Uzay & Astronomi

Astronomlar Yeni Doğmuş 'Örümcek Sistemi' Keşfetti: Düşük Enerjili Süpernova Kanıtı

Avustralyalı ASKAP-EMU teleskop ağı kullanılarak yapılan araştırmada, astronomlar sıra dışı bir keşif yaptı. G289.6+5.8 adı verilen soluk radyo kabuğu ve merkezindeki nokta radyo kaynağının analizi, bunun alışılmadık bir süpernova kalıntısı olduğunu ortaya koydu. Gaia DR3 verilerine göre 267 parsek uzaklıktaki bu sistem, yaklaşık 8 güneş kütleli bir yıldızın düşük enerjili çekirdek çöküşü sonrası oluşmuş. En ilginç yanı, patlamadan sonra M-tipi ikincil yıldızın sisteme bağlı kalması. Bu 'örümcek sistemi' örneği, yıldızların ölümünün her zaman yıkıcı olmadığını ve bazı çift yıldız sistemlerinin süpernova patlamalarını bile atlatabileceğini gösteriyor.

Avustralya Kare Kilometre Dizisi Pathfinder (ASKAP) teleskopunun EMU araştırması kapsamında astronomlar, uzayın derinliklerinde sıra dışı bir yapı keşfetti. G289.6+5.8 kod adı verilen bu soluk radyo kabuğu, yıldız evriminin şaşırtıcı bir örneğini sunuyor.

Keşfedilen yapının merkezinde, daha önce tespit edilmiş yumuşak gama ışını kaynağı IGR J11187-5438 ile aynı konumda bulunan bir nokta radyo kaynağı yer alıyor. İlk analizlerde bu sistemin düşük kütleli X-ışını çift yıldızı olabileceği düşünülmüştü, ancak Gaia DR3 uydusu tarafından belirlenen 267 parseklik uzaklık ve buna karşılık gelen düşük X-ışını parlaklığı bu sınıflandırmayı sorgulatıyor.

Araştırmacılar, radyo kabuğu, merkezi radyo kaynağı, optik yıldız, gama ışını ve X-ışını kaynaklarının tesadüfen aynı hizada bulunma olasılığının son derece düşük olduğunu belirtiyor. Mevcut tüm kanıtları birleştiren bilim insanları, G289.6+5.8'in yaklaşık 8 güneş kütleli orta kütleli bir yıldızın düşük enerjili çekirdek çöküşünün kalıntısı olduğu sonucuna varıyor.

Bu sistemin en dikkat çekici özelliği, patlama sonrası M-tipi ikincil yıldızın sisteme bağlı kalması. Bu durum astronomide 'örümcek sistemi' olarak adlandırılan nadir yapılara örnek oluşturuyor ve süpernova patlamalarının her zaman yıkıcı olmadığını gösteriyor.

Özgün Kaynak
arXiv (Astronomi)
A newly born spider system at the core of a radio shell: Evidence for a low-energy supernova
Orijinal makaleyi oku

Bu içerik, özgün kaynaktaki bilgiler temel alınarak BilimKapsül editörleri tarafından yeniden kaleme alınmıştır. Orijinal metnin birebir çevirisi değildir. Telif hakkı özgün yayıncıya aittir.