Araştırmacılar, yapay zekanın nasıl hedef belirleyebileceği sorununa yeni bir yaklaşım geliştirdi. 'Öznel fonksiyon' adı verilen bu kavram, dışarıdan verilen görevler yerine sistemin kendi özelliklerine dayalı hedefler oluşturmasını öngörüyor. İnsan zekası, duruma göre yeni amaçlar belirlemede oldukça başarılı. Araştırma, bu yeteneğin yapay sistemlere nasıl kazandırılabileceğini inceliyor. Önerilen yaklaşım, psikoloji, sinirbilim ve makine öğrenmesi alanlarındaki mevcut bilgilerle güçlü bağlantılar kuruyor. Bu çalışma, yapay zekanın daha esnek ve uyarlanabilir hale gelmesi açısından önemli bir adım olabilir.

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin uzun süreli hafıza sorununu çözmek için insan beyninden ilham alan yeni bir sistem geliştirdi. HeLa-Mem adlı bu mimari, geleneksel hafıza sistemlerinin aksine, insan hafızasının çalışma prensiplerini taklit ediyor. Sistem, bilgileri basit vektörler olarak saklamak yerine, deneyimler arasında dinamik bağlantılar kuran graf yapısı kullanıyor. Hebbian öğrenme prensibiyle çalışan sistem, tekrarlanan etkileşimlerle hafıza bağlantılarını güçlendiriyor. Bu yaklaşım, yapay zekâ ajanlarının daha tutarlı ve bağlamsal etkileşimler kurabilmesini sağlıyor. Bilişsel sinirbilimden esinlenen üç temel mekanizma - çağrışım, pekiştirme ve yayılan aktivasyon - sistemin temelini oluşturuyor. Geliştirme, yapay zekâ alanında hafıza ve öğrenme konularında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Büyük dil modellerinin (LLM) güvenlik araştırmaları yeni bir boyuta taşınıyor. Artık sadece eğitim verilerinin sızıp sızmayacağı değil, kalıcı hafızaya sahip yapay zeka ajanslarının sürekli olarak manipüle edilebilir, oturumlar arası zehirlenebilir ve yetkisiz erişime maruz kalabilir olması endişe konusu. Bu kapsamlı araştırma, bilişsel sinirbilim ve hafıza felsefesinden yararlanarak, yapay zeka hafızasının değiştirilebilir, yeniden yazılabilir ve sosyal olarak yayılabilir doğasını inceliyor. Araştırmacılar, hafıza güvenliğini altı aşamada değerlendiren yeni bir çerçeve geliştirdi: Yazma, Saklama, Geri Çağırma, Yürütme, Paylaşma ve Unutma/Geri Alma. Bu çalışma, yapay zeka ajanslarının organizasyonel ortamlarda yaygınlaştıkça karşılaşacağımız güvenlik zorluklarına dikkat çekiyor ve 'mnemonik egemenlik' kavramını öne çıkarıyor.

USC Profesörü Maja Matarić, 2005 yılında sosyal yardımcı robotik alanını tanımlamaya yardımcı olarak bilim dünyasında çığır açtı. Bilgisayar bilimleri, sinirbilim ve pediatri profesörü olan Matarić, sosyal etkileşimler yoluyla kişiselleştirilmiş terapi ve bakım sağlayan robotlar geliştirdi. Bu robotlar konuşabilme, oyun oynama ve duygulara tepki verme yeteneklerine sahip. Günümüzde IEEE Fellow unvanına sahip olan Matarić, anksiyete ve depresyon yaşayan öğrencilerin bilişsel davranışçı terapi sürecinde robotların nasıl yardımcı olabileceğini araştırıyor. Bu terapi yöntemi, kişinin olumsuz düşünce kalıplarını, davranışlarını ve duygusal tepkilerini değiştirmeye odaklanıyor. Yaptığı çalışmalar nedeniyle MassRobotics tarafından 2025 Robotik Madalyası ile ödüllendirildi.

Bilim insanları, göçmen bir kuş türü olan Avrupa karabaş ötleğeninin beyin haritasını çıkarmayı başardı. Yüksek çözünürlüklü ışık mikroskobu kullanan araştırmacılar, bu çalışmayla herhangi bir tür için beyin atlası oluşturmanın temellerini attı. UCL Sainsbury Wellcome Center ve Almanya Oldenburg Üniversitesi'nden bilim insanlarının geliştirdiği açık kaynak yazılım araçları, dünya çapında sinirbilim araştırmalarına değerli bir kaynak sunuyor. Bu çığır açan çalışma, kuşların göç sırasında nasıl yön bulduğunu anlamak için kritik bir adım teşkil ediyor. Current Biology dergisinde yayımlanan araştırma, gelecekte farklı türlerin beyin yapılarının karşılaştırılmasına ve evrimsel sinirbilim alanına önemli katkılar sağlayacak.

Matematik ve fizik dünyasında devrim niteliğinde bir araştırma, dinamik sistemlerde 'hayalet çekiciler' olarak adlandırılan özel yapıları inceliyor. Bilim insanları uzun yıllardır sistemlerin son durumlarına odaklanırken, bu çalışma geçici süreçlerin önemini ortaya koyuyor. Ekoloji, sinirbilim ve hücre biyolojisi gibi alanlarda gözlenen uzun süreli geçici dinamikler, hayalet çekiciler sayesinde açıklanabilir hale geliyor. Bu matematiksel kavram, doğadaki birçok karmaşık sistemin nasıl davrandığını anlamamızda yeni perspektifler sunuyor.

Bilim insanları, C. elegans solucanlarının sinir ağı yapısını inceleyerek erkek ve hermafrodit bireylerdeki davranış farklılıklarının nedenini keşfetti. Araştırma, erkek solucanların beyninde cinsel davranışlara özgü çok az sayıdaki nöronun tüm sinir sistemine hakim olduğunu ortaya koydu. Bu bulgular, erkek bireylerin cinsel davranışları önceliklendiren bir beyin yapısına sahip olduğunu gösteriyor. Çalışma, graf teorisi ve hesaplamalı sinirbilim yöntemleriyle iki farklı sinir ağısını karşılaştırarak, beyindeki yapısal farklılıkların davranışsal sonuçları nasıl belirlediğine dair önemli ipuçları sunuyor.