Arama · son güncelleme 5 sa önce
10.950
toplam haber
3
kategori
70+
bilim kaynağı
1-17 / 17 haber Sayfa 1 / 1
Nörobilim & Psikoloji
2 gün önce

Yapay Zeka ile İnsan Beyninin Anlam Haritaları Ne Kadar Benzer?

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin (LLM) insan beynindeki anlam temsillerini ne ölçüde yakaladığını araştırdı. Hikaye anlatma ve dinleme sürecinde MEG beyin taraması kullanan çalışmada, yapay zekanın insan beyinlerinin paylaştığı semantik yapıları kısmen taklit edebildiği keşfedildi. Beş farklı LLM'in algı, motor, uzam, zaman, sosyallik gibi on farklı semantik boyutta değerlendirildiği araştırma, yapay zekanın insan iletişimindeki anlamsal senkronizasyonu anlamamızda yeni bir pencere açıyor. Bu bulgular, hem yapay zeka teknolojisinin gelişimi hem de beyin-bilgisayar arayüzlerinin geleceği açısından önemli çıkarımlar sunuyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
2 gün önce

FlexiBrain: fMRI Verilerini Doğal Haliyle İşleyen Yapay Zeka Sistemi

Beyin görüntüleme teknolojisinde önemli bir gelişme yaşandı. Araştırmacılar, fMRI verilerini doğal çözünürlüğünde işleyebilen FlexiBrain adlı yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Geleneksel yöntemler, farklı kaynaklardan gelen beyin taramalarını standart hale getirmek için saatlerce süren ön işleme tabi tutuyor ve bu süreçte kişiye özel anatomik bilgiler kaybolabiliyor. FlexiBrain ise Mamba-JEPA tabanlı yenilikçi mimarisiyle bu sorunu çözüyor. Sistem, fiziksel ölçü birimlerinde tanımlanan dinamik yama boyutları kullanarak verileri ham halinde işleyebiliyor. Bu yaklaşım hem işlem süresini dramatik şekilde azaltıyor hem de beyin verilerinin özgün yapısını koruyor. Nörobilim araştırmalarında büyük veri setlerinin kullanımını kolaylaştıran bu gelişme, beyin hastalıklarının daha iyi anlaşılması ve kişiselleştirilmiş tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi açısından büyük potansiyel taşıyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
5 gün önce

Beyin taraması gelecekteki hafıza sorunlarını önceden tahmin edebiliyor

Yeni bir araştırma, tek bir beyin görüntülemesinin gelecekteki hafıza kayıplarını tahmin etmede, zaman içinde beyin değişikliklerini takip etmekten daha etkili olduğunu ortaya koydu. Çalışma, talamus bölgesinin boyutunun kritik bir gösterge olduğunu ve beynin yapısal rezervini değerlendirmenin demans riskini belirleme konusunda pratik bir araç sunduğunu gösteriyor. Bu bulgular, klinik demans gelişimi açısından en yüksek riskteki bireylerin daha erken tespit edilmesine olanak tanıyabilir.

PsyPost 0
Nörobilim & Psikoloji
3 Jun

Otistik özelliklere sahip kişilerin beyin taramaları duygusal tepkileri açığa çıkardı

Yeni bir nörogörüntüleme araştırması, otistik özellikler gösteren bireylerin utanç ve suçluluk duygularını farklı şekilde deneyimlediğini ortaya koydu. Beyin taramaları, bu kişilerin daha fazla utanç hissettiklerini ve daha az suçluluk duygusu yaşadıklarını gösterdi. Araştırmacılar, beynin belirli bölgeleri arasındaki iletişim farklılıklarının bu duygusal tepki değişikliklerinden sorumlu olduğunu keşfetti. Bu bulgular, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin sosyal etkileşimlerde yaşadıkları zorlukları daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor. Çalışma, öz-bilinç gerektiren duyguların beynin hangi ağlarıyla işlendiğine dair önemli ipuçları sunuyor.

PsyPost 0
Nörobilim & Psikoloji
3 Jun

Otizmin İki Farklı Alt Türü Beyin Taramalarında Ortaya Çıktı

Bilim insanları otizmin biyolojik olarak birbirinden farklı en az iki alt türe sahip olabileceğini gösteren kanıtlar buldu. Yaklaşık 1000 otizmli kişiden alınan beyin taramaları ve 20 farklı genetik olarak değiştirilmiş fare modelinden elde edilen veriler birleştirilerek yapılan araştırmada, beyin bölgeleri arasındaki iletişim şekillerinde belirgin farklılıklar tespit edildi. Araştırmacılar bir 'aşırı bağlantı' alt türü keşfetti ki burada beyin bölgeleri normalden fazla iletişim kuruyor. Diğer yandan 'yetersiz bağlantı' alt türünde ise bölgeler arası iletişim azalmış durumda. Bu bulgular otizm spektrum bozukluklarının anlaşılması ve gelecekteki tedavi yaklaşımları açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

ScienceDaily 0
Nörobilim & Psikoloji
2 Jun

Beyin taraması bebeklerin kelime dağarcığını önceden tahmin edebiliyor

Yeni bir araştırma, anne karnındaki bebeklerin beyin taramalarının, çocukların 2-3 yaşlarındaki kelime dağarcığı büyüklüğünü önceden tahmin edebileceğini ortaya koydu. Çalışma, fetüsün beyninde dil işleme ile ilgili belirli bir bölgenin boyutunun, çocukların ileriki yaşlarda söyleyebilecekleri kelime sayısıyla doğrudan ilişkili olduğunu gösteriyor. Bu keşif, dil gelişimi bozukluklarının erken tanısında devrim yaratabilir. Araştırmacılar, henüz konuşmayı öğrenmemiş bebeklerde bile beynin dil kapasitesinin ölçülebilir olduğunu kanıtlayarak, çocuk gelişimi alanında önemli bir adım attı. Bulgular, dil gelişiminin biyolojik temellerini anlamak açısından kritik öneme sahip.

PsyPost 0
Nörobilim & Psikoloji
1 Jun

Beyin taraması için yapay veri üreten 3D simülatör geliştirildi

Araştırmacılar, fNIRS beyin tarama teknolojisi için son derece gerçekçi sentetik veriler üreten yenilikçi bir 3D simülatör geliştirdi. Bu simülatör, beyin aktivitesini ölçen fNIRS cihazlarının veri analiz yöntemlerini geliştirmek için kritik bir ihtiyacı karşılıyor. fNIRS teknolojisi, kişilerin günlük yaşamlarında hareket halindeyken beyin aktivitelerini izleyebilme potansiyeline sahip ancak hareket kaynaklı gürültüler ve sınırlı veri seti sayısı nedeniyle analizi oldukça zor. Yeni simülatör, Monte Carlo simülasyonları kullanarak fizyolojik olarak gerçekçi, yüksek çözünürlüklü sentetik beyin aktivite kayıtları üretiyor. Bu gelişme, özellikle yapay zeka destekli analiz yöntemlerinin geliştirilmesi için büyük önem taşıyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
29 May

Yapay Zeka Beyin Yaşlanmasını Bölgesel Olarak Haritaladı

Araştırmacılar, graf sinir ağları kullanarak beynin farklı bölgelerindeki yaşlanma süreçlerini detaylı olarak analiz edebilen yeni bir yöntem geliştirdi. Bu teknik, MR görüntülerinden beyin yaşını tahmin etmekten öte, korteksin hangi bölgelerinin daha hızlı yaşlandığını gösterebiliyor. 14.423 sağlıklı yetişkinin beyin taraması kullanılarak eğitilen sistem, kortikal kalınlık, yüzey alanı ve eğrilik gibi morfolojik özellikleri analiz ederek yerel beyin yaşını hesaplayabiliyor. Bu yaklaşım, Alzheimer hastalığı gibi nörodejeneratif durumların erken tespitinde ve beyin sağlığının izlenmesinde önemli avantajlar sunuyor. Yüksek çözünürlükte çalışan sistem, beyin yüzeyinde yaklaşık 1.37 mm aralıklarla yaşlanma paternlerini tespit edebiliyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
22 May

Kadınlar Neden Yapay Zeka Arkadaşlarına Aşık Oluyor? Beyin Taramaları Açıkladı

Yeni bir nörogörüntüleme çalışması, kadınların çekici ve duyarlı yapay zeka ajanlara karşı neden romantik duygular geliştirebileceğini açığa çıkardı. Araştırma, bu tür AI etkileşimlerinin beyinde gerçek romantik ilişkilere benzer aktivite kalıpları tetiklediğini gösteriyor. Bulgular, insan duygulari ile yapay zeka programlaması arasındaki psikolojik sınırların giderek bulanıklaştığına işaret ediyor. Bu keşif, gelişen AI teknolojilerinin insan davranışları üzerindeki etkilerini anlamak açısından önemli veriler sunuyor.

PsyPost 0
Nörobilim & Psikoloji
19 May

İbogain tedavisi kafa travmalı askerlerin beyin ağlarını yeniden şekillendiriyor

Özel kuvvetlerden emekli ve kafa travması yaşamış askerlere uygulanan ibogain tedavisi, beklenmedik şekilde olumlu sonuçlar verdi. Stanford Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü çalışmada, bu psikedelik maddenin beyin kan akışını artırdığı ve sinir ağlarını yeniden organize ettiği görüldü. Beyin taramaları, tedavinin etkilerinin kalıcı olduğunu ve katılımcıların travmatik beyin yaralanması belirtilerinde önemli iyileşmeler yaşadığını ortaya koydu. Bu bulgular, psikedelik tedavilerin nörolojik hasarları onarma potansiyeline dair önemli ipuçları sunuyor.

PsyPost 0
Nörobilim & Psikoloji
19 May

Beyin sinyallerinden zihinsel görüntüler yeniden oluşturulabiliyor

Araştırmacılar, insan beyin aktivitesinden zihinsel görüntüleri yeniden oluşturabilen yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. MIRAGE adlı bu sistem, fMRI beyin taramalarını analiz ederek kişilerin zihinlerinde canlandırdıkları görüntüleri dijital olarak yeniden yaratabiliyor. Çalışma, mevcut görüntü çözümleme modellerinin gözle görülen nesneleri başarılı şekilde yeniden oluşturabildiklerini ancak zihinsel imgeler söz konusu olduğunda yetersiz kaldığını ortaya koydu. MIRAGE, bu sorunu çözmek için özel olarak tasarlandı ve çok modlu metin ile görüntü özelliklerini difüzyon modeli ile birleştirerek çalışıyor. Sistem, NSD-Imagery veri seti üzerinde test edildiğinde zihinsel görüntü yeniden oluşturma konusunda en iyi performansı gösterdi. Bu gelişme, beyin-bilgisayar arayüzleri ve nörobilim alanında önemli ilerlemeler vaat ediyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
16 May

Anksiyetede Gizli Beyin Eksikliği: Kolin Seviyelerindeki Düşüklük Keşfedildi

Bilim insanları, anksiyete bozukluklarında yeni bir nörobiyolojik keşif yaptı. Beyin taramalarının kapsamlı analizi, anksiyete yaşayan kişilerde kolin adı verilen önemli besin maddesinin belirgin şekilde düşük olduğunu ortaya koydu. Kolin eksikliği özellikle duygusal kontrol ve karar verme süreçlerinden sorumlu prefrontal kortekste yoğunlaşıyor. Bu bulgu, anksiyetenin temelinde yatan ilk net kimyasal beyin desenini gösteriyor. Araştırmacılar, keşfin gelecekte beslenme temelli yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine öncülük edebileceğini belirtiyor. Sonuçlar, mental sağlık sorunlarına yaklaşımda beslenme faktörünün önemini vurguluyor.

ScienceDaily 2
Nörobilim & Psikoloji
13 May

Kaygılı İnsanların Kendini Suçlama Döngüsünün Beyin Haritası Çıkarıldı

Yeni bir beyin görüntüleme araştırması, yüksek kaygı yaşayan bireylerin neden sürekli kendilerini suçlama eğiliminde olduklarını nörolojik düzeyde açıklıyor. Çalışma, günlük yaşamda yoğun kaygı hisseden kişilerin aynı zamanda daha fazla suçluluk ve utanç duygusu yaşadığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar, beyin taramaları kullanarak kaygılı bireyleri zararlı kendini suçlama döngülerine sürükleyen nöral ağları haritalandırdı. Bu bulgular, kaygı bozukluklarının tedavisinde yeni yaklaşımlar geliştirilmesi açısından önem taşıyor. Çalışma, mental sağlık alanında kaygı ile suçluluk arasındaki karmaşık ilişkiyi anlamaya yönelik önemli bir adım oluşturuyor.

PsyPost 0
Nörobilim & Psikoloji
12 May

Felçli hastalar için umut: MEG-XL ile beyin sinyallerinden metin üretimi

Stanford araştırmacıları, felçli hastaların düşündikleri kelimeleri beyin sinyallerinden çözümleyebilen yeni bir yapay zeka modeli geliştirdi. MEG-XL adlı sistem, geleneksel yöntemlerden 5-300 kat daha uzun beyin aktivitesi kayıtlarını analiz ederek, çok daha az eğitim verisiyle aynı başarıyı elde ediyor. Sistem, 2,5 dakikalık MEG beyin tarama verilerini işleyerek, daha önce 50 saat eğitim gerektiren performansı sadece 1 saatlik veriyle yakalayabiliyor. Bu gelişme, konuşma yetisini kaybetmiş hastaların düşüncelerini tekrar ifade edebilmesi için kritik bir adım teşkil ediyor. Uzun bağlamlı öğrenme yaklaşımı, beyin-bilgisayar arayüzleri alanında yeni bir standart oluşturuyor ve klinik uygulamalarda daha pratik çözümler sunuyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
5 May

Bağımlılığın beyin haritası çıkarıldı: Tüm maddelerde aynı nöral iz

Alkol, kokain ya da nikotine bağımlı olsun, madde kullanım bozukluğu yaşayan kişilerin beyninde aynı 'kısa devreler' bulunduğu keşfedildi. Kapsamlı bir meta-analiz çalışması, bağımlılığın beynin ödül ağlarında yarattığı ortak nöral bozulmaları haritaladı. Bu bulgular, bağımlılık türü ne olursa olsun, beyinde benzer değişikliklerin meydana geldiğini gösteriyor. Araştırmacılar, farklı maddelere bağımlı bireylerin beyin taramalarını incelediğinde, ödül sistemindeki sinir ağlarının aynı şekilde etkilendiğini saptadı. Bu evrensel nöral imza, bağımlılığın altında yatan ortak mekanizmaları anlamamıza yardımcı olurken, gelecekteki tedavi yaklaşımları için önemli bir şablon sunuyor. Bulgular, bağımlılığın sadece davranışsal değil, aynı zamanda belirli bir nörobiyolojik temeli olduğunu da doğruluyor.

PsyPost 0
Nörobilim & Psikoloji
4 May

Beyin-Beden Uyumu Bilincin Sırrını Çözebilir

130 yıldır çözülemeyen 'bağlama problemi' yeni bir yaklaşımla aydınlatılıyor. Araştırmacılar, dağınık beyin aktivitelerinin nasıl birleşerek bilinçli deneyim oluşturduğunu anlamak için beyin-beden rezonansına odaklandı. 64 kanallı EEG verileriyle yapılan çalışma, geleneksel beyin tarama yöntemlerinin ironik bir şekilde ölçmeye çalıştığı bütünleştirici dinamikleri yok ettiğini ortaya koyuyor. Normalde 'gürültü' olarak kabul edilen fizyolojik sinyallerin aslında bilincin oluşumu için kritik önemde olduğu keşfedildi. Bu bulgular, insan bilişinin evrensel kritik sistemler sınıfında yer aldığını ve 78 milisaniyelik temel bir beyin-beden rezonansıyla senkronizasyon sağlandığını gösteriyor.

arXiv (Biyoloji) 0
Nörobilim & Psikoloji
21 Apr

Beyin sinyallerinden görsel içerik çözümleme teknolojisi geliştirildi

Araştırmacılar, beyin aktivitesinden görsel uyaranları çözümleyerek doğal dil açıklamaları üretebilen yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. BrainROI adlı model, fMRI beyin tarama verilerini kullanarak kişinin gördüğü görüntüleri yorumlayabiliyor ve bunları metin açıklamalarına dönüştürebiliyor. Sistem, farklı kişiler arasında çalışabilen genelleştirme yeteneği ile önceki teknolojilere göre önemli ilerlemeler kaydetti. Çalışma, beyin-bilgisayar arayüzleri ve nörolojik hastalıkların tedavisinde potansiyel uygulamalar sunuyor.

arXiv (CS + AI) 0