Sarmal galaksilerin merkezlerindeki yoğun yıldız oluşumu ve süper kütleli kara deliklerin nasıl beslendiği, astronomların uzun süredir çözmeye çalıştığı önemli sorulardan biri. Yeni araştırma, bu süreçlere yakıt sağlayan gazın galaksi merkezine nasıl ulaştığına dair şaşırtıcı bir mekanizma ortaya çıkardı.
Çubuk şekilli galaksilerde, çubuk yapıları gazı merkeze doğru yönlendiriyor ancak bu gaz genellikle birkaç yüz parsek genişliğindeki nükleer halkalarda sıkışıp kalıyor. Araştırmacılar, üç boyutlu Lagrange hidrodinamik simülasyonları kullanarak bu sorunu incelediklerinde beklenmedik bir sonuçla karşılaştılar.
Simülasyonlar, gazın bir kısmının dikey momentum kazanarak nükleer halkayı atlayabildiğini ve galaksi merkezinin iç kısımlarına - yaklaşık 50 parseklik bölgeye - ulaşabildiğini gösterdi. Bu süreç, gazın başlangıçta halkadan 300 parsek dışında konumlanması ve sonrasında dikey olarak yaklaşık 100 parsek yükseklikte bir sıçrama yapması ile gerçekleşiyor.
İki boyutlu hesaplamalarda bu yol görünmezken, üç boyutlu modelleme bu kritik bypass kanalını ortaya çıkardı. Gazın başarılı bir şekilde merkeze ulaşabilmesi için hem yeterli dikey hareket hem de açısal momentumunu önemli ölçüde kaybetmesi gerekiyor. Bu keşif, galaksi merkezlerindeki aktif süreçlerin nasıl beslediğini anlamamızı köklü olarak değiştirebilir.