Kuantum dolanıklık, fotonlar arasında klasik fiziğin açıklayamadığı korelasyonlar yaratır. Bu özelliğin ışık-madde etkileşimlerine uygulandığı en heyecan verici alanlardan biri, dolanık çift foton soğurması (ETPA) olarak bilinen süreçtir. Klasik iki fotonlu soğurmada soğurma hızı foton akısının karesiyle orantılıyken, ETPA'da bu ilişkinin doğrusal olduğu öngörülür. Başka bir deyişle, çok daha az sayıda fotonla moleküllerin elektronik olarak uyarılması teorik olarak mümkün görünmektedir.
Bu özellik, düşük güçlü ışık kaynaklarıyla çalışan spektroskopi, mikro görüntüleme ve hatta ilaç geliştirme uygulamaları için son derece cazip bir potansiyel sunar. Ne var ki farklı araştırma gruplarının elde ettiği ETPA tesir kesiti değerleri birbirinden muazzam farklarla ayrılmaktadır. Bunun temel nedeni, ölçülmek istenen sinyalin —iletilen foton akısındaki ya da zayıf floresanstaki ufak değişimlerin— saçılma ve doğrusal soğurma gibi gürültü kaynaklarından güvenilir biçimde ayrıştırılmasının güçlüğüdür.
Yeni çalışmada araştırmacılar, bu metodolojik sorunu aşmak için Franson interferometrisini kullandı. Bu yöntemde, dolanık foton çiftleri bir interferometre düzeneğinden geçirilir ve iki fotonun farklı gecikmelerle molekülle etkileşmesine bağlı çakışma sayım örüntüleri incelenir. Soğurma gerçekleştiğinde bu örüntü bozulur; dolayısıyla doğrudan bir sinyal yerine girişim zarfındaki değişim izlenerek ETPA'ya dair bilgi elde edilebilir.
Ekip bu yöntemi yaygın kullanılan bir lazer boyası olan Rhodamine 6G üzerine uyguladı. Franson girişim zarfında küçük ama fark edilebilir bir asimetri tespit edildi ve bu asimetri model yardımıyla yorumlanarak yaklaşık 2,1 × 10⁻²¹ cm² büyüklüğünde bir etkin tesir kesiti elde edildi.
Ancak araştırmacılar bulguları konusunda ihtiyatlı bir tutum sergiliyor. Sistematik belirsizliklerin söz konusu değerin kesin bir ETPA kanıtı olarak değerlendirilemeyeceğini açıkça ortaya koyduğunu belirtiyorlar. Bu durum, ETPA tartışmasının hâlâ çözüme kavuşmadığını gösteriyor; fakat çalışma, gelecekteki deneyler için daha sağlam bir metodolojik çerçeve sunuyor. Franson tabanlı ölçümler, alandaki tartışmalı sonuçları bağımsız olarak test etmek açısından umut verici bir araç olarak öne çıkıyor.