Trump yönetimi, insan beyninin nöral bağlantı haritasını çıkarmayı hedefleyen 'konnektomik' alanına büyük ölçekli federal yatırım yapılmasını öneren bir rapor yayımladı. Beyaz Saray'ın hazırladığı bu belge, ABD'yi bilimde yeni bir 'altın çağa' taşıyacak misyon odaklı araştırma modellerini savunuyor.
Konnektomik; sinir sistemindeki hücrelerin birbirleriyle nasıl bağlandığını ayrıntılı biçimde haritalayan bir nörobilim dalı. Tek bir insan beynindeki bağlantıların haritasını eksiksiz çıkarmak, mevcut teknolojilerle bile son derece zorlu bir görev. Bu nedenle alan; gelişmiş görüntüleme sistemleri, yüksek kapasiteli veri depolama altyapısı ve güçlü yapay zeka tabanlı analiz araçları gerektiriyor.
Rapora göre hükümet, bu altyapıyı oluşturmak için 'ay'a gidiş' niteliğinde bir atılım planlamakta. Benzetme kasıtlı: Tıpkı Apollo programının uzay yarışında belirleyici olması gibi, konnektomikte de koordineli ve kaynak açısından güçlü bir hamlenin alanı dönüştüreceği öngörülüyor.
Nörobilimcilerin tepkileri ise çeşitli. Bir kesim, böyle bir federal taahhüdün beyin araştırmalarını onlarca yıl ileri taşıyabileceğini ve Alzheimer, otizm gibi nörolojik hastalıkların anlaşılmasına katkı sağlayabileceğini vurguluyor. Ancak eleştirmenler, önerilen bütçe ve organizasyon modelinin gerçekten yeterli olup olmayacağını sorguluyor. Bilimsel koordinasyon olmaksızın atılacak büyük adımların, kaynakların verimsiz kullanımına yol açabileceği endişesi de gündemde.
Bu girişim, 2013'te Obama döneminde başlatılan BRAIN Girişimi'nin mirasını hatırlatıyor; ancak konnektomiğe yapılan bu odaklanma, kapsamı ve niyeti itibarıyla daha spesifik bir hedef sunuyor. Alanın geleceği açısından belirleyici soru şu: Politika taahhüdü, gerçek bir bilimsel altyapıya dönüşebilecek mi?
Nörobilim camiası, planın somut adımlara ne zaman ve nasıl dönüşeceğini yakından izliyor.