Gen düzenleme teknolojisi CRISPR, DNA diziliminde hassas değişiklikler yapabilme konusunda büyük başarı gösterse de, bu müdahalelerin hücrelerde nasıl sonuçlar doğuracağını önceden tahmin etmek hâlâ zor bir problem olarak karşımızda duruyor.
Bilim insanları bu soruna çözüm bulmak için 'Shesha' adını verdikleri yeni bir geometrik analiz yöntemi geliştirdi. Bu teknik, gen düzenlemesi yapılan hücrelerin ne kadar 'tutarlı' davrandığını ölçerek, müdahalenin kalitesini değerlendiriyor.
Araştırmacılar, aynı büyüklükteki iki farklı gen müdahalesinin tamamen farklı sonuçlar verebileceğini keşfetti. Birinci durumda hücreler ortak bir yol izleyerek tutarlı davranırken, ikinci durumda hücreler farklı yönlere dağılarak öngörülemeyen sonuçlar gösteriyor.
Shesha yöntemi, her bir hücrenin değişim vektörü ile ortalama değişim yönü arasındaki kosinüs benzerliğini hesaplayarak bu tutarlılığı ölçüyor. Beş farklı CRISPR veri setinde 2200'den fazla müdahale analiz edildi ve bu tutarlılık ölçümünün müdahale büyüklüğüyle güçlü bir korelasyon gösterdiği belirlendi.
Bu bulgu, gen tedavilerinin güvenliği açısından büyük önem taşıyor. Çünkü artık hangi gen müdahalelerinin daha öngörülebilir sonuçlar vereceğini önceden tahmin etmek mümkün hale geliyor.