Bilim insanları, Grönland buz tabakasının erimesiyle birlikte deniz tabanındaki metan hidrat depolarının atmosfere salınabileceği konusunda uyarıda bulundu. Sismik araştırmalar ve sediman örnekleri, son buzul çağından sonra iklim değişikliği nedeniyle Arktik metan depolarının bozulduğunu ve deniz tabanında onlarca derin çukur oluştuğunu gösteriyor. 'Alev buzu' olarak bilinen metan hidratlar, düşük sıcaklık ve yüksek basınçta kararlı olan ancak bu koşullar değiştiğinde atmosfere büyük miktarlarda metan salabilen bileşiklerdir. Araştırmacılar, geçmişte yaşanan bu sürecin günümüzde tekrar edebileceği konusunda endişelerini dile getiriyor.

Arktik ve boreal orman bölgelerindeki topraklar üzerine yapılan yeni bir araştırma, orman yangınlarının binlerce yıl boyunca toprakta depolanmış karbonu atmosfere saldığını ortaya koydu. Bu durum, iklim değişikliği hesaplamalarında öngörülenden çok daha yüksek CO2 salınımı anlamına geliyor. Çalışma, kutup bölgelerindeki yangınların sadece yüzeydeki bitki örtüsünü değil, derinlerdeki organik toprak katmanlarını da etkilediğini gösteriyor. Permafrost çözülmesi ve artan sıcaklıklarla birlikte bu yangınların sıklığı artarken, atmosfere salınan karbon miktarı da dramatik şekilde yükseliyor. Araştırmacılar, bu keşfin iklim modellerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ettiğini belirtiyor.

2026 yılının henüz ortasına gelmeden birçok iklim rekoru çoktan kırıldı. Arktik kış deniz buzu kapsamı tarihi en düşük seviyeye ulaşırken, dünya genelinde 150 milyon dönümden fazla alan orman yangınlarında kül oldu. Birçok ülke rekor kıran kış sıcaklık dalgalarıyla karşılaştı. Uzmanlar, El Niño fenomeninin etkisiyle bu rekorların daha da artabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. İklim değişikliğinin etkilerinin beklenenden hızlı gerçekleştiği bu dönemde, ekstrem hava olaylarının sıklığı ve şiddeti alarm veriyor.

Bilim insanları, Alaska'daki yolların altındaki permafrost tabakasını izlemek için yenilikçi bir dijital ikiz sistemi geliştirdi. Bu sistem, yüksek çözünürlüklü sıcaklık verileri kullanarak kalıcı donmuş toprakların durumunu gerçek zamanlı olarak takip ediyor ve gelecekteki değişimlerini tahmin edebiliyor. İklim değişikliğinin etkisiyle Arktik bölgelerde permafrost tabakasının erimesi, yol altyapılarında ciddi hasarlara yol açıyor. Geliştirilen fizik tabanlı model, sensörlerden gelen verilerle sürekli güncellenerek permafrost koşullarının nasıl değişeceğini önceden hesaplıyor. Bu teknoloji sayesinde yol bakım ekipleri zarar görebilecek alanlara önceden müdahale edebilecek. Araştırma, Arktik bölgelerdeki ulaşım altyapılarının iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmak için önemli bir adım teşkil ediyor.

2026 yılında Arktik bölgesindeki kış dönemi deniz buzu kapsamı, 1979'dan bu yana uydu gözlemleriyle kaydedilen en düşük seviyeye ulaştı. Bu durum, 2025 Mart ayında kırılan bir önceki rekorun ardından gelen ikinci üst üste rekor kırılması olarak dikkat çekiyor. Japonya'nın Ulusal Kutup Araştırmaları Enstitüsü ve Uzay Ajansı'nın sürdürdüğü 40 yılı aşkın süreli veri setine göre, Arktik deniz buzlarının genişleme kapasitesinin dramatik şekilde azaldığı görülüyor. Bu gelişme, küresel iklim değişikliğinin Arktik bölge üzerindeki etkilerinin hızla derinleştiğine işaret ediyor. Arktik deniz buzlarının azalması, sadece yerel ekosistemi etkilemekle kalmayıp küresel iklim sistemleri üzerinde de geniş kapsamlı sonuçlar doğuruyor. Buzul yüzeylerinin güneş ışınlarını yansıtma kapasitesinin azalması, bölgesel ısınmayı hızlandırıyor.

Arktik bölgede yaşanan deniz buzu kaybının, ABD'nin doğu eyaletlerindeki hava kalitesini nasıl etkilediği bilimsel bir çalışmayla ortaya çıkarıldı. Araştırma, Arktik deniz buzu yüzölçümündeki değişimlerin, atmosferik bağlantılar yoluyla binlerce kilometre uzaklıktaki bölgelerde yer seviyesi ozon konsantrasyonlarını etkilediğini gösteriyor. Bu etki, özellikle kış aylarında nem, sıcaklık ve atmosferik dolaşım değişiklikleri aracılığıyla gerçekleşiyor. İç kesimlerdeki bölgeler bu değişimlere daha duyarlıyken, kıyı bölgeleri deniz sınır tabakası süreçlerinin etkisi altında kalıyor. Bulgular, iklim değişikliğinin uzak bölgeler arasındaki karmaşık etkileşimlerini anlamamızın önemini vurguluyor.

Dünyanın en hızlı ısınan kıtası olan Avrupa, 2025 yılında benzeri görülmemiş orman yangınları ve sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya kaldı. Özellikle Arktik Dairesi içinde sıcaklıkların 30°C'ye ulaştığı üç haftalık sıcak dalga, kıtanın iklim değişikliğinin etkilerini ne denli şiddetli yaşadığını gözler önüne serdi. Bu ekstrem hava koşulları, Avrupa'da orman yangınlarından kaynaklanan karbon emisyonlarının tarihi rekorlar kırmasına neden oldu. Bilim insanları, bu durumun iklim değişikliğinin hızlanmasına olan katkısı ve gelecekteki benzer olayların sıklığının artabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Avrupa'nın yaşadığı bu iklimsel kriz, küresel ısınmanın bölgesel etkilerinin ne denli ciddi boyutlara ulaşabileceğinin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Araştırmacılar, 'Dünyanın Üçüncü Kutbu' olarak bilinen Qinghai-Tibet Platosunun küresel iklim sistemindeki kritik rolünü ortaya çıkardı. Yeni bir iklim ağı çerçevesi kullanarak yapılan çalışma, Tibet Platosunun Arktik ve Antarktika dahil dünya genelindeki büyük iklim sistemleriyle nasıl etkileşim halinde olduğunu gösterdi. Bu keşif, platonun sadece Asya muson sistemini etkilemekle kalmayıp, gezegen çapında iklim değişikliklerinin merkezinde yer aldığını kanıtlıyor. Bulgular, iklim değişikliği projeksiyonları ve küresel iklim modellerinin geliştirilmesi açısından büyük önem taşıyor.

Yeni araştırmalar, nehir yataklarının altında kalan permafrost tabakalarının beklenenden çok daha hızlı eridiğini ortaya koyuyor. 2026 SSA Yıllık Toplantısı'nda sunulan bulgular, su altında kalan bölgelerdeki permafrost bozunmasının %15 daha hızlı ilerlediğini gösteriyor. Bu durum, iklim değişikliği projeksiyonlarımızda gözden kaçırılan önemli bir faktöre işaret ediyor. Permafrost eriması, atmosfere salınan sera gazı miktarını artırarak küresel ısınmayı hızlandırabiliyor. Araştırmacılar, nehir sistemlerinin permafrost üzerindeki ısıtıcı etkisinin şimdiye kadar yeterince hesaba katılmadığını belirtiyor. Bu keşif, Arktik bölgelerdeki iklim değişikliği etkilerinin tahmin edilenden daha karmaşık ve hızlı olduğunu gösteriyor.

İklim değişikliği nedeniyle Arktik'teki besin kaynaklarının azalması, gri balinaları alışılagelmiş göç rotalarından saptırıyor. Bu dev deniz memelileri artık San Francisco Körfezi gibi daha önce pek tercih etmedikleri tehlikeli bölgelere yönelmeye başladı. Ancak bu yeni rota seçimi balinalar için ölümcül sonuçlar doğuruyor. Körfez'e giren gri balinaların beşte biri hayatını kaybediyor. Yoğun gemi trafiği ve sık görülen sisli hava koşulları, bu bölgeyi balinalar için oldukça riskli hale getiriyor. Gemilerle çarpışma bu ölümlerin başlıca nedeni olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin deniz ekosistemlerinde yarattığı bozulmanın sadece besin zincirini etkilemekle kalmayıp, hayvanların davranış kalıplarını da köklü şekilde değiştirdiğini belirtiyor.