Arama · son güncelleme 7 sa önce
10.950
toplam haber
4
kategori
70+
bilim kaynağı
1-7 / 7 haber Sayfa 1 / 1
Teknoloji & Yapay Zeka
1 gün önce

Kamçatka'daki 8.8 büyüklüğündeki deprem 500 km uzunluğunda kırık oluşturdu

Temmuz 2025'te Kamçatka Yarımadası'nda meydana gelen 8.8 büyüklüğündeki depremin analizi, kırığın merkez üssünden yaklaşık 500 kilometre uzunluğunda yayıldığını ortaya koydu. Araştırmacılar iki farklı yöntem kullanarak depremin gelişim sürecini yeniden yapılandırdı ve bu dev kırığın 1952'deki tarihi depremle örtüştüğünü keşfetti. Megathrust tipi bu deprem, tektonik levhaların altına dalması sonucu oluşan en güçlü deprem türlerinden biri olarak kaydedildi. Bulgular, gelecekteki deprem risklerinin değerlendirilmesi ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi açısından kritik öneme sahip. Kamçatka bölgesi, Pasifik Ateş Çemberi'nin en aktif noktalarından biri olarak sürekli sismik aktivite göstermekte.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
2 Jun

Yapay zeka hava durumu uyarılarını çok dilli hale getiriyor

Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan yaklaşık 69 milyon kişi evde İngilizce dışında bir dil konuşuyor. Ancak hayati önem taşıyan hava durumu uyarıları bugüne kadar neredeyse sadece İngilizce olarak yayınlanıyordu. Ulusal Hava Durumu Servisi, bu sorunu çözmek için yapay zeka destekli çığır açan bir çeviri sistemi geliştirdi. Yeni sistem, yaşamsal öneme sahip hava tahminleri ve acil durum uyarılarını İspanyolca, Çince, Vietnamca, Samoa dili, Fransızca ve diğer birçok dilde sunabiliyor. Bu gelişme, dil engeli nedeniyle kritik meteorolojik bilgilere erişemeyen milyonlarca kişinin güvenliğini artırmayı hedefliyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Vietnamca Hukuki Metinler İçin Yapay Zeka Veri Seti Geliştirildi

Araştırmacılar, Vietnamca hukuki metinlerde doğal dil anlama için özel olarak tasarlanmış ilk büyük ölçekli veri setini oluşturdular. ViLegalNLI adlı bu veri seti, resmi yasal belgelerden türetilen 42.012 öncül-hipotez çifti içeriyor ve yapay zeka sistemlerinin hukuki metinleri daha iyi anlamasını sağlamayı hedefliyor. Veri seti, çok aşamalı mantıksal çıkarım, koşullu ifadeler ve hukuk terminolojisi gibi karmaşık yasal akıl yürütme senaryolarını kapsıyor. Bu çalışma, hukuk alanında yapay zeka uygulamalarının geliştirilmesi için önemli bir kaynak sunuyor ve özellikle Vietnamca gibi az kaynaklı diller için hukuki NLP araçlarının geliştirilmesinde kritik bir adım teşkil ediyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Çok Ajanli Sistemlerde Kaynak Dağitimi: Az Güçlü mü, Çok Basit Ajan mı?

Robotik ve yapay zeka alanında önemli bir soru: Sinirli kaynaklari az sayida güçlü ajana mi vermeli, yoksa çok sayida basit ajan arasinda mi paylaştirmali? Yeni bir araştirma, çok ajanli sistemlerde kaynak dağitimi problemini matematiksel olarak inceleyerek bu soruya yanitlar ariyor. Araştirmacilar, n sayida ajanin ortak bir kaynaği (para, hesaplama gücü, fiziksel boyut) eşit olarak paylaştigi 'split over n' problemini formüle ettiler. Alan kaplama görevinde disk şekilli ajanlarin ayak izi alani 1/n oraninda küçüldüğünde, başlangiçta kapsama hizi ajan sayisiyla artiyor. Ancak ajanlarin hizi yarimçaplariyla orantili azalirsa tüm grup boyutlari eşit performans gösteriyor, ayak iziyle orantili azalirsa tek ajan en iyi sonucu veriyor. Bu bulgular, robotik sürüler, drone filolari ve dağitik hesaplama sistemlerinin tasariminda kritik öneme sahip.

arXiv (Robotik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Büyük Dil Modellerinin Eğitimi İçin Hafıza Dostu Yeni Yöntem

Yapay zeka araştırmacıları, büyük dil modellerinin eğitimi sırasında karşılaşılan yüksek bellek tüketimi sorununa yenilikçi bir çözüm geliştirdi. AdaFRUGAL adı verilen bu yöntem, eğitim sürecini otomatik olarak optimize ederek hem GPU belleği kullanımını azaltıyor hem de eğitim süresini kısaltıyor. Geleneksel FRUGAL yönteminin aksine, AdaFRUGAL sabit parametreler yerine dinamik kontrol mekanizmaları kullanarak manuel ayarlama ihtiyacını ortadan kaldırıyor. İngilizce ve Vietnamca veri setleri üzerinde yapılan testler, bu yaklaşımın kaynak kısıtlı ortamlarda çalışan araştırmacılar için pratik bir çözüm sunduğunu gösteriyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Küçük yapay zeka modelleri Vietnamca'da akıl yürütme becerisini kazandı

Araştırmacılar, kaynak kısıtlı cihazlarda çalışabilen küçük dil modellerinin akıl yürütme yeteneklerini geliştirmenin yollarını araştırdı. Vietnamca gibi İngilizce dışındaki dillerde bu modeller genellikle tutarlı düşünce zinciri oluşturmakta zorlanıyor. Çalışmada, Qwen3-1.7B mimarisine sahip küçük bir model kullanılarak Vietnamca matematik problemlerinde test-zamanı ölçeklendirme stratejileri incelendi. Araştırmacılar, Vi-S1K adlı yüksek kaliteli bir veri seti ve Vi-Elementary-Bench değerlendirme ölçütü geliştirdi. Sonuçlar, temel modelin güçlü gizli bilgiye sahip olduğunu ancak iletişimde 'formatlama açığı' yaşadığını gösterdi. Denetimli ince ayar yöntemiyle modelin açıklama kalitesinde %77 iyileşme sağlandı ve bu yaklaşım 'akıl yürütme kilidini açan' kritik rol oynadı.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka Vietnamca Hukuk Metinlerini Ne Kadar İyi Anlıyor?

Vietnam'ın karmaşık yasal metinleri, vatandaşların adalete erişiminde büyük bir engel oluşturuyor. Araştırmacılar, büyük dil modellerinin bu metinleri sadeleştirme yeteneklerini kapsamlı bir şekilde test etti. GPT-4o, Claude 3 Opus, Gemini 1.5 Pro ve Grok-1 modellerinin performansı, doğruluk, okunabilirlik ve tutarlılık açısından değerlendirildi. 60 karmaşık Vietnamca hukuki makale üzerinde yapılan büyük ölçekli hata analizi, modeller arasında önemli bir ödünleşim ortaya çıkardı: bazı modeller okunabilirlik konusunda başarılı olurken hukuki doğruluktan taviz veriyor. Bu çalışma, yapay zekanın hukuki metinleri halka daha erişilebilir hale getirme potansiyelini ortaya koyarken, mevcut sınırları da gözler önüne seriyor.

arXiv (CS + AI) 0