Evrenin en şiddetli olayları arasında yer alan gama ışın patlamalarının (GRB) oluşum mekanizması, astrofizik alanının en büyük gizemlerinden biri olmaya devam ediyor. Bu patlamaların büyük yıldızların ölümüyle bağlantılı olduğu bilinse de, hangi koşulların bir yıldızı bu tür bir patlama üretmeye ittiği hâlâ net değil.
Yeni araştırmada bilim insanları, 15-25 güneş kütleli devasa bir yıldızın, 10-15 güneş kütleli bir kara delikle oluşturduğu çift yıldız sistemini detaylı simülasyonlarla incelediler. MESA yıldız evrimi kodu kullanılan bu çalışmada, tidal kuvvetlerin önemli olduğu yörünge periyotlarında yıldızın yaşamı boyunca açısal momentum evrimine odaklanıldı.
Araştırmacılar, yıldız ve kara delik kütlelerini, yıldızın başlangıç dönüş hızını, kütle aktarım süreçlerini ve dinamo etkilerini değiştirerek farklı senaryoları test ettiler. Çalışmanın en önemli bulgusu, yıldızın son dönüş hızının tidal torklar ile yıldız rüzgarları arasındaki dengeyle belirlendiği oldu.
Başlangıçta Roche lob taşmasından kaçınan çift yıldız sistemlerinde, tidal kuvvetler yıldızın dönüşünü hızlandırabilir. Ancak yaşamının son aşamalarında yıldızın genişlemesi, tidal sıyırma sürecini tetikleyebilir. Bu süreçle birlikte gerçekleşen kütle ve açısal momentum kaybı, dönüş hızlanmasını bastırabilir.
Bu bulgular, radyo parlak gama ışın patlamalarını üretebilecek yıldızların hangi koşullarda oluşabileceğine dair önemli ipuçları sunuyor ve bu evrensel patlamaların kökenini anlamamıza katkıda bulunuyor.