Arama · son güncelleme 7 sa önce
9.586
toplam haber
9
kategori
70+
bilim kaynağı
49-72 / 250 haber Sayfa 3 / 11
Tıp & Sağlık
4 May

Kuantum Dolanıklık ile Kanser Teşhisinde Devrim: PET Taramalarına Yeni Boyut

Bilim insanları, pozitron emisyon tomografisinde (PET) kuantum dolanıklığı kullanarak doku oksijen seviyelerini ölçen yeni bir yöntem geliştirdi. Bu yaklaşım, kanser hücrelerinin karakteristik özelliği olan hipoksiyi (oksijen eksikliği) daha hassas şekilde tespit edebilir. Araştırmacılar, hastanın vücudunda oluşan pozitroniumdan kaynaklanan fotonların kuantum dolanıklık derecesinin, doku oksijen konsantrasyonuyla ilişkili olduğunu öne sürüyor. Geleneksel PET taramalarına ek olarak pozitronium yaşam süresini ve bozunma oranlarını eş zamanlı ölçen bu teknik, erken kanser teşhisinde ve tedavi planlamasında çığır açabilir. Çalışma henüz teorik aşamada olsa da, tıbbi görüntülemede kuantum teknolojilerinin kullanımına dair umut verici bir örnek sunuyor.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Elektrikli Araçlar İçin Akıllı Şehir Trafik Yönetimi Geliştirildi

Şehirlerdeki elektrikli araç sayısının hızla artması, trafik yönetiminde yeni zorluklar ortaya çıkarıyor. Araştırmacılar, hem rota planlaması hem de şarj istasyonu yönetimini birleştiren yenilikçi bir trafik koordinasyon sistemi geliştirdi. Makroskopik temel diyagram modelini kullanan bu yaklaşım, şehri bölgelere ayırarak sistem düzeyinde trafik sıkışıklığını analiz ediyor. 16 bölgeli bir şehir ağında yapılan test çalışmaları, sistemin etkinliğini kanıtladı. Bu çözüm, sürdürülebilir mobilite hedeflerini desteklerken şehir trafiğinin daha verimli yönetilmesine olanak sağlıyor.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Elektrik Şebekesi Genişletmesi İçin Yeni Simülasyon Sistemi Geliştirildi

Araştırmacılar, elektrik şebekelerinin gelecekteki ihtiyaçlarını daha doğru planlamak için yeni bir simülasyon sistemi geliştirdi. Rüzgar enerjisi ve elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte, geleneksel planlama yöntemleri yetersiz kalmaya başladı. Yeni AQSTSS sistemi, bir yıl boyunca şebekenin her anını analiz ederek, mevsimsel değişimleri ve farklı işletim koşullarını dikkate alıyor. Kanada'nın Hydro-Québec şirketinin 2035-2036 projeksiyonlarında test edilen sistem, yüksek rüzgar enerjisi ve elektrikli araç penetrasyonu altında kritik içgörüler sağladı. Bu gelişme, sürdürülebilir enerji geçişinin daha verimli planlanmasına katkı sunuyor.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Kimya
4 May

Yapay Zeka Kimyasal Reaksiyonlardaki Eksik Verileri Tamamlayabiliyor

Kimyasal reaksiyon veri tabanları genellikle eksik bilgiler içerir - yan ürünler, yardımcı reaktifler ve stokiyometrik katsayılar sıklıkla kayıptır. Araştırmacılar, bu sorunu çözmek için CompleteRXN adlı yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Sistem, eksik kimyasal reaksiyon verilerini tamamlamak için özel olarak tasarlanmış bir makine öğrenmesi modeli kullanıyor. USPTO gibi büyük kimyasal veri tabanlarından alınan eksik reaksiyonları, mekanistik reaksiyon verileriyle eşleştirerek gerçekçi bir test ortamı oluşturuldu. Geliştirilen Constrained Reaction Balancer (CRB) modeli, rastgele veri setlerinde %99.20, zorlu test koşullarında ise %91.12 doğruluk oranına ulaştı. Bu başarı, ilaç keşfi ve kimyasal sentez planlaması gibi alanlarda daha güvenilir sonuçlar elde edilmesini sağlayabilir.

arXiv — Kimyasal Fizik 0
İklim & Çevre
4 May

İngiltere'nin toprak veritabanı herkese açık hale getirildi

İngiltere'nin kapsamlı toprak bilgi sistemi artık herkese ücretsiz olarak erişilebilir durumda. Cranfield Üniversitesi tarafından geliştirilen ve İngiltere ile Galler'in detaylı toprak haritalarını içeren platform, araştırmacılar, çiftçiler ve politika yapıcılar için değerli bir kaynak sunuyor. Bu açık erişim yaklaşımı, sürdürülebilir tarım uygulamalarının geliştirilmesi, iklim değişikliğiyle mücadele ve arazi kullanım planlaması açısından büyük önem taşıyor. Toprak sağlığının küresel gıda güvenliği ve çevre koruma açısından kritik rolü düşünüldüğünde, bu tür veritabanlarının yaygınlaşması bilimsel araştırmaları ve pratik uygulamaları önemli ölçüde destekleyecek.

Phys.org — Biyoloji 0
İklim & Çevre
3 May

Şehirler Büyüyor, İklim Değişikliği Etkisi Katlanıyor: Çifte Tehdit Araştırması

Yeni araştırmalar, şehirlerin hem fiziksel olarak büyümesi hem de iklim değişikliğinin etkisiyle daha sıcak hale gelmesinin yaşanabilirlik açısından çifte bir tehdit oluşturduğunu ortaya koyuyor. İklim değişikliğinin etkilerini genellikle dramatik doğal afetler olarak düşünürken, kentsel alanların sürekli genişlemesi ve artan sıcaklıklarla birleşen bu sürecin daha kapsamlı ve uzun vadeli sonuçlar doğuracağı belirtiliyor. Araştırmacılar, bu durumun şehir plancıları ve yerel yönetimler için önemli bir meydan okuma teşkil ettiğini vurguluyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
3 May

Şempanzeler Hava Durumunu Önceden Kestirebiliyor Olabilir

Yeni bir araştırma, şempanzelerin yuva yaparken gelecekteki hava koşullarını öngörebildiklerini düşündüren bulgular ortaya koydu. Her akşam ağaçlarda uyku yuvası inşa eden bu primatlar, dal, yaprak ve ince dalları kullanarak rahat ve güvenli barınaklar oluşturuyor. Bilim insanları, şempanzelerin yuva yapım davranışlarını inceleyerek, bu hayvanların sadece o anki koşullara değil, gece boyunca karşılaşabilecekleri hava durumuna göre de hazırlık yaptıklarını keşfetti. Bu bulgu, şempanzelerin düşünüldüğünden daha karmaşık bilişsel yeteneklere sahip olduğunu gösteriyor ve hayvan zekası alanında önemli bir gelişme teşkil ediyor. Araştırma, primatların gelecek planlama yeteneği konusunda da yeni perspektifler sunuyor.

Phys.org — Biyoloji 0
İklim & Çevre
2 May

Yeşil sokakların etkinliği tasarım ve amaca göre değişiyor

Kuzey Amerika şehirlerinde hızla yaygınlaşan yeşil sokak projelerinin etkinliğini araştıran yeni bir çalışma, bu kentsel dönüşüm girişimlerinin başarısının büyük ölçüde tasarım yaklaşımı ve belirlenen hedefe bağlı olduğunu ortaya koyuyor. Yaşam kalitesini artırmak, sosyal bağları güçlendirmek ve biyoçeşitliliği desteklemek amacıyla yeniden tasarlanan yerleşim alanı ara sokakları olan yeşil sokaklar, giderek daha fazla şehrin gündeminde yer alıyor. Ancak kavramın net bir tanımının olmaması ve hangi faydaları sağlayabileceğinin belirsizliği, projelerin etkinliğini değerlendirmeyi zorlaştırıyor. Araştırma, sürdürülebilir kentsel planlama açısından önemli bulgular sunuyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
1 May

Orman yangınları sel riskini nasıl artırıyor? Bilim insanları uyarıyor

Orman yangınları sadece alevlerle zarar vermiyor - ardından gelen fırtınalar çok daha yıkıcı olabiliyor. Yangınların bitki örtüsünü yok etmesi ve hidrolojik süreçleri bozması, yanmış bölgelerde ve aşağı akış alanlarında sel riskini dramatik şekilde artırıyor. İklim değişikliği hem yangınların hem de şiddetli yağışların artmasına neden olurken, bilim insanları gelecekte sel felaketlerinin daha sık ve şiddetli yaşanacağı konusunda uyarıda bulunuyor. Araştırmacılar, yangınların sel riskini ne ölçüde değiştirdiğini daha iyi anlamanın, ülke genelindeki topluluklar için afet planlaması ve altyapı geliştirme açısından kritik önem taşıdığını vurguluyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
1 May

Yoğun Tarım Uygulamaları Toprak Sistemlerinin Öngörülebilirliğini Azaltıyor

Yeni bir araştırma, yoğun tarımsal yönetim uygulamalarının kritik zon olarak adlandırılan toprak-su-bitki sisteminin davranışlarında önemli değişikliklere neden olduğunu ortaya koyuyor. Bu değişiklikler, bilim insanlarının gelecekteki çevresel koşulları tahmin etme yeteneğini ciddi şekilde engelliyor. Kritik zon, yerüstü ile yeraltı arasındaki etkileşimlerin yaşandığı hayati bölgedir ve tarımsal sürdürülebilirlik için kritik öneme sahiptir. Araştırma, modern tarım tekniklerinin bu doğal sistemlerin işleyişini nasıl bozduğunu ve bunun ekolojik dengeye etkilerini analiz ediyor. Bulgular, tarımsal planlamada daha öngörülebilir ve sürdürülebilir yaklaşımların gerekliliğini vurguluyor.

EOS — Earth & Space 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Yapay Zeka Bütçe Yönetiminde Yeni Dönem: Öngörülü Kontrol Sistemi

Araştırmacılar, değişken getiri koşullarında bütçe dağıtımı için Model Öngörülü Kontrol (MPC) sistemini geliştirdi. Dijital pazarlama verilerinden yola çıkan çalışma, geleneksel reaktif bütçe politikalarıyla karşılaştırmalı analiz gerçekleştirdi. Sonuçlar, sadece değişkenliğin öngörülü kontrol gerektirmediğini, ancak getiri verimliliğinde öngörülebilir yapılar olduğunda MPC'nin reaktif yöntemleri geride bıraktığını ortaya koydu. Bu yenilik, özellikle finansal planlama ve kaynak optimizasyonu alanlarında devrim yaratma potansiyeli taşıyor.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Yapay Zeka İçin Yeni Planlama Stratejisi: Hatalarla Başa Çıkmadan Önce Önlem Almak

Büyük dil modelleri uzun metinlerde akıl yürütürken, bilginin dağınık olduğu durumlarda zorlanıyor. Araştırmacılar, bu sorunu çözmek için PPA-Plan adında yenilikçi bir yaklaşım geliştirdi. Geleneksel yöntemler hatalar olduktan sonra düzeltme yaparken, PPA-Plan potansiel tuzakları önceden belirleyip bunlardan kaçınarak plan oluşturuyor. Bu proaktif strateji, yapay zekanın uzun metinlerde daha güvenilir sonuçlar üretmesini sağlıyor ve gelecekte daha akıllı AI sistemleri için umut vaat ediyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

İHA'lar için Akıllı Haberleşme Sistemi: Aynı Anda Algılama ve İletişim

Araştırmacılar, insansız hava araçları (İHA) için devrim niteliğinde bir teknoloji geliştirdi. Bu yeni sistem, İHA'ların aynı anda hem çevrelerini algılamasına hem de veri iletişimi kurmasına olanak tanıyor. Geleneksel sistemlerde bu iki işlev ayrı ayrı gerçekleştirilirken, yeni yaklaşım dinamik zaman bölüşümü kullanarak önce çevre taraması yapıyor, ardından veri iletişimine geçiyor. Sistem, zemindeki baz istasyonlarının koordineli çalışmasıyla çoklu İHA ağlarının performansını önemli ölçüde artırıyor. Bu teknoloji, İHA'ların uçuş rotalarını, güç dağılımını ve zaman planlamasını eş zamanlı optimize ederek, hem iletişim hızını maksimize ediyor hem de radar algılama gereksinimlerini karşılıyor.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Robotlar İçin Yeni Algoritma: Engelleri Fark Eden Ters Kinematik Çözümü

Araştırmacılar, robotların karmaşık ortamlarda daha etkili hareket etmesini sağlayan IKSPARK adlı yeni bir algoritma geliştirdi. Ters kinematik problemi olarak bilinen bu zorluk, robotların hedef pozisyona ulaşmak için eklemlerini nasıl hareket ettireceğini hesaplamayı içeriyor. Yeni sistem, yarı kesin programlama ve konveks optimizasyon tekniklerini kullanarak bu hesaplamaları daha verimli hale getiriyor. IKSPARK'ın en önemli özelliği, robotların çevresindeki engelleri algılayarak güvenli yol planlaması yapabilmesi. Sistem, açık ve kapalı kinematik zincirlere sahip farklı robot türleriyle uyumlu çalışabiliyor. Bu gelişme, endüstriyel robotlardan medikal robotlara kadar geniş bir uygulama alanında kullanılabilir.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Yapay Zeka Artık Araştırma Yol Haritaları Çizebiliyor

Araştırmacılar, karmaşık bilimsel problemleri çözmek için adım adım yol haritaları oluşturabilen yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. RoadMapper adlı bu çok aracılı sistem, büyük dil modellerinin araştırma sürecini planlama konusundaki yetersizliklerini gidermek için tasarlandı. Sistem, profesyonel bilgi eksikliği, mantıksız görev ayrıştırması ve düzensiz mantıksal ilişkiler gibi temel sorunları çözerek, araştırmacıların kompleks projeleri daha sistematik bir şekilde ele almasını sağlıyor. Bu gelişme, bilimsel araştırma süreçlerinin otomatikleştirilmesi ve hızlandırılması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Yapay Zeka Ajanlarında Kişilik Rollerinin Şehir Algısına Etkisi Araştırıldı

Büyük dil modelleri (LLM'ler) şehir analizlerinde insan algısının yerine kullanılmaya başlandı. Araştırmacılar, farklı kişilik rolleri verilen yapay zeka ajanlarının şehir manzaralarını değerlendirirken gerçekten farklı davranışlar sergileyip sergilemediğini inceledi. Cinsiyet, ekonomik durum, siyasi görüş ve kişilik özellikleri gibi faktörlerin yer aldığı roller oluşturuldu. Sonuçlar, aynı role sahip ajanların tutarlı davrandığını ancak farklı roller arasındaki değişikliklerin sınırlı olduğunu gösterdi. Bu bulgular, yapay zeka ajanlarının insan çeşitliliğini temsil etme konusundaki mevcut sınırlarını ortaya koyuyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
İklim & Çevre
1 May

Entegre arazi planlaması gıda, enerji ve biyoçeşitlilik çatışmalarını çözebilir

Dünya genelinde artan nüfus ve gelişen teknoloji, aynı toprak alanları üzerinde giderek büyüyen talepler yaratıyor. UC Santa Barbara'dan çevre bilimci Grace Wu'nun öncülük ettiği araştırma, entegre arazi planlamasının bu soruna çözüm olabileceğini ortaya koyuyor. Çalışmaya göre, aynı arazileri koruma, gıda üretimi ve enerji elde etme gibi çoklu amaçlar için koordineli şekilde kullanmak, gelecekte yaşanabilecek arazi kıtlığının önüne geçebilir. Araştırmacılar, dünya genelindeki arazi kullanım çatışmalarının, doğa koruma alanları ile tarım ve enerji üretimi arasındaki rekabetten kaynaklandığını belirtiyor. Entegre planlama yaklaşımı, bu farklı ihtiyaçları aynı anda karşılayabilecek sürdürülebilir çözümler sunuyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
30 Apr

Orman Yangınları Sel Riskini Nasıl Artırıyor? Yeni Araştırma Şaşırtıcı Sonuçlar Ortaya Koydu

Bilim insanları, orman yangınlarının sel riskini nasıl etkilediğini anlamak için yeni bir yaklaşım geliştirdi. Araştırma, yangın sonrası meydana gelen fırtınaların, benzer şiddetteki yangın öncesi fırtınalara kıyasla çok daha yüksek sel riski oluşturduğunu gösteriyor. Bu bulgu, iklim değişikliğiyle birlikte artan orman yangınlarının sadece doğrudan değil, dolaylı etkilerinin de ne kadar ciddi olabileceğini ortaya koyuyor. Havza analizi yöntemiyle yapılan çalışma, afet yönetimi ve şehir planlaması açısından kritik önem taşıyor.

EOS — Earth & Space 0
İklim & Çevre
30 Apr

Yoksul Mahallelerdeki Parklar Daha Küçük, Sıcak ve Kirli

George Washington Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü kapsamlı bir çalışma, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kent parklarının eşit sağlık faydaları sunmadığını ortaya koydu. Environmental Research Letters dergisinde yayınlanan araştırma, sosyoekonomik durumu düşük mahallelerdeki parkların, zengin bölgelerdekilerle kıyaslandığında sistematik olarak daha küçük, daha sıcak ve daha kirli olduğunu gösteriyor. Bu bulgular, şehirlerdeki çevresel adaletsizliklerin ne denli köklü olduğunu gözler önüne seriyor ve kentsel planlama politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Fizik
30 Apr

Kalabalıkta Yürüme Davranışını Etkileyen Motivasyon Faktörleri Keşfedildi

Araştırmacılar, insanların kalabalık ortamlarda nasıl hareket ettiğini anlamak için yeni bir yaklaşım geliştirdi. Geleneksel modeller, yaya dinamiklerini sadece sabit yürüme hızıyla açıklarken, yeni çalışma motivasyonun değişken doğasına odaklanıyor. Psikolojiden esinlenen bu model, kişilerin hedeflerine yakınlık, diğer insanlarla olan konumları ve bireysel amaçların önem derecesine göre motivasyonlarının sürekli değiştiğini gösteriyor. Bu dinamik yaklaşım, yürüme hızı, kişiler arası mesafe ve boşluk kapatma davranışı gibi birden fazla hareketi aynı anda etkiliyor. Konser girişi gibi dar geçitlerde yapılan deneylerle test edilen model, kalabalık yönetimi ve güvenlik planlaması açısından önemli sonuçlar sunuyor.

arXiv (Fizik) 0
Fizik
30 Apr

Kuantum Karar Verme Sistemleri İçin Yeni Algoritma Geliştirildi

Araştırmacılar, kuantum bilgisayarların ardışık karar verme problemlerini çözmesi için yeni bir algoritma geliştirdi. Bu çalışma, kuantum sistemlerin karmaşık karar ağaçlarını daha verimli şekilde işlemesini sağlayan 'coherent rollout oracle' adı verilen bir yöntem sunuyor. Geliştirilen algoritma, özellikle her adımda farklı seçeneklerin mevcut olduğu dinamik karar verme süreçlerinde önemli avantajlar sağlıyor. Yöntem, kuantum süperpozisyon durumlarını kullanarak birden fazla karar yolunu aynı anda değerlendiriyor ve optimal çözümlere daha hızlı ulaşılmasını mağdür ediyor. Bu gelişme, yapay zeka ve oyun teorisinden finansal planlamaya kadar geniş bir uygulama alanına sahip olabilir.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Fizik
30 Apr

Kuantum Esinlenimli Tensör Ağları Endüstriyel Görevi Planlamasında Çığır Açıyor

Araştırmacılar, endüstriyel tesislerdeki görev planlaması sorunlarını çözmek için kuantum mekaniğinden esinlenen tensör ağ teknolojisini geliştirdiler. Bu yenilikçi yaklaşım, birbirine bağımlı görevlerin makineler üzerinde optimal dağılımını sağlarken toplam maliyeti en aza indiriyor. Geleneksel yöntemlerin aksine, bu teknik probleme tam ve açık bir çözüm sunuyor. Yöntem, mantıksal kısıtlamaları yoğunlaştırma, önceden hesaplanmış sonuçları yeniden kullanma ve ara hesaplamaları optimize etme gibi tekniklerle hesaplama karmaşıklığını önemli ölçüde azaltıyor. Üç farklı algoritma sunulan çalışma, endüstriyel üretimde verimliliği artırmak için kuantum teknolojilerinin pratik uygulamalarının önünü açıyor.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
İklim & Çevre
30 Apr

Ev Takası ile Şehir Trafiği Yüzde 50 Azalabilir

Çinli araştırmacılar, şehirlerdeki ev seçimlerinin kendiliğinden organize olan dinamiklerini inceledi ve çarpıcı sonuçlar elde etti. Büyük bir Çin şehrinde 9 gün boyunca 400 binden fazla seyahat rotası analiz edildi. Mevcut durumda insanların ortalama işe gidiş mesafesi, rastgele ev dağılımına göre üç kat daha kısa çıktı. Bu durum, insanların doğal olarak işyerlerine yakın yerlerde yaşamayı tercih ettiğini gösteriyor. Araştırma, şehir çapında bir ev takası sisteminin uygulanması halinde işe gidiş mesafesinin yüzde 50.4 oranında kısalabileceğini ortaya koydu. Bu da trafik sıkışıklığını önemli ölçüde azaltarak karbon emisyonlarında yüzde 77.3'lük bir düşüş sağlayabilir. Sosyo-demografik faktörler göz önüne alındığında bile işe gidiş mesafesi yüzde 8-10, karbon emisyonları ise yüzde 27-34 azalma gösteriyor.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Robotların Kavrama Yetisi İçin Yeni Planlama Algoritmaları Geliştirildi

Araştırmacılar, robotların nesneleri daha etkili kavrayabilmesi için iki farklı algoritma geliştirdi. GET-2D-1.0 adlı sistem, tek kamerayla alınan görüntülerden yararlanarak 683 milisaniyede kavrama planı oluştururken, GET-3D-1.0 sistemi ise üç boyutlu modelleme kullanarak daha hassas sonuçlar üretiyor. Fiziksel deneyler, 2D sistemin mevcut yöntemlere kıyasla nesneleri kaldırma başarısında %40 oranında iyileşme sağladığını gösterdi. Bu gelişme, endüstriyel robotların manipülasyon kabiliyetlerini artırarak otomasyonun daha karmaşık görevlerde kullanılmasının önünü açıyor.

arXiv (Robotik) 0