöral hücresel otomaton tabanlı model, SLOG veri setinde 17 yapısal genelleme kategorisinin 11'inde mükemmel sonuçlar elde etti. Transformer tabanlı modeller yapısal genelleme konusunda başarısız olurken, mevcut AM-Parser sistemi elle yazılmış cebirsel kurallara ihtiyaç duyuyor. Yeni yaklaşım ise tüm kompozisyonel kuralları veriden öğrenerek bu sınırlamaları aşıyor. Bu gelişme, doğal dil işleme alanında makinelerin dil yapısını daha esnek şekilde kavramasının önünü açıyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Kuantum Sinir Ağları: Gerçek Performansları Ne Kadar Güvenilir?

Kuantum makine öğrenmesi alanında büyük umutlarla karşılanan kuantum sinir ağlarının gerçek dünya performansları kapsamlı bir şekilde incelendi. Araştırmacılar, üç farklı hibrit kuantum-klasik mimarinin doğruluk ve dayanıklılık açısından detaylı karşılaştırmasını gerçekleştirdi. Çalışma, kuantum konvolüsyonel ağlar, kuantum tekrarlayan ağlar ve kuantum görü transformerlerinin MNIST gibi basit veri setlerinde mükemmel performans gösterdiğini, ancak karmaşık görevlerde öğrenme verimliliğinin düştüğünü ortaya koydu. Bu bulgular, kuantum sinir ağlarının pratik uygulamalardaki gerçek potansiyeli hakkında önemli ipuçları sunuyor ve alandaki değerlendirme eksikliklerini gideriyor.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Kuantum Bilgisayarlar Petrol Rafinerilerinin Verimliliğini Artırabilir

Petrol rafinerilerindeki ham petrol programlama süreçleri, binlerce değişkenli karmaşık optimizasyon problemleri içerir ve geleneksel bilgisayarlar için büyük bir zorluk teşkil eder. Araştırmacılar, bu sorunu çözmek için kuantum ve klasik bilgisayarları birleştiren hibrit bir yaklaşım geliştirdi. Bu yöntem, ayrık lojistik olayları (gemi yanaşma zamanları) ile sürekli materyal akışlarını (boru hattı transferleri) etkili bir şekilde yönetebiliyor. Çalışma, Benders Ayrıştırma tekniği kullanarak problemi iki parçaya böldükten sonra, kuantum bilgisayarların arama yeteneklerinden faydalanıyor. Bu yaklaşım, rafinerilerin karlılığını ve operasyonel istikrarını artırma potansiyeli taşıyor.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Kimya
30 Apr

Güneş Işığıyla Stiren Üretimi: TiO₂ Yüzeyinde Yeni Keşif

Araştırmacılar, endüstriyel stiren üretiminde devrim yaratabilecek yeni bir yöntem keşfetti. Rutil TiO₂ yüzeyinde etilbenzenin dehidrojenasyonu ile stiren üretimine odaklanan çalışma, hem ısısal hem de fotokimyasal mekanizmaları inceliyor. Mevcut endüstriyel üretim yöntemlerinin yoğun enerji gerektirmesine karşın, fotokatalizör kullanımı çok daha hafif koşullarda üretim imkanı sunuyor. Kuantum kimyasal hesaplamalar kullanılarak yapılan araştırma, proton-bağlantılı elektron transferinin her iki süreçte de baskın rol oynadığını ortaya koyuyor. Bu keşif, kimya endüstrisinde enerji tasarrufu sağlayabilecek sürdürülebilir üretim yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

arXiv (Fizik) 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
29 Apr

Fotosentez Proteinlerindeki Enerji Transferi Yeni Spektroskopi Yöntemiyle Keşfedildi

Bilim insanları, fotosentez yapan siyanobakteri proteinlerindeki enerji transfer dinamiklerini incelemek için yeni bir spektroskopi tekniği geliştirdi. Aksiyon-algılamalı iki boyutlu elektronik spektroskopi (A-2DES) adı verilen bu yöntem, büyük protein kümelerinde enerji transferinin nasıl gerçekleştiğini daha net görebiliyor. Araştırma, büyük molekül kümelerinde sinyal gücünün küme büyüklüğüne ters orantılı olarak azaldığı varsayımını sorguluyor ve fotosentez mekanizmalarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlıyor.

arXiv (Fizik) 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
29 Apr

Fotosentezde Düşük Frekanslı Titreşimlerin Gizemi Çözülüyor

Bitkilerin fotosentez sürecinde kilit rol oynayan bakteriyoklorofil moleküllerinin düşük frekanslı titreşim modları, klasik moleküler dinamik simülasyonlarla tam olarak anlaşılamıyordu. Yeni araştırmada, Born-Oppenheimer moleküler dinamik yaklaşımı kullanılarak bu kritik titreşimler başarıyla modellenmeye başlandı. Bu düşük frekanslı modlar, pigment molekülleri arasındaki enerji transferinde hayati önem taşıyor ve fotosentez verimini doğrudan etkiliyor. Araştırma, yoğunluk fonksiyoneli tabanlı sıkı-bağlanma yöntemiyle bu titreşimlerin daha doğru şekilde hesaplanabileceğini gösterdi. Bu gelişme, fotosentetik komplekslerin nasıl çalıştığını daha iyi anlamamızı sağlayarak, gelecekte yapay fotosentez sistemlerinin geliştirilmesine katkı sunabilir. Bulgular, protein dinamiklerinin spektral yoğunluklar üzerindeki etkilerini de aydınlatıyor.

arXiv (Fizik) 0
Fizik
29 Apr

İki Fazlı Akışkanlar İçin Yeni Termodinamik Model Geliştirildi

Araştırmacılar, değişken sınırları olan ortamlarda iki fazlı akışkanların davranışını açıklayan yeni bir matematiksel model geliştirdi. Bu model, akışkanların hem iç kısmında hem de yüzeyinde meydana gelen etkileşimleri aynı anda hesaba katıyor. Geliştirilen yaklaşım, akışkan ile katı yüzey arasındaki temas açısının değişebilmesine olanak tanıyor ve malzeme transferini de modelleyebiliyor. Bu çalışma, endüstriyel akışkan işlemleri, malzeme bilimi ve mühendislik uygulamaları için önemli sonuçlar doğurabileceği öngörülüyor.

arXiv (Fizik) 0
Fizik
29 Apr

Soğuk Suda Sıcaklık Anomalisi Konveksiyonu Nasıl Değiştiriyor?

Bilim insanları, suyun donma noktasına yaklaştıkça gösterdiği anormal davranışların doğal konveksiyon süreçlerini nasıl etkilediğini araştırdı. Su soğudukça yoğunluk-sıcaklık ilişkisinin doğrusal olmaktan çıkması, viskozitesinin artması ve ısı iletkenliğinin azalması, buzla çevrili su sistemlerindeki ısı transferini beklenenden farklı hale getiriyor. Araştırmacılar, Rayleigh-Bénard konveksiyonu modeli kullanarak yaptıkları bilgisayar simülasyonlarında, bu anormal özelliklerin sıvı ortamın ortalama sıcaklığını düşürdüğünü ve klasik sıcaklık profilinin simetrisini bozduğunu keşfetti. Bu etki, buzla kaplı göller, okyanus altı sistemleri ve kutup bölgelerindeki su döngüleri gibi doğal ortamların iklim modellerinde daha doğru tahminler yapılabilmesi açısından kritik öneme sahip.

arXiv (Fizik) 0
Fizik
29 Apr

60 Yıllık Jeotermal Akışkanlar Problemi Yeniden Çözülüyor

1960 yılında Wooding tarafından ortaya atılan ve jeotermal akışkan dinamiğinin temellerinden biri olan klasik problem, modern yaklaşımlarla yeniden ele alınıyor. Gözenekli ortamlarda akışkan doygunluğu altında konvektif kararsızlık koşullarını inceleyen bu çalışma, sınır boyunca kusurlu ısı transferini de hesaba katarak orijinal modeli genişletiyor. Araştırmacılar, Biot sayısı parametresiyle tanımlanan yeni yaklaşımın, geleneksel sıcaklık farkı temelli Rayleigh sayısına alternatif olarak ısı akısı temelli bir versiyon sunduğunu gösteriyor. Bu gelişme, jeotermal enerji sistemlerinin daha iyi anlaşılması ve optimize edilmesi açısından önemli sonuçlar doğurabilir.

arXiv (Fizik) 0
Fizik
29 Apr

Işık ızgarasıyla ultrason hızında elektron girdabı üretildi

Fizikçiler, geleneksel nano-üretim yöntemlerinin aksine tamamen optik bir teknikle elektron girdabı oluşturmayı başardı. Bu yenilikçi yöntem, ışıktan yapılmış bir ızgara kullanarak elektronları kırınıma uğratıyor ve böylece kuantumlanmış orbital açısal momentum taşıyan elektron girdapları üretiyor. Araştırmacılar, uyarılmış Compton saçılması yoluyla serbest elektronlar ve fotonlar arasında orbital açısal momentum transferi gerçekleştirerek bu başarıya ulaştı. Yöntem sadece elektronlarla sınırlı kalmayıp, farklı kütlelerdeki yüklü parçacıklar, nötr atomlar ve moleküller için de kullanılabiliyor. Bu buluş, serbest elektron lazerlerinde ve ultrafast elektron mikroskopisinde yeni uygulama alanları açabilir.

arXiv (Fizik) 0
Fizik
29 Apr

Kesirli Sönümlü Salınımlarda Enerji Depolama Mekanizması Keşfedildi

Fizikçiler, birbirine bağlı iki salınım sisteminde enerji aktarımının şaşırtıcı bir özelliğini ortaya çıkardı. Duffing osilatörleri olarak bilinen bu sistemlerde, kesirli sönümleme etkisiyle enerji transferi beklenmedik şekilde gerçekleşiyor. Araştırmacılar, klasik enerji aktarımının yanı sıra 'depolama baskın rezonans' adını verdikleri yeni bir fenomen gözlemledi. Bu durumda sistem, geleneksel enerji aktarım kurallarına aykırı davranarak, negatif güç akışı göstermesine rağmen güçlü salınım sergiliyor. Kesirli hafıza etkisi, enerjiyi geçici olarak alıcı sistemde biriktirip daha sonra kısmen geri salıveriyor. Bu keşif, titreşim kontrolü, enerji hasadı ve mekanik sistemlerin tasarımında yeni yaklaşımların geliştirilmesine kapı açabilir.

arXiv (Fizik) 0
Fizik
29 Apr

Hayalet Parçacıkların Kararlı Dinamiği Sayısal Olarak Kanıtlandı

Fizikçiler, teorik olarak kararsız olması beklenen 'hayalet' alan teorilerinin aslında uzun süre kararlı kalabileceğini sayısal simülasyonlarla gösterdi. Negatif kinetik enerjiye sahip bu egzotik parçacıklar, belirli koşullarda beklenenden çok daha uzun yaşam süreleri sergileyebiliyor. Araştırma, kararsızlığın anlık bir kaçış süreciyle değil, nonlineer spektral enerji transferiyle ortaya çıktığını ortaya koyuyor. Küçük genlikli ve ultraviyole baskın konfigürasyonlar, büyük genlikli veya kızılötesi baskın verilerden çok daha uzun süre kararlı kalıyor. Bu bulgular, kuantum alan teorisindeki hayalet probleminin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini işaret ediyor.

arXiv (Fizik) 0
Fizik
29 Apr

Isı İletiminde Yeni Kuantum Mekaniği Keşfi: Dalga ve Yayılma Arasındaki Geçiş

Fizikçiler, ısı iletimi davranışını açıklayan yepyeni bir matematiksel çerçeve geliştirdi. Bu çalışma, ısının bazen dalga gibi yayıldığını, bazen de yavaş yavaş dağıldığını gösteren farklı rejimleri tek bir formülasyonla birleştiriyor. Araştırmacılar, sıcaklık ve ısı akışını birleşik bir durum vektörü olarak ele alarak, 'istisnai nokta' adı verilen kritik bir geçiş bölgesi keşfetti. Bu nokta, yavaş difüzyon ile hızlı dalga benzeri yayılım arasındaki sınırı belirliyor. Keşif, klasik Fourier yasasının aslında daha kapsamlı bir hiperbolik sistemin özel durumu olduğunu ortaya koyuyor ve ısı transferi teorisinde köklü bir değişim vaat ediyor.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
29 Apr

Yapay Zeka Kas Aktivitesini Hareket Sensörlerinden Tahmin Ediyor

Araştırmacılar, giyilebilir robotik sistemler için yeni bir yapay zeka çözümü geliştirdi. GEGLU-Transformer adlı bu sistem, hareket sensörlerinden (IMU) kas aktivitesini (EMG) tahmin edebiliyor. Geleneksel EMG ölçümleri laboratuvar dışında güvenilirlik sorunları yaşarken, bu yeni yaklaşım sadece hareket verilerini kullanarak kas kasılmalarını kestirebiliyor. Sistem, farklı kişilerde %70'e varan doğruluk oranları gösteriyor ve çok az kalibrasyon verisiyle kişiye özel uyarlama yapabiliyor. Bu teknoloji, protez uzuv kontrolü, rehabilitasyon robotları ve spor performans analizi gibi alanlarda devrim yaratabilir.

arXiv (Robotik) 0