Arama · son güncelleme 9 sa önce
9.614
toplam haber
1
kategori
70+
bilim kaynağı
1-5 / 5 haber Sayfa 1 / 1
Uzay & Astronomi
2 gün önce

Süper kütleli kara deliklerin çevresinde milyonlarca gezegen oluşabilir

Astronomlar, galaksilerin merkezindeki süper kütleli kara deliklerin çevresinde dönen toz disklerinde gezegen oluşumunun mümkün olabileceğini öne sürüyor. Bu teoriye göre, aktif galaksi çekirdeklerindeki yoğun toz bulutları, yıldızların etrafında olduğu gibi bir araya gelerek kayalık gezegenler oluşturabilir. Hatta bazı gezegenler yıldız boyutlarına kadar büyüyebilir. Bu süreç, bildiğimiz gezegen oluşum mekanizmalarından farklı olarak, kara deliğin güçlü çekim alanı ve çevresindeki malzeme diskinin dinamikleri sayesinde gerçekleşebilir. Araştırma, evrendeki gezegen sayısının tahmin edilenden çok daha fazla olabileceğini gösteriyor.

New Scientist 0
Uzay & Astronomi
21 Apr

Samanyolu'nun Dev Baloncuklarının Sırrı: İki Büyük Patlama Aynı Güçte

Astronomlar, Samanyolu galaksisinin merkezinden çıkan dev X-ışını ve gama-ışını baloncuklarının kökenini açıklayan yeni bir araştırma yayınladı. eROSITA ve Fermi teleskoplarının keşfettiği bu iç içe geçmiş balon çiftlerinin, galaksi merkezinden yaklaşık 10^56 erg enerji taşıyan benzer güçteki patlamalar sonucu oluştuğunu ortaya koydular. Hidrodinamik simülasyonlarla desteklenen çalışma, bu yapıların asimetrik görünümünün galaksimizin doğu kısmında daha yoğun madde dağılımından kaynaklandığını gösteriyor. Bu keşif, galaksi merkezindeki kara deliğin geçmişteki faaliyetleri hakkında önemli ipuçları sunuyor.

arXiv (Astronomi) 0
Uzay & Astronomi
21 Apr

Sarmal Galaksilerde Gazın Merkeze Ulaşması İçin Yeni Yol Keşfedildi

Astronomlar, sarmal galaksilerdeki gazın nasıl merkeze ulaştığına dair uzun süredir devam eden bir bilmeceyi çözmüş olabilir. Üç boyutlu simülasyonlar, gazın çubuk yapılar tarafından yönlendirilirken genellikle nükleer halkalarda sıkışıp kaldığını, ancak gazın dikey momentum kazanarak bu engeli aşabileceğini gösterdi. Bu keşif, galaksi merkezlerindeki yıldız patlamaları ve aktif galaktik çekirdeklerin nasıl beslendiğini anlamamız açısından kritik önem taşıyor. Araştırmacılar, gazın merkeze ulaşabilmesi için yaklaşık 100 parsek yükseklikte dikey bir sıçrama yapması ve açısal momentumunu önemli ölçüde kaybetmesi gerektiğini keşfetti.

arXiv (Astronomi) 0
Uzay & Astronomi
20 Apr

JWST Galaksi Dışında Dev Kara Delik Keşfetti: Yıldız Parçalama Olayı Gözlemlendi

James Webb Uzay Teleskobu ve Keck Gözlemevi, galaksi merkezinden 9 bin ışık yılı uzakta gerçekleşen nadir bir astronomik olayı tespit etti. TDE 2025abcr adlı bu olay, galaksi çekirdeği dışında bulunan dev bir kara deliğin bir yıldızı parçalaması sonucu ortaya çıktı. Bu tür olaylar son derece nadir olup, galaksi merkezleri dışındaki kara delikleri inceleme fırsatı sunuyor. Araştırmacılar, kara deliğin kütlesinin 1-10 milyon güneş kütlesi arasında olduğunu ve ana galaksi çekirdeğindeki kara delikten önemli ölçüde küçük olduğunu tespit etti. Gözlemler sırasında emisyon çizgilerinde hız değişiklikleri kaydedildi ve bu değişimler kara delik çevresindeki maddenin dinamik yapısına dair önemli ipuçları verdi.

arXiv (Astronomi) 0
Uzay & Astronomi
20 Apr

XRISM Teleskobu NGC 4151 Galaksisinin İç Yapısını Gözler Önüne Serdi

Japon XRISM uzay teleskobu, en parlak Seyfert-1 tipi aktif galaksi olan NGC 4151'i 893 bin saniye boyunca gözlemleyerek, galaksinin merkezindeki kara deliğin çevresindeki yapıları detaylı bir şekilde inceledi. Araştırma, galaksi merkezindeki demir atomlarından yayılan X-ışını emisyon çizgilerini analiz ederek, kara deliğin etrafındaki toz halkası ve gaz bulutlarının özelliklerini ortaya çıkardı. Bulgular, bu yapıların düz disk modeline göre farklı bir geometriye sahip olduğunu ve kara deliğe çok yakın bölgelerde relativistik etkilerin gözlemlendiğini gösteriyor. Bu gözlem, aktif galaksi çekirdeklerindeki madde akışı ve enerji üretim mekanizmalarını anlamamızı derinleştiren önemli bulgular sunuyor.

arXiv (Astronomi) 0