Arama · son güncelleme 4 sa önce
1-21 / 21 haber Sayfa 1 / 1
Tıp & Sağlık
18 sa önce

En Kırılgan Çocuklar Ruh Sağlığı Desteğine Ulaşamıyor

Cambridge Üniversitesi'nden yeni bir araştırma, toplumun en savunmasız kesimlerinde yer alan çocuk ve gençlerin, ruh sağlığı sorunlarına daha fazla maruz kalmalarına karşın bu alanda sunulan desteklerden yeterince yararlanamadığını ortaya koyuyor. Özellikle dezavantajlı koşullarda büyüyen, bakım sisteminde yer alan ya da sosyoekonomik açıdan kırılgan ailelere mensup çocukların, ihtiyaç düzeyleri yüksek olmasına rağmen profesyonel ruh sağlığı hizmetlerine erişimde ciddi engellerle karşılaştığı görülüyor. Araştırma, mevcut sistemdeki eşitsizliklere dikkat çekerek bu boşluğun acilen kapatılması gerektiğini vurguluyor. Ruh sağlığı desteğine en çok ihtiyaç duyanların aynı zamanda bu desteğe en az ulaşabilenler olması, hem halk sağlığı hem de sosyal adalet açısından önemli bir sorun olarak öne çıkıyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Kimya
3 Sep

Yapay Zeka Moleküllerin Şeklini Öğreniyor: Kaba Tanecikli Simülasyonlarda Devrim

Atomik simülasyonlar, maddenin davranışını anlamak için güçlü bir araç olsa da büyük moleküler sistemleri modellemek hâlâ büyük bir hesaplama yükü gerektiriyor. Bilim insanları bu sorunu aşmak için 'kaba tanecikli' yaklaşımlar kullanıyor: Birden fazla atomu tek bir parçacıkla temsil ederek sistemi basitleştiriyorlar. Ancak bu sadeleştirme sürecinde moleküllerin şekli ve yönelimi gibi kritik bilgiler kayboluyor. MIT ve Cambridge Üniversitesi'nden araştırmacılar, bu kaybı telafi etmek için makine öğrenmesiyle güçlendirilmiş iki yeni yöntem geliştirdi. AniSOAP adlı yaklaşım, moleküllerin elipsoidal geometrisini hesaba katarak anizotropik yoğunluk tanımlayıcıları üretiyor. MACE-CG ise simetri uyumlu eşdeğişken sinir ağlarını kaba tanecikli sistemlere uyarlıyor. Benzen, formamid ve su molekülleri ile Gay-Berne parçacıkları üzerinde test edilen bu yöntemler, enerji, kuvvet ve tork tahminlerinde izotropik yani yönsüz modellere kıyasla belirgin bir iyileşme sağlıyor. Bu gelişme, ilaç tasarımından malzeme bilimine uzanan geniş bir yelpazede büyük moleküler sistemlerin çok daha verimli ve doğru biçimde modellenmesine kapı aralayabilir.

arXiv — Kimyasal Fizik 0
Fizik
19 Aug

Kuantum Bilgisayarların Gücü Negatiflikte Saklı Olabilir

Kuantum bilgisayarlar, ilaç keşfinden siber güvenliğe kadar pek çok alanda devrim yaratma potansiyeli taşıyor. Ancak bu makineleri gerçekten güçlü kılan şeyin ne olduğu, bilim insanları için hâlâ tartışmalı bir soru. Cambridge Üniversitesi'ndeki Cavendish Laboratuvarı'ndan araştırmacıların yürüttüğü yeni bir teorik çalışma, bu soruya şimdiye kadarki en net yanıtı sunuyor. Araştırma, kuantum bilgisayarların klasik bilgisayarlara üstünlük sağlamasının sanıldığından çok daha zor olduğunu ortaya koyarken, bu üstünlüğün arkasındaki temel mekanizmayı da gün yüzüne çıkarıyor. Bulgular, 'negatiflik' adı verilen kuantum mekaniğine özgü bir özelliğin, kuantum hesaplamanın gerçek motoru olabileceğine işaret ediyor. Bu keşif, hem kuantum donanımı geliştirenlere hem de kuantum algoritmalarını tasarlayanlara önemli bir yol haritası sunuyor.

Phys.org — Fizik 0
Teknoloji & Yapay Zeka
11 Aug

Savunma Dronu Şirketi Cambridge Aerospace'e 300 Milyon Dolarlık Dev Yatırım

İngiltere merkezli savunma insansız hava aracı geliştirici şirketi Cambridge Aerospace, yeni bir finansman turunda 300 milyon dolar yatırım almayı başardı. Bu gelişme, şirketin yalnızca birkaç ay önce, Nisan ayında tamamladığı 200 milyon dolarlık Seri B yatırım turunun hemen ardından gerçekleşti. Kısa süre içinde arka arkaya gerçekleşen bu büyük yatırımlar, savunma teknolojileri alanına olan küresel ilginin ve sermaye akışının belirgin biçimde arttığına işaret ediyor. Özellikle insansız hava araçları (İHA) teknolojisine yönelik bu yoğun finansman iştahı, sivil ve askeri alanlarda otonom sistemlerin giderek daha stratejik bir konuma geldiğinin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Cambridge Aerospace'in kısa aralıklarla bu denli büyük miktarlarda kaynak toplaması, sektördeki yatırımcıların şirketin teknolojik yol haritasına ve büyüme potansiyeline güçlü bir güven duyduğunu ortaya koyuyor.

The Robot Report 0
Teknoloji & Yapay Zeka
6 Aug

İki Kültür Savaşı: Bilim mi Edebiyat mı?

1959 yılında fizikçi ve romancı C. P. Snow, Cambridge'de verdiği ünlü 'İki Kültür' dersinde modern toplumun bilimsel ve edebi entelektüeller olarak ikiye bölündüğünü öne sürdü. Snow'a göre bu iki grup birbirini anlamıyor, ortak bir dil kuramıyor ve bu kopukluk insanlığın büyük sorunlarını çözmesinin önünde ciddi bir engel oluşturuyordu. Ancak bu tez, edebiyat eleştirmeni F. R. Leavis'ten beklenmedik derecede sert bir karşılık gördü. Leavis, Snow'un görüşlerini yalnızca yanlış bulmakla kalmadı; onu entelektüel açıdan yetersiz ve tehlikeli bulduğunu da açıkça dile getirdi. İki isim arasındaki bu tartışma, aslında çok daha derin bir soruyu gün yüzüne çıkardı: Bir toplumda 'anlam' ve 'değer' kimin elinde olmalıdır? Bilimin ilerlemesi mi insanlığı kurtarır, yoksa insani bilimlerin sağladığı derin kavrayış mı? Onlarca yıl önce yaşanan bu kavga, bugün STEM eğitiminin beşeri bilimleri gölgede bıraktığı, yapay zekanın sanatı ve yaratıcılığı sorguladığı bir dünyada hâlâ taze ve tartışmalı olmaya devam ediyor.

Aeon — Felsefe & Fikirler 0
Nörobilim & Psikoloji
5 Aug

Beyin Yaşına Göre Ayarlanmış Şablonlar Nörogörüntülemeyi Geliştiriyor

Beynimiz yaşam boyunca köklü değişimler geçirir; ancak beyin aktivitesini analiz eden yöntemlerin büyük çoğunluğu herkese aynı referans şablonu uygulamaya devam eder. 'Hiperahizalama' adı verilen bir teknik, bireysel beyin aktivitesi ve bağlantısallık örüntülerini ortak bir matematiksel uzayda buluşturarak kişiden kişiye farklılık gösteren işlevsel-anatomik uyumsuzlukları gidermeyi amaçlar. Yeni bir araştırma, bu tekniğin yaşa özgü şablonlarla kullanıldığında çok daha etkili sonuçlar verdiğini ortaya koydu. Cambridge ve Dallas veri setlerinden 18 ile 90 yaşları arasındaki katılımcıların beyin tarama verileri kullanılarak hazırlanan çalışmada, genç bireylerin beyin verisini genç şablona, yaşlı bireylerin verisini ise yaşlı şablona hizalamak, ters eşleştirmeye kıyasla belirgin biçimde daha doğru sonuçlar verdi. Bu bulgu; beynin yaşlanmayla birlikte değişen işlevsel organizasyon özelliklerinin, evrensel bir şablon yerine yaşa uygun referans noktalarıyla çok daha iyi yakalanabildiğini göstermektedir. Sonuçlar, nörobilim araştırmalarında yaş faktörünün göz ardı edilmesinin analizlerde önemli bir kayba yol açabileceğine işaret ediyor.

eLife Sciences 0
Teknoloji & Yapay Zeka
29 Jul

Yapay Zeka ile Orman Haritalaması Artık Çok Daha Hızlı ve Ucuz

Cambridge Üniversitesi'nden araştırmacılar, dünyanın ormanlarını haritalamak için yapay zeka ve uydu verilerini bir araya getiren yeni bir yöntem geliştirdi. Geospatial bir temel model olan Tessera'nın ürettiği gömme vektörlerini kullanan ekip, İtalyan Alplerindeki Trentino bölgesinde ağaç türlerini başarıyla haritaladı. Çalışma, Science of Remote Sensing dergisinde yayımlandı. Geleneksel orman envanter yöntemleri hem zaman alıcı hem de maliyetli olduğundan, büyük ölçekli biyoçeşitlilik izleme çalışmaları için ciddi bir engel oluşturuyor. Bu yeni yaklaşım ise halihazırda erişilebilir uydu görüntüleri ve yapay zeka modellerini kullanarak bu sürecin hem hızını artırıyor hem de maliyetini önemli ölçüde düşürüyor. Araştırmacıların geliştirdiği yöntem, orman ekosistemlerinin izlenmesi ve iklim değişikliğiyle mücadelede kritik bir araç haline gelebilir; zira sağlıklı ve çeşitli ormanlar karbon depolama kapasitesinin temel belirleyicilerinden biri olarak kabul ediliyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Kimya
28 Jul

Su Moleküllerindeki Asimetri Protonların Nasıl 'Zıpladığını' Açıklıyor

Heidelberg Üniversitesi öncülüğünde uluslararası bir araştırma ekibi, suyun protonları nasıl ilettiğini açıklayan şimdiye kadarki en karmaşık simülasyonları gerçekleştirdi. Cambridge, Bochum, Dijon ve Heidelberg'den bilim insanlarının ortak çalışması, bir protonun altı su molekülü arasında nasıl hareket ettiğini kuantum düzeyinde ayrıntılarıyla ortaya koydu. Araştırmanın kilit bulgusu şu: Protonlar suda tek bir parçacık gibi serbestçe yüzmüyor; aksine bir molekülden diğerine 'atlayarak' ilerliyor. Bu atlama hareketini tetikleyen şey ise su moleküllerinin çevresindeki anlık ve yerel asimetri. Yani bir proton, etrafındaki su yapısı tam olarak simetrik olmadığında komşu moleküle geçmeye daha yatkın hale geliyor. Bu keşif, kimya ve biyolojinin pek çok temel sürecini —enzim tepkimelerinden hücre zarlarındaki iyon taşınımına kadar— daha iyi anlamamıza kapı aralıyor. Söz konusu simülasyonlar, türünün en gelişmişi olma özelliğini taşıyor.

Phys.org — Kimya 0
İklim & Çevre
16 Jul

Dünya Kupası'nın Karbon Faturası: Suçlu Takımlar Değil, Taraftarlar

Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, büyük spor organizasyonları ve küresel konser turları gibi 'mega etkinliklerin' karbon ayak izini mercek altına aldı. Bulgular oldukça çarpıcı: Bu etkinliklerin neden olduğu karbon emisyonlarının büyük çoğunluğu, organizasyonun kendisinden değil, seyahat eden izleyicilerden kaynaklanıyor. Araştırmaya göre 2026 FIFA Dünya Kupası'nın katılımcı takım sayısını 32'den 48'e çıkarması, toplam karbon salımını yarım milyonun üzerinde metrik ton artırarak yaklaşık 4,23 milyon metrik tona taşıdı. Bu rakamın yüzde 82'si, yani 3 milyon metrik tondan fazlası yalnızca uçuşlardan oluşuyor. Araştırmacılar sorunu tespit etmekle kalmayıp çözüm önerileri de sundu: FIFA gibi organizatörlerin ve Taylor Swift gibi küresel turnelere çıkan pop yıldızlarının, yerel taraftarlara indirimli bilet sunarak uzun mesafeli seyahati caydırması gerektiğini savunuyorlar. Bu yaklaşım, etkinliklerin ulaşılabilirliğini korurken çevresel etkisini önemli ölçüde azaltabilir. Çalışma, iklim kriziyle mücadelede eğlence sektörünün göz ardı edilen ama kritik rolüne dikkat çekiyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
10 Jun

Bisiklet robotu tarihte ilk kez tek başına takla attı

Cambridge'deki Robotik ve Yapay Zeka Enstitüsü'nden araştırmacılar, yardımsız takla atabilen ilk bisiklet robotunu geliştirdi. Ultra-mobilite aracı olarak adlandırılan bu robot, 90 santimetre yüksekliğe çıkabiliyor ve platformlar arasında zıplayabiliyor. Georgia Tech'ten bir doktora öğrencisinin geliştirdiği kontrol algoritması sayesinde bu başarıya ulaşıldı. Robot teknolojisindeki bu gelişme, gelecekte arama kurtarma operasyonlarından kentsel ulaşıma kadar birçok alanda kullanılabilecek çevik robotların geliştirilmesine kapı açıyor. Proje, makine öğrenmesi ve dinamik denge kontrolü alanlarında önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.

TechXplore — Robotics 0
Tıp & Sağlık
9 Jun

Otizm Riskini Belirleyen IVF Değil, Ebeveynlerin Doğurganlık Biyolojisi

Yeni bir araştırma, çocuklarda otizm belirtilerinin IVF gibi üreme teknolojilerinden değil, ebeveynlerin doğurganlık problemlerinin altında yatan biyolojik faktörlerden kaynaklandığını ortaya koydu. Cambridge Üniversitesi öncülüğündeki çalışma, bu konudaki uzun süreli tartışmalara açıklık getiriyor. Araştırmacılar, infertilite yaşayan ebeveynlerin çocuklarında görülen otizm benzeri davranışların, tedavi yöntemlerinden bağımsız olarak ortaya çıktığını tespit etti. Bu bulgular, IVF'ye yönelik endişeleri azaltırken, doğurganlık problemlerinin altında yatan genetik ve hormonal faktörlerin çocuk gelişimine etkisini vurguluyor.

Neuroscience News 0
İklim & Çevre
9 Jun

İklim araştırmalarında politika önerileri yetersiz kalıyor

Cambridge Üniversitesi liderliğindeki yeni bir analiz, iklim değişikliği araştırmalarında politika önerilerinin ciddi eksiklikler taşıdığını ortaya koydu. 3.000'den fazla bilimsel makalenin sistematik incelemesi sonucunda, araştırmacıların çoğunlukla bilimsel bulgularını politika önerilerine dönüştürmekte başarısız olduğu görüldü. Çalışmada öne çıkan sorunlar arasında belirsizliklerin göz ardı edilmesi, bulgularla bağlantısız 'dilek listeleri' oluşturulması ve politika önerilerinin hiç sunulmaması yer alıyor. Bu durum, iklim kriziyle mücadelede bilim ile politika arasındaki kritik köprünün zayıf kalması anlamına geliyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
9 Jun

10 dolarlık spektrometre çipi giyilebilir teknolojilerde devrim yaratabilir

Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, laboratuvar kalitesinde hassasiyete sahip ancak sadece 10 dolar maliyetli ve santimetre ölçeğinde çalışabilen yenilikçi bir optik spektrometre geliştirdi. Bu teknoloji, giyilebilir cihazlara entegre edilebilecek kadar küçük olmasıyla dikkat çekiyor. Spektrumların nasıl ölçüldüğü ve işlendiğine dair temel yaklaşımları yeniden düşünerek ortaya çıkan bu çip, endüstriyel kalite kontrolünden gerçek zamanlı sağlık izlemeye kadar geniş bir uygulama yelpazesi sunuyor. Araştırmacıların kurduğu GlitterinTech girişimi aracılığıyla ticarileştirme sürecine giren teknoloji, taşınabilir kimyasal algılama sistemlerinin gelecekteki gelişimi için önemli bir adım teşkil ediyor.

Phys.org — Fizik 0
Teknoloji & Yapay Zeka
8 Jun

Veri skandalları kullanıcıları sosyal medyadan uzaklaştırıyor mu?

Mannheim Üniversitesi'nden araştırmacılar, Cambridge Analytica veri skandalından etkilenen Facebook kullanıcılarının uzun vadeli tepkilerini inceledi. Çalışma, kişisel verilerinin kötüye kullanılmasına rağmen kullanıcıların platformu terk etmediğini ortaya koydu. Bu bulgular, dijital çağda gizlilik endişeleri ile platform bağımlılığı arasındaki karmaşık ilişkiyi gözler önüne seriyor. Araştırma, sosyal medya şirketlerinin veri güvenliği ihlallerine rağmen neden kullanıcı kaybetmediğini açıklıyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Tıp & Sağlık
29 May

Cambridge'den çığır açan keşif: 'Onarılamaz' sinir hasarı tersine çevrilebilir

Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, laboratuvar ortamında insan beyin ve omurilik dokularını taklit eden mini organlar geliştirdi. Bu organoidler sayesinde, sinir hücrelerinin gelişim sürecinde hasar sonrası yenilenme yeteneğini nasıl kaybettiği ve bu sürecin nasıl geri döndürülebileceği keşfedildi. Çalışma, sinir liflerinin yeniden büyümesini kontrol eden gen ağını tanımlarken, mevcut bir hormon ilacının sinir onarımını dramatik şekilde artırdığını ortaya koydu. Bu buluş, spinal kord yaralanmaları ve diğer sinir sistemi hasarları için yeni tedavi umutları sunuyor.

ScienceDaily 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 May

Yapay Zeka Robot Tasarımında Yeni Çağ Açıyor

EPFL'den Josie Hughes, yapay zekanın robot manipülatörlerinin tasarımında nasıl devrim yarattığını açıklıyor. Hughes'ın CREATE Lab'ında geliştirilen yöntemler, geleneksel robot tasarım süreçlerini tamamen değiştiriyor. Yapay zeka algoritmaları, insan mühendislerin düşünemeyeceği yenilikçi robot kol ve el tasarımları üretebiliyor. Bu yaklaşım, robotların daha verimli, uyarlanabilir ve çok fonksiyonlu olmalarını sağlıyor. Cambridge Üniversitesi'ndeki bio-ilhamlı robotik geçmişiyle Hughes, doğadan ilham alan ve AI destekli tasarım metodolojilerini birleştiriyor. Bu gelişmeler, endüstriyel robotikten tıbbi uygulamalara kadar geniş bir alanda etkili olacak.

Robohub 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 May

Nadir Toprak Elementleri Haritası: Yeni Yatakların İzinde Bilimsel Rehber

Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, dünya genelindeki nadir toprak elementi potansiyeli taşıyan kayaçları haritalayan yeni bir atlas geliştirdi. Bu çalışma, kritik metalleri barındıran CO2 açısından zengin magmatik kayaçların dağılımını inceleyerek, bu değerli kaynakların büyük kıtaların kalın ve eski çekirdeklerine yakın bölgelerde yoğunlaştığını ortaya koyuyor. Elektronik endüstrisi, yenilenebilir enerji teknolojileri ve savunma sanayi için hayati önem taşıyan nadir toprak elementlerinin yeni yataklarının keşfedilmesi, teknolojik bağımsızlık açısından kritik. Araştırma, bu kaynakların dağılımının Dünya'ın katı dış kabuğu olan litosfer tabakasındaki değişimlerle güçlü bir bağlantı gösterdiğini buldu.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Fizik
18 May

Cambridge'den 'İmkansız' LED Teknolojisi: Yalıtkan Malzemeler Işık Üretiyor

Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, normalde elektrik iletmeyen yalıtkan nanoparçacıkları elektriksel olarak güçlendirerek yeni nesil LED teknolojisi geliştirdi. Bu çığır açan buluş, geleneksel yaklaşımları alt üst ediyor. Ekip, minik organik 'moleküler anten' yapıları kullanarak enerjiyi normalde elektrik iletemeyen malzemelere yönlendirmeyi başardı. Bu yöntemle son derece saf yakın kızılötesi ışık üretimi gerçekleştirilen çalışma, LED teknolojisinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Araştırma, optoelektronik cihazların gelişiminde devrim yaratabilecek potansiyele sahip.

ScienceDaily 0
İklim & Çevre
30 Apr

Karbon kredileri tropikal ormanları korudu, ancak 10 kat fazla satıldı

Cambridge Üniversitesi öncülüğünde yapılan kapsamlı bir araştırma, REDD+ projelerinin tropikal ormanlarda anlamlı koruma sağladığını ortaya koydu. Çalışma, bu projelerin gerçekten orman kaybını azalttığını ve çevresel fayda sağladığını doğruladı. Ancak aynı araştırma, REDD+ gönüllü karbon piyasasında haklı gösterilebilenden yaklaşık 11 kat daha fazla karbon kredisi satıldığını da tespit etti. Bulgular, karbon kredi sisteminin hem başarılı hem de sorunlu yönlerini gözler önüne seriyor. Orman koruma projelerinin etkinliği kanıtlanırken, piyasadaki abartılı kredi satışları sistemin güvenilirliğini sorgulatıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
22 Apr

Cebelitarık maymunları turistlerin abur cuburu için toprak yemeyi öğrendi

Cebelitarık'ta yaşayan makak maymunları, turistlerin verdiği tatlı ve tuzlu atıştırmalıkların neden olduğu mide sorunlarına karşı toprak yutarak kendilerini tedavi etmeyi öğrenmişler. Cambridge Üniversitesi araştırmacılarının Scientific Reports dergisinde yayınlanan çalışması, Avrupa'nın tek doğal maymun popülasyonunun bu davranışını ilk kez bilimsel olarak belgeledi. Geofiaji adı verilen bu toprak yeme davranışı, maymunların insan yiyeceklerine adaptasyonunun şaşırtıcı bir örneği olarak değerlendiriliyor.

Phys.org 0
Matematik
21 Apr

Yarım Asırlık Matematik Problemi: Erdős-Hajnal Varsayımında Büyük İlerleme

Macar matematikçiler Paul Erdős ve András Hajnal tarafından ortaya atılan ve graph teorisinin en zor problemlerinden biri olan Erdős-Hajnal varsayımı, 50 yıldır matematikçileri uğraştırıyor. Bu varsayım, belirli alt yapıları içermeyen grafiklerin mutlaka büyük düzenli bölgeler içereceğini öne sürüyor. Şimdiye kadar sadece beş veya daha az düğümlü basit grafikler için kanıtlanan bu varsayım, yeni araştırmayla sonsuz sayıda daha karmaşık grafik için de doğrulandı. Cambridge Üniversitesi'nden araştırmacıların elde ettiği bu sonuç, kombinatorik matematiğin temel anlayışımızı değiştirebilecek nitelikte.

arXiv (Matematik) 0