Zona hastalığına karşı kullanılan modern aşının, kardiyovasküler hastalık riskini eski nesil aşılara göre daha etkili biçimde azaltabileceğini gösteren yeni bir araştırma bilim dünyasında yankı uyandırdı.
Zona, çocuklukta geçirilen suçiçeği hastalığının ardından sinir dokusunda sessizce bekleyen Varicella-zoster virüsünün ilerleyen yaşlarda veya bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla yeniden aktive olmasıyla ortaya çıkan ağrılı bir tablodur. Hastalık yalnızca cilt belirtileriyle sınırlı kalmaz; virüsün sinir ve damar yapıları üzerinde bıraktığı etkiler uzun süreli komplikasyonlara neden olabilir.
Daha önceki araştırmalar, zona geçirmenin inme ve kalp yetmezliği gibi kardiyovasküler olaylar için bir risk faktörü oluşturabileceğine dikkat çekiyordu. Bunun temel mekanizmasının, virüsün damar duvarlarında tetiklediği kronik iltihap ve endotel hasarı olduğu düşünülmektedir.
Yeni çalışma ise bu ilişkiyi bir adım öteye taşıyor: Araştırmacılar, günümüzde yaygın olarak kullanılan rekombinant zona aşısının (Shingrix), daha eski nesil canlı zayıflatılmış aşıya (Zostavax) kıyasla inme ve kalp yetmezliği riskini istatistiksel olarak daha belirgin biçimde azalttığını tespit etti.
Rekombinant aşının bağışıklık sistemini daha güçlü ve uzun süreli uyardığı bilinmektedir. Bu daha sağlam bağışıklık yanıtının, virüsün damarlar üzerindeki zararlı etkilerini baskılamada da daha başarılı olduğu düşünülüyor.
Araştırma sonuçları, zona aşısının klinik öneminin sandığımızdan daha geniş olabileceğine işaret ediyor. Hastalığı önlemenin ötesinde, kalp-damar sağlığını koruma potansiyeli taşıyan bu aşının, özellikle kardiyovasküler riski yüksek bireylerde daha aktif biçimde teşvik edilmesi gerekip gerekmediği sorusunu gündeme getiriyor.
Uzmanlar, bu bulguların nedensellik ilişkisini kesin olarak kanıtlamadığını ve konunun daha kapsamlı klinik çalışmalarla desteklenmesi gerektiğini vurguluyor. Yine de mevcut veriler, rutin aşılama programlarının kardiyovasküler halk sağlığı üzerindeki potansiyel etkisini yeniden gözden geçirme ihtiyacını güçlü biçimde hissettiriyor.