Aşırı sıcakların kentlerde yarattığı tehdit her geçen yıl büyürken, şehirlerin bu tehdide karşı en güçlü silahlarından biri olan ağaçlar yeterince takip edilemiyor. Güney Kaliforniya Üniversitesi'nden (USC) araştırmacılar, bu açığı kapatmak için düşük maliyetli ve herkese açık bir yapay zeka aracı geliştirdi.
Araç, uydu ve hava fotoğraflarını yapay zeka algoritmaları aracılığıyla analiz ederek kentsel alanlardaki ağaç örtüsünü otomatik biçimde tespit edip haritalandırabiliyor. Geleneksel yöntemlere kıyasla çok daha hızlı ve ekonomik olan bu yaklaşım, özellikle teknik kapasitesi sınırlı belediyeler için büyük bir fırsat sunuyor.
Kentsel ısı adası olgusu, beton ve asfalt yüzeylerin güneş ısısını emmesi nedeniyle şehir merkezlerinin çevresine göre belirgin biçimde daha sıcak olmasına yol açıyor. Ağaçlar ise hem gölgeleme hem de terleme yoluyla bu etkiyi önemli ölçüde azaltabiliyor; yapılan araştırmalar, yeterli ağaç örtüsüne sahip mahallelerde yüzey sıcaklıklarının birkaç derece daha düşük olabildiğini ortaya koyuyor.
Ancak sorun yalnızca ağaç sayısıyla sınırlı değil; yeşil örtünün kentler içinde son derece eşitsiz dağıldığı biliniyor. Düşük gelirli semtler çoğunlukla daha az ağaca sahipken, bu mahallelerin sakinleri aynı zamanda aşırı sıcağa bağlı sağlık risklerine karşı daha savunmasız konumda bulunuyor. USC ekibinin geliştirdiği araç, bu eşitsizlikleri somut verilerle görünür kılarak belediye yöneticilerine ve iklim politikacılarına ağaçlandırma yatırımlarını nereye yönlendirecekleri konusunda kanıta dayalı bir rehber sunmayı amaçlıyor.
Aracın ücretsiz ve açık erişimli olması, yalnızca büyük metropollerin değil, küçük ilçe ve belediyelerin de bu teknolojiden yararlanabilmesinin önünü açıyor. Araştırmacılar, aracın farklı iklim bölgelerinde ve kentsel dokuların bulunduğu çeşitli coğrafyalarda kullanılabilecek şekilde tasarlandığını belirtiyor.
İklim değişikliğiyle birlikte ısı dalgalarının daha sık ve şiddetli hale gelmesi bekleniyor. Bu gerçeklik, kentsel ağaç örtüsünü yalnızca estetik bir unsur olmaktan çıkarıp kamusal sağlık ve iklim uyumu açısından stratejik bir altyapı bileşenine dönüştürüyor. Yapay zekanın bu alandaki kullanımı, veri toplama ve politika üretme süreçlerini hızlandırma potansiyeli taşıyor.