Arama · son güncelleme 4 sa önce
10.971
toplam haber
7
kategori
70+
bilim kaynağı
1-19 / 19 haber Sayfa 1 / 1
İklim & Çevre
2 gün önce

Zayıf muson mevsimi daha büyük tehlikeler getirebilir

Güney Asya'da yaklaşan muson mevsiminin normalden daha az yağış getirmesi beklenirken, uzmanlar bölge topluluklarının şiddetli yağış riskiyle karşı karşıya olduğunu uyarıyor. Genel olarak düşük yağış miktarına rağmen, yerel bazda yaşanabilecek aşırı yoğun sağanakların ciddi tehlikeler oluşturabileceği belirtiliyor. Bu durum, hem kuraklık hem de sel riskinin aynı anda yaşanabileceği paradoksal bir iklim senaryosunu ortaya koyuyor. Muson sistemlerindeki değişimler, bölgedeki milyonlarca insanın yaşamını doğrudan etkileyen tarım, su kaynakları ve afet yönetimi açısından kritik önem taşıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
3 Jun

Çin'in plastik atık yasağı Endonezya'da hava kirliliğini artırdı

Çin'in 2018'de plastik atık ithalatını yasaklamasının ardından, ABD, Hollanda, Avustralya ve Japonya gibi ülkeler plastik atıklarını Güneydoğu Asya ülkelerine yönlendirmeye başladı. Yeni bir araştırma, bu durumun Endonezya'da hava kalitesinin belirgin şekilde kötüleşmesine neden olduğunu ortaya koydu. Plastik atık işleme tesisleri, çoğunlukla açık havada yakma yöntemiyle çalışarak atmosfere zararlı kirleticiler salıyor. Bu durum, küresel atık ticaretinin çevresel adaletsizliklerini gözler önüne seriyor ve gelişmekte olan ülkelerin zengin ülkelerin atık yükünü omuzladığını gösteriyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
2 Jun

Jet akımı değişimleri Asya'nın kurak bölgelerini rahatlatabilir

Orta Asya'dan Kuzey Çin'e uzanan geniş kurak alanlar, dünya üzerindeki en büyük kuru ekosistemler arasında yer alıyor. Bu bölgeler hem yoğun tarımsal faaliyetlere ev sahipliği yapıyor hem de kırılgan ekosistemleri barındırıyor. İklim değişikliği ve su kıtlığı karşısında oldukça savunmasız olan bu alanlar için yeni araştırmalar umut verici bulgular ortaya koyuyor. Gelecekte yaşanacak jet akımı değişimlerinin, bölgedeki kuruluğu hafifletebileceği öngörülüyor. Bu değişim, milyonlarca insanın yaşadığı ve kritik tarım alanlarının bulunduğu bölge için önemli sonuçlar doğurabilir. Atmosferik akım sistemlerindeki bu potansiyel değişikliklerin, su kaynaklarına ve bölgesel iklim desenlerine nasıl etki edeceği bilim insanları tarafından yakından inceleniyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
29 May

Dünyanın çatısındaki buzullar aniden erimeye başladı

Orta Asya'da yer alan Pamir Dağları, son yıllarda küresel buzul erimesi trendine karşı direnç göstermesiyle dikkat çekiyordu. Ancak 2025 yılının başlarında yaşanan aşırı sıcaklık dalgası, bu 'dünyanın çatısı' olarak bilinen bölgedeki buzulların da hızla erimesine neden oldu. Bilim insanları, bölgenin yüksek rakımına rağmen sıcaklık artışının buzulları etkilediğini ve bu durumun iklim değişikliğinin ivme kazandığının önemli bir göstergesi olduğunu belirtiyor. Pamir buzullarının erimesi, bölgenin su kaynaklarını ve çevresindeki milyonlarca insanın yaşamını doğrudan etkileme potansiyeline sahip. Uzmanlar, bu ani değişimin sadece bölgesel değil, küresel iklim sistemleri açısından da ciddi sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

New Scientist 0
İklim & Çevre
27 May

Dukono Yanardağı yeniden patladı: Endonezya'nın volkanik üstünlüğü sürüyor

Endonezya'nın Halmahera Adası'nda bulunan Dukono Yanardağı, sürekli aktif yapısıyla bir kez daha patladı. Bu volkan, düzenli olarak kül, volkanik gaz ve volkanik bombalar fırlatarak bölgenin jeolojik hareketliliğinin en önemli göstergelerinden biri olmaya devam ediyor. Mayıs 2026'da yapılan değerlendirmelerde Endonezya'da dokuz yanardağın aktif olarak püskürdüğü tespit edildi. Bu sayı, ülkeyi dünya genelinde en fazla yanardağ aktivitesine sahip ülke konumuna taşıyor. Güneydoğu Asya takımadaları için oldukça tipik olan bu volkanik hareketlilik, bölgenin tektonik yapısının doğrudan bir sonucudur.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
26 May

İran'a Düzenlenen Saldırı Yanardağ Kadar Hava Kirliliği Yaratmış

Bu yıl İran'ın başkenti Tahran'a düzenlenen hava saldırıları, beklenmedik bir çevresel sonuç doğurdu. Petrol tesislerinin vurulması sonucu atmosfere salınan kirletici madde miktarı, bilim insanlarını şaşırttı. Saldırılar sırasında yaklaşık 30.000 ton kükürt dioksit içeren dev bir kirlilik bulutu oluştu ve bu bulut rüzgarlarla taşınarak Asya ülkelerine kadar ulaştı. Araştırmacılar, bu miktarın orta büyüklükteki bir yanardağ patlamasının yaydığı kirlilik seviyesine eşdeğer olduğunu belirtiyor. Olay, askeri çatışmaların sadece insani değil, aynı zamanda ciddi çevresel sonuçları olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Kükürt dioksit, soluk alma güçlükleri ve asit yağmurları gibi çevre problemlerine yol açabilen zararlı bir gazdır.

New Scientist 0
İklim & Çevre
25 May

Güneydoğu Asya'da Arazi Kullanımı Değişiklikleri Binlerce Ölüme Yol Açıyor

Singapur Nanyang Teknoloji Üniversitesi'nin yürüttüğü yeni araştırma, Güneydoğu Asya'da son 15 yılda yaşanan arazi kullanım değişikliklerinin hava kalitesini dramatik şekilde kötüleştirdiğini ortaya koyuyor. Çalışmaya göre, ormansızlaşma, tarım alanlarının genişlemesi ve kentleşme gibi faktörler bölgede her yıl binlerce fazladan ölüme neden oluyor. Araştırma, bu çevresel değişikliklerin sadece ekolojik değil, aynı zamanda ciddi bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini gösteriyor. Bölgedeki ülkeler için milyarlarca dolarlık ekonomik kayıp anlamına gelen bu durum, acil çevresel politika değişiklikleri gerektiriyor. Uzmanlar, sürdürülebilir arazi yönetimi stratejilerinin hayata geçirilmemesi durumunda problemin daha da büyüyebileceği konusunda uyarıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
22 May

Pirinç: Milyarlarca İnsanı Beslerken İklim Değişikliğini Nasıl Hızlandırıyor?

Dünya nüfusunun yarısından fazlasının temel besin kaynağı olan pirinç, aynı zamanda iklim değişikliğinde giderek artan bir rol oynuyor. Güneydoğu Asya'nın teraslı tarlalarından Çin ve Hindistan'ın sulama sistemli arazilerine kadar uzanan pirinç tarımı, milyarlarca insanın günlük beslenme ihtiyacını karşılarken, atmosfere salınan sera gazları açısından önemli bir kaynak haline geliyor. Bu durum, gıda güvenliği ile çevre koruma arasındaki kritik dengeyi gözler önüne seriyor ve sürdürülebilir tarım yöntemlerinin önemini artırıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
21 May

Orta Asya buzulları 2025'te rekor erime yaşadı, milyonlarca kişi risk altında

Vrije Universiteit Brussel ve ETH Zürich öncülüğündeki uluslararası araştırma ekibi, Orta Asya buzullarının 2025 yılında tarihi rekorla kütle kaybı yaşadığını ortaya koydu. Environmental Research Letters dergisinde yayınlanan çalışma, bölgenin su güvenliği açısından kritik öneme sahip buzulların dramatik erimesini belgeliyor. Çalışmayı yöneten Lander Van Tricht, bu durumun milyonlarca insanın su kaynaklarını tehdit ettiğini vurguluyor. İronik biçimde bu rekor kayıp, BM tarafından Tacikistan'ın girişimiyle ilan edilen 'Uluslararası Buzul Koruma Yılı'nda gerçekleşti. Bulgular, iklim değişikliğinin Orta Asya'daki buzul sistemleri üzerindeki etkisinin beklenenden daha hızlı olduğunu gösteriyor. Bu bölgedeki buzullar, Türkiye dahil geniş bir coğrafyanın su döngüsü için hayati öneme sahip.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
20 May

Hindistan'da El Niño tehdidi altında aşırı sıcaklık alarmı

Hindistan Meteoroloji Servisi, yaklaşan El Niño iklim olayının etkisiyle yaşanabilecek aşırı sıcaklıklar konusunda uyarı yayımladı. Ülkede sıcaklıkların artmaya başladığı bir dönemde, meteoroloji uzmanları 'ekstrem' düzeyde sıcak hava dalgalarının gelebileceğini açıkladı. El Niño fenomeni, Pasifik Okyanusu'nda deniz suyu sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla oluşan ve küresel iklim düzenini etkileyen doğal bir olaydır. Bu iklim deseni, özellikle Güney Asya'da kuraklık ve aşırı sıcaklıklara yol açabilir. Hindistan'ın meteoroloji kurumu, halkı olası sıcak dalgalarına karşı hazırlık yapmaya çağırırken, sağlık ve güvenlik önlemlerini içeren rehber yayımladı. Milyarlarca insanın yaşadığı bölgede, iklim değişikliği etkilerinin de şiddetlendirdiği bu tür aşırı hava olayları, hem insan sağlığı hem de tarımsal faaliyetler açısından ciddi riskler taşıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
19 May

İklim Değişikliği Göçünde Gizli Aile Dinamikleri: Kimler Gidiyor?

Güney Asya'da milyonlarca insan iklim değişikliğinin etkilerinden kaçmak için şehirlere göç ediyor. Ancak bu göç sürecinde aileler içinde kimler hareket ediyor ve kimler geride kalıyor? Bilim insanları, Bangladeş, Butan, Hindistan ve Nepal'de yaptıkları araştırmalarla iklim göçünün görünmeyen sosyal dinamiklerini ortaya çıkarıyor. Kasırgalar, seller ve kuraklık nedeniyle zarar gören kırsal bölgelerden büyükşehirlere yapılan bu göçlerin arkasında karmaşık aile içi politik süreçler bulunuyor. Araştırma, iklim değişikliğinin sadece fiziksel bir tehdit olmadığını, aynı zamanda toplumsal yapıları da derinden etkilediğini gösteriyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
14 May

Endonezya'nın son buzulları 2030'da tamamen kaybolacak

Asya'nın son tropikal buzulları olan ve Papua'da Puncak Jaya zirvesi yakınlarında bulunan buzullar, on yıl içinde tamamen eriyecek. Güneydoğu Asya'nın en yüksek noktasında yer alan bu buzullar, son 44 yılda büyüklüklerinin %97'sini kaybetti. Geriye kalan iki buzul olan Carstensz ve Doğu Northwall Firn buzulları da 2030 yılına kadar yok olması bekleniyor. Bu durum, Endonezya'yı Venezuela ve Slovenya ile birlikte tüm buzullarını kaybeden ülkeler listesine ekleyecek. Tropikal bölgelerdeki buzulların erimesi, küresel iklim değişikliğinin etkilerinin ne kadar hızlı ve geri döndürülemez olduğunun çarpıcı bir göstergesi olarak kabul ediliyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
13 May

Okyanus Sıcaklıkları ile Tayfun Şiddetini Önceden Tahmin Etmek Mümkün

Batı Pasifik'te her yıl eylül aylarında yaşanan tayfunlar, Japonya ve Doğu Asya için en büyük doğal afet tehdidini oluşturuyor. İklim değişikliği nedeniyle bu dev fırtınaların şiddeti giderek artıyor. Bilim insanları, okyanus yüzey sıcaklıklarını kullanarak tayfun yoğunluğunu daha doğru tahmin etmenin yollarını araştırıyor. Bu çalışmalar, kritik altyapının bu büyük fırtınalara karşı uyarlanması ve kıyı bölgelerinin korunması açısından hayati önem taşıyor. Geliştirilecek tahmin sistemleri sayesinde, gelecekteki etkiler daha iyi hesaplanabilecek ve önlem alınabilecek.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
13 May

Avrasya'daki Kar Azlığı Kaliforniya Orman Yangınlarını Tetikliyor

Bilim insanları, batı Avrasya'da sonbahar aylarında düşen kar miktarının azalması ile Kaliforniya'daki orman yangını riski arasında şaşırtıcı bir bağlantı keşfetti. Araştırmacılar, Avrasya'daki kar örtüsü azaldığında, Kaliforniya'nın kuru ve sıcak kış mevsimi geçirme olasılığının arttığını tespit etti. Bu durum, Altın Eyalet olarak bilinen Kaliforniya'da yangın riskini önemli ölçüde artırıyor. Keşif, küresel iklim sistemlerinin birbirleriyle nasıl etkileşim halinde olduğunu gösteren önemli bir örnek teşkil ediyor. Atmosferik bağlantılar sayesinde, dünyanın bir ucundaki değişikliklerin binlerce kilometre uzaktaki bölgeleri etkileyebildiği ortaya çıkıyor. Bu bulgu, iklim değişikliği ve ekstrem hava olaylarının öngörülmesinde yeni perspektifler sunuyor.

EOS — Earth & Space 0
İklim & Çevre
13 May

Pakistan'da Yapay Zeka Destekli Sel Erken Uyarı Sistemi Geliştirildi

Pakistan'ın 2025 yılında yaşadığı tarihi sel felaketinden sonra bilim insanları, çoklu uydu verilerini kullanan yeni bir erken uyarı sistemi geliştirdi. Google Earth Engine platformu üzerinde çalışan sistem, Sentinel-1, Landsat ve MODIS uydu görüntülerini birleştirerek gerçek zamanlıya yakın sel haritaları üretiyor. Geleneksel sel izleme sistemlerinin aksine, bu yöntem kesintisiz ve günlük güncellenen sel kapsamı haritaları sunabiliyor. Sistem, yüksek çözünürlüklü uydu verilerini önceliklendiren akıllı bir algoritma kullanıyor ve gerektiğinde alternatif sensörlere geçiş yapabiliyor. Bu teknoloji, sel felaketlerinin önceden tahmin edilmesi ve zarar azaltma çalışmalarında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Güney Asya'nın monsun dönemlerinde artan sel risklerine karşı kritik bir araç niteliği taşıyor.

arXiv — Atmosfer & Okyanus Bilimleri 0
İklim & Çevre
12 May

Tibet'teki Rüzgarlar 2 Milyar İnsanın Su Kaynağını Besliyor

Tibet Platosu ve çevresindeki yüksek rakımlı bölgeler, dünya nüfusunun dörtte birinden fazlasına tatlı su sağlayan kritik bir kaynak olarak işlev görüyor. 4000 metrenin üzerindeki bu 'Asya Su Kuleleri', şimdiye kadar çoğunlukla muson yağmurlarıyla ilişkilendiriliyordu. Ancak yeni araştırmalar, yılın dörtte üç döneminde etkili olan orta enlem batı rüzgarlarının da bu vital su sisteminin beslenmesinde önemli rol oynadığını ortaya koyuyor. Bu keşif, milyarlarca insanın su güvenliği açısından kritik öneme sahip.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
29 Apr

Katar'daki Doğal Gaz Kesintisi Küresel Ekonomiyi Nasıl Etkiler?

Araştırmacılar, Katar'ın doğal gaz sektöründe yaşanabilecek bir kesintinin dünya genelinde yaratacağı zincirleme etkileri matematiksel modeller kullanarak analiz etti. Çalışma, böyle bir aksaklığın sadece doğrudan ithalatçı ülkeleri değil, küresel tedarik zinciri boyunca tüm dünyayı nasıl etkileyebileceğini gösteriyor. Bulgulara göre, en büyük darbenin Asya ve Avrupa'daki gaz tedarikinde yaşanacağı, özellikle Hindistan, Çin ve Güney Kore'nin en fazla etkilenecek ülkeler olduğu ortaya çıktı. Ticaret yönlendirmelerinin bu zararları kısmen azaltabileceği, büyük gaz üreticisi ülkelerin üretim kapasitelerini artırmasının ise durumu iyileştirebileceği belirlendi.

arXiv (Fizik) 0
İklim & Çevre
21 Apr

Tibet Platosu: Dünya'nın İklim Sistemini Yöneten Gizli Dev

Araştırmacılar, 'Dünyanın Üçüncü Kutbu' olarak bilinen Qinghai-Tibet Platosunun küresel iklim sistemindeki kritik rolünü ortaya çıkardı. Yeni bir iklim ağı çerçevesi kullanarak yapılan çalışma, Tibet Platosunun Arktik ve Antarktika dahil dünya genelindeki büyük iklim sistemleriyle nasıl etkileşim halinde olduğunu gösterdi. Bu keşif, platonun sadece Asya muson sistemini etkilemekle kalmayıp, gezegen çapında iklim değişikliklerinin merkezinde yer aldığını kanıtlıyor. Bulgular, iklim değişikliği projeksiyonları ve küresel iklim modellerinin geliştirilmesi açısından büyük önem taşıyor.

arXiv (Fizik) 0
İklim & Çevre
16 Apr

Binlerce sanal siklon senaryosu Bengal Körfezi'ndeki aşırı sel riskini öngörüyor

Bengal Körfezi'ndeki güçlü siklonlar, deniz suyunu kilometrelerce iç kesimlere taşıyarak kıyı bölgelerindeki yoğun nüfuslu yerleşimleri ve kritik altyapıyı tehdit ediyor. Bilim insanları bu karmaşık durumu anlamak için binlerce siklon senaryosu üretebilen gelişmiş simülasyonlar geliştirdi. Bu yenilikçi yaklaşım, gel-git hareketleri, fırtına dalgalanması, nehir akışları ve deniz seviyesi yükselişinin nasıl etkileşime girerek aşırı kıyı sellerine yol açtığını analiz ediyor. Güneydoğu Asya'daki Bengal Körfezi, hem yüksek risk altında olması hem de karmaşık dinamikleri nedeniyle bu tür çalışmalar için ideal bir laboratuvar görevi görüyor. Araştırma, gelecekteki sel risklerinin daha doğru tahmin edilmesini sağlayarak bölgedeki milyonlarca insanın güvenliği için hayati önem taşıyor.

Phys.org 0