Translasyonel tıp araştırmalarında biyolojik numuneler, klinik laboratuvarlardan klinisyenlere ulaşana dek onlarca adımdan geçiyor. Bu sürecin büyük bölümü hâlâ elektronik tablolar ve e-posta zincirleriyle yönetiliyor; bu da hem hata riskini hem de gecikmeleri artırıyor.
Araştırmacılar, bu sorunu özellikle Kırılgan X Messenger Ribonükleoproteini (FMRP) ölçümü gibi çok günlük testlerde gidermek için FMRP-LEAN adlı yeni bir sistem mimarisi önerdi. Kırılgan X Sendromu, otizmle bağlantılı en yaygın kalıtsal zihinsel engellilik nedenlerinden biri olup FMRP proteinin düzeyini ölçmek hem tanı hem de tedavi takibi açısından kritik önem taşıyor.
FMRP-LEAN, her numunenin yaşam döngüsünü sonlu durum makinesi modeliyle takip ediyor. Bu yaklaşımda her numune, belirli koşullar sağlanmadan bir sonraki aşamaya geçemiyor; böylece atlanan veya hatalı tamamlanan adımlar sistem düzeyinde engelleniyor. Numunenin her aşamada ne kadar süre kaldığı da kayıt altına alınarak olası darboğazlar önceden görünür hale getiriliyor.
Sistemin altyapısı, açık kaynaklı Supabase ve PostgreSQL bileşenlerinden oluşuyor ve tamamen hastane bünyesindeki sunucularda çalışıyor. Bu tercih, hasta verilerinin bulut tabanlı üçüncü taraf platformlara aktarılmasını engelleyerek ABD sağlık gizlilik mevzuatı HIPAA kapsamındaki yükümlülükleri yerine getiriyor.
Yapay zeka entegrasyonu ise kalite kontrol süreçlerini ve ekipler arası iletişimi desteklemek amacıyla kullanılıyor. Sistem, laboratuvar teknisyenleri ile klinisyenler arasındaki koordinasyonu otomatikleştirerek manuel müdahale ihtiyacını azaltıyor ve raporlama sürelerini kısaltıyor.
Araştırmacılar, bu mimarinin yalnızca FMRP testleriyle sınırlı kalmadığını; Luminex tabanlı çoklu biyobelirteç analizleri gibi benzer çok aşamalı klinik testlere de uyarlanabileceğini vurguluyor. Çalışma, klinik laboratuvar süreçlerinin dijital dönüşümünde uyum, şeffaflık ve verimlilik üçgenini aynı anda hedefleyen somut bir mimari örnek olarak öne çıkıyor.