Martin Gardner, 20. yüzyılın en üretken ve etkili bilim yazarlarından biri olarak kabul edilir. 1964'te ilk baskısı yapılan ve sonraki on yıllarda güncellenen 'The Ambidextrous Universe' adlı eseri, bugün hâlâ bilim yazarlığının referans noktalarından biri olma özelliğini koruyor.

Kitabın merkezinde son derece temel ama bir o kadar da derin bir soru yatıyor: Evren gerçekten simetrik mi, yoksa doğanın bir 'eli' diğerinden daha mı baskın? Gardner bu soruyu yanıtlamak için gündelik gözlemlerden başlayıp kuantum mekaniğinin en ince ayrıntılarına kadar uzanan bir yolculuğa çıkıyor.

Kitabın en çarpıcı bölümlerinden biri, zayıf nükleer kuvvetin parite simetrisini — yani sağ ile sol arasındaki fiziksel eşdeğerliği — ihlal ettiğine dair keşfi ele alıyor. 1956 yılında teorik fizikçiler Tsung-Dao Lee ve Chen-Ning Yang tarafından öngörülen ve Chien-Shiung Wu'nun deneyleriyle doğrulanan bu bulgu, fizikte devrim niteliğinde bir kırılma noktasıydı. Lee ve Yang bu çalışmaları nedeniyle 1957'de Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü.

Gardner, bu karmaşık konuyu anlatırken okuyucuya hazır sindirimi kolay bir metin sunmuyor. New Scientist için kitabı değerlendiren Jacklin Kwan, eserin ciddi bir zihinsel çaba gerektirdiğini açıkça belirtiyor; ancak bu çabanın karşılığını fazlasıyla verdiğini de vurguluyor. Gardner'ın kurduğu analojiler ve sezgisel açıklamalar, soyut fizik kavramlarını somut bir zemine oturtmayı başarıyor.

Kitap aynı zamanda biyolojik asimetriyi de kapsıyor: DNA sarmalının neden hep sağa döndüğü, amino asitlerin neden sol el tercihi gösterdiği gibi sorular, fiziksel yasalarla olan olası bağlantıları açısından irdeleniyor. Bu bütüncül yaklaşım, kitabı salt bir fizik kitabından çıkarıp disiplinlerarası bir entelektüel serüvene dönüştürüyor.

Gardner'ın mirası, popüler bilim yazarlığında derinlik ile anlaşılırlığın birbirini dışlamadığını göstermesi bakımından bugün de ilham verici olmaya devam ediyor. 'The Ambidextrous Universe', yüzeysel bir bilim okumасının ötesine geçmek isteyenler için hâlâ eşsiz bir kaynak niteliği taşıyor.