Bilim dünyasında hücre ölümünü kontrol etmek artık mümkün. NTR/prodrug sistemi adı verilen yeni bir teknoloji, araştırmacılara hücrelerin ne zaman ve nerede öleceğini hassas bir şekilde belirleme imkanı sunuyor.
Bu sistem, bakterilerden elde edilen nitroreduktaz (NTR) enzimlerini kullanarak çalışıyor. Enzimler, zararsız prodrug adı verilen ilaç öncülerini güçlü sitotoksik maddelere dönüştürerek hedefli hücre ölümü gerçekleştiriyor. Bu sayede bilim insanları, belirli hücre gruplarını istenen zamanda ve yerde ortadan kaldırabiliyor.
Teknoloji ilk olarak transgenik farelerde test edilmişti, ancak daha sonra zebra balıklarında büyük bir optimizasyon geçirdi. Günümüzde zebra balıkları bu sistemin en yaygın kullanıldığı model organizma olmaya devam ediyor. Sistem ayrıca meyve sinekleri, deniz anemonu türü Nematostella, kurbağalar, medaka balıkları ve sıçanlar gibi çok çeşitli canlılarda da başarıyla uygulanıyor.
Bu teknolojinin en önemli avantajı, doku hasarı ve yenilenme süreçlerinin detaylı bir şekilde incelenmesine olanak tanıması. Araştırmacılar, organların kendilerini nasıl tamir ettiğini anlayarak, insan hastalıklarının daha iyi modellerini oluşturabiliyor ve yenilenme terapileri geliştirebiliyor.