Güneş sistemimizin dev gezegenleri olan Jupiter, Satürn, Uranüs ve Neptün benzer yapısal özellikler taşımalarına rağmen, atmosferlerindeki jet akımları farklı yönlerde hareket ediyor. Bu uzun süredir bilim insanlarını meraklandıran durumun ardındaki mekanizma, yeni bir araştırmayla aydınlatıldı.
İki boyutlu quasi-geostrofik model kullanılarak yapılan çalışma, jet akımlarının gezegen içine nüfuz etme derinliğinin atmosferik dinamikleri nasıl şekillendirdiğini inceledi. Araştırmacılar, Ohmic dissipation olarak bilinen enerji kaybı mekanizmasının bu nüfuz derinliğini kontrol ettiğini belirledi.
Çalışmanın bulgularına göre, jet akımları gezegen içine derinlemesine nüfuz ettiğinde, ekvator yakınlarında etkili gezegen vortisitesi gradyenti negatif hale geliyor. Bu durum, küresel geometri nedeniyle ekvatora doğru momentum taşıyan dinamik modları destekliyor ve Jupiter ile Satürn'de gözlenen doğu yönlü (prograde) ekvatoryal jet akımlarını oluşturuyor.
Buna karşılık, jet akımlarının daha yüzeysel kaldığı sistemlerde batı yönlü (retrograde) ekvatoryal jet akımları tercih ediliyor. Bu durum Uranüs ve Neptün'de gözlenen jet akımı yönlerini açıklıyor. Simülasyonlarda ekvatoryal jet yönünün birincil olarak gradyent tarafından kontrol edildiği görüldü.