Uzay & Astronomi

Yapay Zeka Kara Deliklerin Büyümesini Fotoğraflardan Tahmin Edecek

James Webb Uzay Teleskobu'nun keşfettiği 'küçük kırmızı noktalar' süpermasif kara deliklerin beklenenden daha hızlı büyüyebileceğini gösteriyor. Yeni bir araştırma, yapay zeka kullanarak sadece fotoğraflardan kara deliklerin büyüme rejimlerini %91-94 doğrulukla tespit edebilmeyi başardı. Çalışma, SIMBA, IllustrisTNG ve EAGLE kozmolojik simülasyonlarını kullanarak makine öğrenmesi modeli geliştirdi. Bu sistem, Vera C. Rubin Gözlemevi'nin yakında başlayacağı büyük gözlem projesi için önemli bir araç olacak. Kara deliklerin kütlelerini doğrudan ölçmek zor olduğundan, bu yöntem galaksilerin sadece fotoğraflarını kullanarak kara delik özelliklerini anlamamıza yardımcı olacak.

James Webb Uzay Teleskobu'nun gözlemlediği 'küçük kırmızı noktalar' olarak adlandırılan gizemli yapılar, süpermasif kara deliklerin beklenenden çok daha hızlı büyüyebileceğini gösteriyor. Bu keşif, kara deliklerin evrenin erken dönemlerinde nasıl oluştuğu konusundaki teorileri sorgulatıyor.

Yeni bir araştırma, bu soruna teknolojik bir çözüm geliştirdi. Bilim insanları, yapay zeka kullanarak sadece galaksi fotoğraflarından kara deliklerin büyüme rejimlerini tespit edebilmeyi başardı. Makine öğrenmesi algoritması, %91-94 doğrulukla kara deliklerin 'aşırı büyük' veya 'normal' kategorilerinden hangisine ait olduğunu belirleyebiliyor.

Araştırma ekibi, SIMBA, IllustrisTNG ve EAGLE adlı üç farklı kozmolojik simülasyonu kullanarak sistemlerini geliştirdi. Bu simülasyonlardan elde edilen verileri, Vera C. Rubin Gözlemevi'nin Uzay ve Zaman Araştırması projesi (LSST) formatına dönüştürerek eğittiler.

Bu gelişme özellikle önemli çünkü kara deliklerin kütlelerini doğrudan ölçmek son derece zor. Yeni yöntem sayesinde, yakında başlayacak olan LSST projesi milyonlarca galaksiyi gözlemlerken, her birinin kara delik özelliklerini tahmin edebilecek. Bu da evrenin erken dönemlerindeki kara delik oluşumu hakkında çok daha geniş bir veri seti elde etmemizi sağlayacak.

Özgün Kaynak
arXiv (Astronomi)
Classifying Supermassive Black Hole Growth Regimes to Observables Across Cosmological Simulations with Forecasts for LSST
Orijinal makaleyi oku

Bu içerik, özgün kaynaktaki bilgiler temel alınarak BilimKapsül editörleri tarafından yeniden kaleme alınmıştır. Orijinal metnin birebir çevirisi değildir. Telif hakkı özgün yayıncıya aittir.