Arama · son güncelleme 3 sa önce
10.971
toplam haber
9
kategori
70+
bilim kaynağı
1-24 / 49 haber Sayfa 1 / 3
Teknoloji & Yapay Zeka
1 gün önce

Antik Felsefenin Ev Yaşamına Bakışı: Devlet Kadar Önemli Bir Topluluk

Modern dünyada ev hayatını genellikle özel alan olarak görürken, antik filozoflar evi devlet kadar önemli bir topluluk olarak değerlendiriyordu. Yeni araştırmalar, Aristoteles'ten Konfüçyüs'e kadar birçok düşünürün ev yaşamı hakkında derinlemesine felsefî görüşler geliştirdiğini ortaya koyuyor. Bu yaklaşım, günümüzde aile yapılarının değiştiği ve ev çalışmasının yaygınlaştığı dönemde önem kazanıyor. Antik dönemde ev, sadece barınma yeri değil, ahlaki gelişimin, toplumsal düzenin ve eğitimin merkezi olarak görülüyordu. Filozoflar, ev içi ilişkilerin toplumsal harmony için ne kadar kritik olduğunu vurguluyorlardı.

Aeon — Felsefe & Fikirler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
27 May

Sporda Para Engeli: Çocuklar Futbol Oynayamıyor

Yeni araştırma, spor kulüplerinin ödeme sistemi nedeniyle birçok çocuğun futboldan uzak kaldığını ortaya koyuyor. Sporun eğitimle bağlantılı hale gelmesi, kaynakların eşitsiz dağılımına yol açıyor. Özellikle düşük gelirli ailelerin çocukları, katılım ücretleri ve ekipman maliyetleri nedeniyle futbol oynama fırsatını kaçırıyor. Bu durum, sosyal adaletsizliği artırırken, çocukların fiziksel ve sosyal gelişimini de olumsuz etkiliyor. Araştırma, mevcut sistemin nasıl değiştirilmesi gerektiği konusunda önemli ipuçları sunuyor.

Futurity — Üniversite Araştırmaları 0
Teknoloji & Yapay Zeka
27 May

Futbolda 'Para Öde Oyna' Sistemi Yetenekli Gençleri Dışlıyor

Georgia Üniversitesi'nden yeni bir araştırma, Amerikan gençlik futbolunda uygulanan 'para öde oyna' sisteminin sosyoekonomik eşitsizlikleri nasıl derinleştirdiğini ortaya koyuyor. Araştırmacılar, ailelerin her sezon binlerce dolar harcamak zorunda kaldığı bu sistemin, yetenekli ancak maddi durumu kısıtlı gençleri futboldan uzaklaştırdığını tespit etti. Cherokee County'de kulüp futbolu deneyimi yaşayan öğrenci Gabriella Etienne'in yaşadıkları üzerinden yapılan inceleme, spor alanındaki sosyal adaletsizliği gözler önüne seriyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 May

Din, Ekonomik Büyümede Düşünülenden Çok Daha Etkili

Rockwool Foundation Berlin tarafından yayınlanan yeni bir araştırma, dinin ekonomik kalkınma ve refah üzerindeki etkisinin çoğu insanın düşündüğünden훨씬 더 büyük olduğunu ortaya koyuyor. Çalışma, dini inançların tasarruf davranışları, eğitim tercihleri, aile büyüklüğü, iş gücü arzı ve teknolojiye açıklık gibi temel ekonomik süreçleri doğrudan etkilediğini gösteriyor. Araştırmanın sonuçları, ekonomik modellerin sosyal ve kültürel faktörleri daha fazla dikkate alması gerektiğini işaret ediyor. Bu bulgular, din ve ekonomi arasındaki karmaşık ilişkinin anlaşılmasında önemli bir adım teşkil ediyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
19 May

Ev Robotları İçin Güvenlik Standartları Yenileniyor

Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO), ev ortamında kullanılan kişisel bakım robotları için 12 yıl önce belirlediği güvenlik gereksinimlerini güncelliyor. Son revizyondan bu yana hem teknoloji hem de insan-robot işbirliğine dair anlayışımız büyük ölçüde gelişti. Önerilen ISO güncellemesi tehlike tanımlama, risk değerlendirmesi ve farklı kullanım senaryolarını ele alıyor. Ancak Güney Koreli teknoloji politikası araştırmacısı Jae-Seong Lee'ye göre, standart sınırlar belirlemiyor, test yöntemleri önermiyor veya insan-robot işbirliğinin karmaşıklıklarını ele alacak uygulama mekanizmaları içermiyor. Bu güncellemenin kritik olmasının nedeni, yerli humanoid robot üreticilerinin laboratuvar prototiplerinden gerçek evler, gerçek bakıcılar ve gerçek aileler için tasarlanmış ürünlere geçiş yaptığı bir dönemde standartların son onay aşamasına gelmesi.

IEEE Spectrum — Robotics 0
Teknoloji & Yapay Zeka
14 May

Dreibelbis Soyadının Dilbilimsel Analizi Devam Ediyor

Pennsylvania Üniversitesi'nin ünlü Language Log blogunda, nadir görülen Dreibelbis soyadının etimolojik kökenleri üzerine yapılan çalışma yeni gelişmeler yaşıyor. Yaklaşık altı ay önce bir Home Depot mağazasında tanışılan Steven Dreibelbis'in soyadının kökenleri hakkında yazılan makalenin ardından, bu kez Steven'ın babası Jim Dreibelbis'ten gelen yeni bilgiler araştırmayı derinleştiriyor. Bu vaka, nadir soyadlarının dilbilimsel analizinin nasıl yapıldığını ve aile tarihi araştırmalarında etimolojinin önemini gösteriyor. Alman kökenli olduğu düşünülen bu soyadın yapısı ve anlamı, dilbilimciler için ilginç bir çalışma konusu oluşturuyor.

Language Log 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

iRobot'un Kurucusundan Yeni Hamle: Evcil Hayvan Gibi Davranan Robot

Dünyaca ünlü Roomba robotlarının yaratıcısı Colin Angle, iRobot'taki görevinden ayrıldıktan sonra yeni bir robotik şirketi kurdu. Familiar Machines & Magic adlı bu şirket, ilk ürünü olan 'Familiar' robotunu tanıttı. Bu robot, geleneksel ev robotlarından farklı olarak evcil hayvan benzeri davranışlar sergiliyor ve kullanıcılarıyla duygusal bağ kurmayı hedefliyor. Disney Research gibi prestijli kurumlardan yetenekli mühendislerin katıldığı proje, fiziksel yapay zeka alanında yeni bir yaklaşım sunuyor. Robot, sadece çocuklar için değil, yetişkinlerin kendileri ve aileleri için tasarlandı. Kullanıcıları tanıyarak onlardan ilgi bekleyen robot, günlük rutinleri iyileştirmeye yardımcı olmayı amaçlıyor.

IEEE Spectrum — Robotics 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Ouster'dan Doğal Renkli LiDAR Teknolojisi: REV8 OS Sensör Ailesi

Teknoloji şirketi Ouster, LiDAR sensör teknolojisinde çığır açan yeni ürününü duyurdu. REV8 OS sensör ailesi, sektörde ilk kez doğal renk algılama özelliği sunuyor. Bu gelişme, otonom araçlar, robotik sistemler ve 3D haritalama uygulamaları için büyük önem taşıyor. Özellikle OS1 Max modeli, önceki nesil REV7'ye kıyasla iki kat daha yüksek menzil ve çözünürlük sunarak endüstri standardlarını yeniden belirliyor. LiDAR teknolojisinin renk bilgisini de içermesi, nesnelerin sadece mesafe ve şekil bilgisinin değil, görsel özelliklerinin de algılanmasını sağlıyor. Bu teknolojik ilerleme, yapay zeka destekli sistemlerin çevre algılama kapasitesini önemli ölçüde artırarak gelecek nesil otonom sistemlerin gelişimini hızlandıracak.

The Robot Report 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

COVID karantinası babalığı nasıl değiştirdi? Uzun vadeli etkileri şaşırttı

COVID-19 pandemisi sırasında uygulanan karantina önlemleri, babalık rolünü beklenmedik şekillerde dönüştürdü. Uzun süreli bir araştırma, eve kapanma döneminin iki ebeveynli ailelerde aile içi dinamiklerini kalıcı olarak etkilediğini ortaya koydu. Çalışma, babaların çocuklarıyla daha fazla zaman geçirmesinin ve bakım sorumluluklarını paylaşmasının, geleneksel aile yapılarında köklü değişikliklere yol açtığını gösteriyor. Pandemi öncesi dönemde işe odaklı yaşam tarzları nedeniyle çocuklarıyla sınırlı zaman geçiren babaların, karantina sürecinde aile içindeki rollerini yeniden keşfettiği belirtiliyor. Bu durum, ideal aile yaşamı vizyonunda ebeveynlerin kaliteli zaman geçirme ve bakım sorumluluklarını eşit paylaşma konusunda önemli değişimler yaratmış. Araştırma sonuçları, toplumsal normlarda ve aile yapılarında meydana gelen bu dönüşümün pandemi sonrası dönemde de devam ettiğini işaret ediyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Robotlara Duyacağımız Kaçınılmaz Aşkı Keşfeden Yazar

Yazar Silvia Park, 'Luminous' adlı romanında insanların robotlarla kuracağı duygusal bağları ele alıyor. Başlangıçta çocuk kitabı olarak tasarlanan eser, yazarın ailesinde yaşanan bir kayıp sonrasında daha karanlık bir yöne evrildi. Park, yapay zekanın gelişimiyle birlikte insanların robotlara karşı geliştireceği aşk ve bağlılık duygularının kaçınılmazlığını sorguluyor. Roman, teknolojinin ilerlemesiyle birlikte değişen insan ilişkilerini ve duygusal bağlarımızın nasıl şekilleneceğini bilimkurgu perspektifiyle inceliyor.

New Scientist 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Yapay Zeka Sorgu Geliştirme Sistemlerinin Güvenilirliği Test Edildi

Büyük Dil Modelleri (LLM) bilgi arama sistemlerinde sorguları yeniden düzenlemek ve genişletmek için yaygın olarak kullanılıyor. Ancak bu sistemlerin etkinliği konusundaki araştırma sonuçları farklı koşullarda elde edildiği için hangilerinin güvenilir olduğunu anlamak zorlaşıyor. Yeni bir çalışma, on farklı LLM tabanlı sorgu geliştirme yöntemini aynı kontrollü koşullarda test etti. Araştırma, iki farklı LLM ailesini, üç arama paradigmasını ve dokuz kıyaslama veri setini kullanarak kapsamlı bir analiz gerçekleştirdi. Sonuçlar, sorgu geliştirme başarısının kullanılan arama yöntemine bağlı olduğunu ve geleneksel arama sistemlerinde görülen iyileştirmelerin modern yoğun arama sistemlerine aktarılamadığını gösteriyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Modellerinin Düşünme Süreçleri %8 Oranında Hızlandırıldı

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin mantıksal çıkarım süreçlerinde kullandığı token'ları analiz ederek önemli bir keşif yaptı. Modellerin düşünme izlerinde iki farklı token türü bulunduğunu tespit ettiler: düşük entropili yapısal token'lar (tekrar eden kalıplar) ve yüksek entropili organik token'lar (probleme özgü içerik). Bu asimetriden yararlanarak geliştirdilen yeni sıkıştırma tekniği, modellerin sık kullandığı yapısal kalıpları 'süpertoken'lara dönüştürüyor. Üç farklı model ailesinde ve beş matematiksel akıl yürütme testinde yapılan deneylerde, bu yaklaşım düşünme süreçlerini ortalama %8,1 oranında kısalttı ve hiçbir modelde doğruluk kaybına neden olmadı. Yöntem, sadece hızlandırma değil, aynı zamanda modellerin düşünce yapısını daha iyi anlamamıza da katkı sağlıyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Avrupa Dilleri için Yeni Yapay Zeka Modeli Dil Adaletsizliğine Çözüm Getiriyor

Büyük dil modelleri genellikle İngilizce ve birkaç yaygın dilde eğitildiği için Avrupa'nın birçok dilinde yetersiz kalıyor. Araştırmacılar bu soruna çözüm bulmak için TildeOpen LLM adlı 30 milyar parametreli yeni bir model geliştirdi. Model, 34 farklı Avrupa dilini destekleyerek dil adaletsizliğini azaltmayı hedefliyor. Özellikle kaynak açısından fakir diller için geliştirilmiş bu sistem, veri dengesizliği sorununu çözmek için özel bir müfredat tabanlı eğitim yaklaşımı kullanıyor. Baltık, Fin-Ugor ve Slav dil ailelerinde önceki modellerden çok daha iyi sonuçlar veren TildeOpen, çok daha az bilgi işlem kaynağıyla eğitilmesine rağmen mevcut açık kaynak modellerini geride bırakıyor. İnsan değerlendirmelerinde dil hatalarında on kata varan azalma tespit edildi.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay zeka canlı mühendislik malzemelerine tasarım dili öğretebilir mi?

Araştırmacılar, yapay zekanın canlı mühendislik malzemelerini (ELM) anlayabilmesi için kapsamlı bir sınıflandırma sistemi geliştirdi. Bu yeni ontoloji, bakterilerden bitkisel dokulara kadar uzanan canlı malzemelerin tüm türlerini sistematik olarak kategorize ediyor. 100 farklı ELM örneği üzerinde test edilen sistem, bu malzemelerin ailelerini, endüstriyel uygulamalarını ve üretim yöntemlerini kodlayarak yapay zekanın bu alandaki tasarım dilini öğrenmesine yardımcı olmayı hedefliyor. Biyomedikal implantlardan sürdürülebilir yapı malzemelerine kadar geniş bir yelpazede kullanılan canlı mühendislik malzemeleri, gelecekte yapay zeka destekli tasarım araçlarıyla daha verimli geliştirilebilecek.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Güvenlik Sistemleri Tek Kelimelik Hilelerle Kandırılabiliyor

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin güvenlik sistemlerini atlatmak için yeni bir yöntem geliştirdi. 'Aşamalı Tamamlama Ayrıştırması' adı verilen bu teknik, zararlı içerik üretmekten kaçınacak şekilde eğitilmiş yapay zeka modellerini tek kelime tek kelime kandırarak, sonunda istenmeyen yanıtlar vermesini sağlıyor. Yöntem, modeli önce zararlı bir soruyla ilgili tek kelimeleri tamamlaması için yönlendiriyor, ardından bu kelimeleri birleştirerek tam yanıtı elde ediyor. Çeşitli AI model ailelerinde test edilen teknik, mevcut güvenlik saldırılarından daha başarılı sonuçlar gösterdi. Bu keşif, AI güvenlik sistemlerinin beklenenden daha kırılgan olduğunu ve daha gelişmiş koruma mekanizmalarına ihtiyaç duyulduğunu ortaya koyuyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Modelleri İçin Yeni Hibrit Mimari: Daha Az Parametre, Daha İyi Performans

Araştırmacılar, dil modellemesi için yeni bir yapay zeka mimarisi geliştirdi. UniMatrix adı verilen bu sistem, geleneksel Transformer modellerinin avantajlarını yapılandırılmış tekrarlayan durumlarla birleştiriyor. Çalışma, modellerin daha az parametre kullanarak nasıl daha etkili olabileceğini araştırıyor. Küçük ölçekli testlerde, UniMatrix ailesinin bazı varyantları WikiText-2 veri setinde geleneksel Transformer modellerini geride bıraktı. Ancak araştırma, çağrışımsal hafıza görevlerinde sınırlamaları da ortaya koydu. Bu çalışma, yapay zeka modellerinin verimliliğini artırmak için hibrit yaklaşımların potansiyelini gösteriyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Modelleri Kısmi Bilgiyle Daha Fazla Hata Yapıyor

Araştırmacılar, büyük dil modellerinde şaşırtıcı bir keşif yaptı: çok adımlı mantık yürütme süreçlerinde modellere kısmi bilgi verildiğinde, yanlış cevaplara olan güvenleri artıyor. 'Çıpalı konfabulasyon' adı verilen bu olgu, modelin verilen kısmi bilgiyi sabit nokta kabul ederek geriye kalan adımları parametrik hafızasından tamamlama eğiliminde olmasından kaynaklanıyor. Altı farklı model ailesi üzerinde yapılan deneylerde, bu durumun model kapasitesi arttıkça daha belirgin hale geldiği gözlemlendi. Bulgular, yapay zeka sistemlerinin güvenilirlik kalibrasyonu konusunda önemli çıkarımlara sahip.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

XELA Robotics, uSkin dokunsal sensör ailesini güçlendirdi

Robotik teknolojilerinde dokunsal algılama alanında çalışan XELA Robotics, uSkin sensör ailesi için geliştirdiği yeni özellikleri duyurdu. Şirket, 2026 yılında Boston'da düzenlenecek Robotics Summit & Expo fuarında bu yenilikçi sensör teknolojilerini sergileyecek. Dokunsal sensörler, robotların nesneleri daha hassas bir şekilde algılamasını ve manipüle etmesini sağlayan kritik bileşenler olarak öne çıkıyor. Bu gelişmeler, endüstriyel otomasyondan tıbbi robotik uygulamalara kadar geniş bir yelpazede kullanım potansiyeli taşıyor.

The Robot Report 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 Apr

Diller Arası Yazı Sistemi Engeli: Transliterasyon NLP'de Nasıl Köprü Kuruyor?

Yapay zeka sistemlerinde farklı diller arasında bilgi transferi yaparken en büyük engellerden biri yazı sistemleri arasındaki farklılıklardır. Araştırmacılar, bir dilin yazı sistemini başka bir dile dönüştürme işlemi olan transliterasyonun, bu sorunu nasıl çözdüğünü kapsamlı bir şekilde incelediler. Çalışma, dil modelerinde transliterasyon kullanımının temel motivasyonlarını sınıflandırıyor ve farklı yaklaşımları değerlendiriyor. Özellikle karma dil metinlerinin işlenmesi, dil ailesi yakınlığından yararlanma ve çıkarım verimliliğini artırma gibi alanlarda transliterasyonun sağladığı faydalar ele alınıyor. Bu teknik, özellikle modern büyük dil modellerinin çok dilli yeteneklerini geliştirmede kritik bir rol oynuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 Apr

Yapay Zeka Modellerinin Güvenlik Açıkları Sparse Autoencoder'larla Kapatılıyor

Büyük dil modelleri, içsel gradient yapılarını istismar eden optimizasyon tabanlı saldırılara karşı savunmasız kalıyor. Araştırmacılar, Sparse Autoencoder (SAE) adı verilen tekniği kullanarak bu güvenlik açıklarını önemli ölçüde azaltmayı başardı. Gemma, LLaMA, Mistral ve Qwen model ailelerinde yapılan testlerde, SAE destekli modeller normal duruma kıyasla 5 kata kadar daha az saldırı başarı oranı gösterdi. Çalışma, yapay zeka güvenliğinde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 Apr

Girişimci Eşin Gizli Maliyeti: Diğer Partner Ne Kadar Bedel Ödüyor?

Yeni bir araştırma, girişimci olmaya karar veren kişinin eşinin yaşadığı gizli zorluklara ışık tutuyor. Bir kişi maaşlı işini bırakıp kendi işini kurmaya karar verdiğinde, genellikle tüm dikkat girişimcinin üzerinde toplanır. Ancak bilim insanları, bu süreçte eşin de önemli fedakarlıklar yaptığını ve bu durumun aile dinamikleri üzerinde beklenmedik etkiler yarattığını ortaya koyuyor. Araştırma, girişimcilik sürecinin sadece iş kuran kişiyi değil, tüm aile yapısını etkilediğini gösteriyor. Eşlerin kariyerlerinden, sosyal hayatlarından tavizler vermek zorunda kaldığı ve bu durumun psikolojik sonuçları olduğu tespit edildi. Bu bulgular, girişimcilik ekosisteminde sadece iş kuran kişinin değil, ailenin tamamının desteklenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 Apr

Çocukları internette korumada ebeveynler anahtar rol oynuyor

Griffith Üniversitesi'nden araştırmacılar, çevrimiçi çocuk istismarının arttığı bir dönemde, ebeveynlerin bu konudaki tutumlarını inceledi. 11-17 yaş arası çocuğa sahip ailelerle yapılan çalışma, internet risklerini bilmenin tek başına yeterli olmadığını ortaya koydu. Araştırma sonuçları, ebeveynlerin kendilerini sorumlu hissetmesi, konuyla ilgili endişe duyması ve harekete geçme motivasyonuna sahip olmasının, çocukları çevrimiçi tehlikelerden korumada belirleyici faktörler olduğunu gösterdi. Bu bulgular, sadece farkındalık yaratmanın değil, ebeveynlerin aktif katılımını sağlamanın önemini vurguluyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Modelleri Kendi Güvenilirliklerini Ne Kadar İyi Tahmin Edebiliyor?

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin (LLM) kendi performanslarına olan güven düzeylerinin ne kadar doğru olduğunu ölçen yeni bir değerlendirme sistemi geliştirdi. Yedi farklı aileden 20 en gelişmiş AI modelinin test edildiği çalışmada, modeller güven sinyallerine göre 'Geçerli', 'Belirsiz' ve 'Geçersiz' olmak üzere üç kategoriye ayrıldı. Sonuçlar, güven sinyalleri geçerli olan modellerin seçici tahmin performansında çok daha başarılı olduğunu ortaya koydu. Bu bulgular, AI sistemlerinin hangi sorularda kendilerine güvenebileceklerini belirleme yeteneğinin geliştirilmesi açısından kritik öneme sahip.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Simetri, Makine Öğrenmesinde Doğru İstatistiklerin Garanti Altına Alıyor

Araştırmacılar, makine öğrenmesinin temel taşlarından olan varyasyonel çıkarımda simetrinin kritik rolünü ortaya çıkardı. Modern yapay zeka sistemlerinde yaygın kullanılan bu yöntem, karmaşık olasılık dağılımlarını daha basit formlarla yaklaşık olarak temsil etmeye çalışır. Ancak bu yaklaşım her zaman mükemmel sonuçlar vermez. Yeni araştırma, hedef dağılım ve yaklaşım ailesi arasındaki simetrilerin, model hatalarına rağmen belirli istatistiklerin doğru şekilde korunmasını nasıl garanti ettiğini gösteriyor. Bu keşif, yapay zeka modellerinin güvenilirliğini artırmak ve hangi özelliklerin doğru yakalanabileceğini önceden bilmek açısından büyük önem taşıyor. Bulgular, makine öğrenmesi algoritmalarının tasarımında simetrinin stratejik kullanımına yeni bir perspektif sunuyor.

arXiv (CS + AI) 0