Arama · son güncelleme 5 sa önce
8.369
toplam haber
3
kategori
70+
bilim kaynağı
1-17 / 17 haber Sayfa 1 / 1
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka Tablolardan Daha Akıllı Bilgi Çıkarıyor

Stanford araştırmacıları, Excel ve CSV gibi tablolu verileri işlemek için yeni bir yapay zeka yaklaşımı geliştirdi. Mevcut RAG (Retrieval-Augmented Generation) sistemleri tablolu verileri işlemekte yetersiz kalırken, yeni STC (Structure-Aware Tabular Chunking) framework'ü tablonun yapısal özelliklerini koruyan akıllı parçalama yöntemi kullanıyor. Bu yöntem, her satırı anahtar-değer çiftleri olarak kodlayarak hiyerarşik bir ağaç yapısı oluşturuyor ve semantik ilişkileri koruyarak daha verimli veri işleme sağlıyor. Testlerde, geleneksel yöntemlere göre %40-56 daha az parça oluştururken token kullanımını artırdı.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Çok Turlu Sohbet Robotları için Yeni RAG Sistemi Geliştirildi

Araştırmacılar, yapay zeka sohbet robotlarının çok turlu konuşmalarda daha doğru ve güvenilir yanıtlar verebilmesi için H-RAG adlı yeni bir sistem geliştirdi. Bu sistem, hiyerarşik ebeveyn-çocuk yapısıyla bilgi arama ve üretim süreçlerini iki aşamada gerçekleştiriyor. İlk aşamada küçük metin parçacıkları arasından en uygun bilgiyi buluyor, ikinci aşamada ise bu bilgiyi tam belgeler içinde bütünlüklü bir şekilde sunuyor. Sistem, hem yoğun hem de seyrek arama tekniklerini birleştirerek hibrit bir yaklaşım benimsiyor. SemEval-2026 yarışmasında test edilen bu yöntem, sohbet robotlarının uzun konuşmalarda bağlamı kaybetmeden doğru bilgi verebilme kapasitesini artırmayı hedefliyor. Özellikle müşteri hizmetleri ve eğitim alanlarında kullanılabilecek bu teknoloji, yapay zeka destekli konuşma sistemlerinin gelişimi için önemli bir adım teşkil ediyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

8 Milyar Parametreli Yapay Zeka Hindistan'da Hukuk Danışmanlığı Yapıyor

Hindistan'da vatandaşların hukuki haklarına erişimde yaşadığı zorluklar nedeniyle, araştırmacılar Legal Assist AI adlı yenilikçi bir sistem geliştirdi. Bu çalışma, görece küçük bir dil modelinin (8 milyar parametre) nasıl etkili hukuki danışmanlık verebileceğini gösteriyor. Sistem, Retrieval-Augmented Generation (RAG) teknolojisi ve stratejik prompt mühendisliği kullanarak, 600'den fazla güncel hukuki belgeden oluşan kapsamlı bir veri tabanıyla destekleniyor. Özellikle yeni yasalaşan Bharatiya Nyaya Sanhita ve Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita gibi kanunları da içeren bu sistem, büyük dil modellerinin belirli alanlarda nasıl optimize edilebileceğine dair önemli ipuçları sunuyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Fizik
30 Apr

Kuantum Esinlenimli Tensör Ağları Endüstriyel Görevi Planlamasında Çığır Açıyor

Araştırmacılar, endüstriyel tesislerdeki görev planlaması sorunlarını çözmek için kuantum mekaniğinden esinlenen tensör ağ teknolojisini geliştirdiler. Bu yenilikçi yaklaşım, birbirine bağımlı görevlerin makineler üzerinde optimal dağılımını sağlarken toplam maliyeti en aza indiriyor. Geleneksel yöntemlerin aksine, bu teknik probleme tam ve açık bir çözüm sunuyor. Yöntem, mantıksal kısıtlamaları yoğunlaştırma, önceden hesaplanmış sonuçları yeniden kullanma ve ara hesaplamaları optimize etme gibi tekniklerle hesaplama karmaşıklığını önemli ölçüde azaltıyor. Üç farklı algoritma sunulan çalışma, endüstriyel üretimde verimliliği artırmak için kuantum teknolojilerinin pratik uygulamalarının önünü açıyor.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Modelleri için Yeni Kapsamlı Test Sistemi: LIT-RAGBench

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin gerçek dünya problemlerini çözme yeteneklerini değerlendirmek için LIT-RAGBench adlı yeni bir test sistemi geliştirdi. Bu sistem, yapay zekanın bilgi entegrasyonu, mantıksal çıkarım, tablo yorumlama, çok adımlı akıl yürütme ve yetersiz veri durumunda karar verme becerilerini aynı anda ölçebiliyor. Mevcut test sistemleri bu yetenekleri parça parça değerlendirirken, LIT-RAGBench bunları birlikte ele alarak daha gerçekçi bir performans ölçümü sunuyor. Bu gelişme, RAG (Retrieval-Augmented Generation) teknolojisinin pratik uygulamalarda ne kadar etkili olduğunu anlamak için kritik bir adım teşkil ediyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Tarihi Hava Arşivlerini Çözmeye Başlıyor

Araştırmacılar, yüzyıllık hava durumu arşivlerindeki değerli bilgileri ortaya çıkarmak için yeni bir yapay zeka benchmark'ı geliştirdi. WeatherArchive-Bench adlı sistem, bir milyondan fazla tarihi haber segmentinden toplumların aşırı hava olaylarına nasıl tepki verdiğini analiz edebiliyor. Bu arşivler, meteorolojik kayıtlarda bulunmayan toplumsal dayanıklılık ve kırılganlık hikayelerini barındırıyor ancak eski dil kullanımı ve dijitalleştirme sorunları nedeniyle analizi zordu. Yeni benchmark, bu tarihi verileri iklim araştırmaları için yapılandırılmış bilgiye dönüştürmeyi hedefliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Açıklamalarının Güvenilirliği Artırıldı

Büyük dil modelleri ikna edici açıklamalar üretse de, bu açıklamaların doğruluğunu kontrol etmek zordu. Araştırmacılar, yapay zekanın verdiği cevapların kaynaklarına dayalı olup olmadığını ölçen yeni bir sistem geliştirdi. Programlama eğitimi alanında yapılan deneylerde, standart RAG sistemlerinin kaynak uyumunun %22-40 arasında kaldığı, ancak yeni yaklaşımla bu oranın önemli ölçüde artırılabildiği görüldü. Bu gelişme, özellikle eğitim ve bilimsel alanlarda yapay zekanın daha güvenilir açıklamalar üretmesini sağlayabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

EHRAG: Yapay Zeka Sorgu Sistemlerini Güçlendiren Yeni Hibrit Yaklaşım

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin bilgi erişim yeteneklerini artıran GraphRAG teknolojisinde önemli bir gelişme kaydetti. EHRAG adlı yeni framework, geleneksel yaklaşımların aksine sadece yapısal bağlantıları değil, aynı zamanda anlamsal ilişkileri de yakalayabiliyor. Sistem, metin içindeki varlıklar arasındaki gizli bağlantıları tespit ederek daha kapsamlı ve doğru yanıtlar üretebiliyor. Hibrit hiperçizge yapısı kullanan EHRAG, hem hesaplama maliyetlerini düşürüyor hem de sorgu performansını artırıyor. Bu gelişme, yapay zeka destekli arama motorları ve bilgi erişim sistemlerinde yeni bir standart oluşturabileceği için büyük önem taşıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Veri Merkezlerinde Mikrosaniye Hızında Gecikme Koruması: Virtuoso Sistemi

Modern veri merkezlerinin omurgasını oluşturan paylaşımlı yazılım ağları, farklı kullanıcılar arasında gecikme sorunları yaşıyor. Araştırmacılar, bu sorunu çözmek için Virtuoso adlı yeni bir zaman koruma mekanizması geliştirdi. Sistem, kiracılar arası güçlü gecikme izolasyonu sağlarken düşük işlem yükü ve mikrosaniye seviyesinde gecikme koruyor. Geleneksel yaklaşımlar ya çekirdek bölümleme ile verimliliği feda ediyor ya da basit hız sınırlarıyla zayıf izolasyon sunuyordu. Virtuoso'nun temel yaklaşımı, gecikmenin temelde bir zaman metriği olduğunu kabul ederek, paket veya byte tabanlı kontroller yerine zaman odaklı müdahale kontrolü uygulaması. Bu yenilik, bulut bilişim ve veri merkezi ağlarında performans sorunlarının çözümüne önemli katkı sağlayabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Belge Anlama Konusunda Yeni Boyut: Çok Modlu RAG Teknolojisi

Yapay zeka sistemlerinin belgeleri anlamada karşılaştığı temel zorluklar için yeni bir çözüm önerisi geldi. Geleneksel OCR tabanlı sistemler yapısal detayları kaybederken, çok modlu dil modelleri de bağlam modelleme konusunda yetersiz kalıyor. Araştırmacılar, metin, tablo, grafik ve sayfa düzenini bir arada değerlendirebilen 'Çok Modlu Retrieval-Augmented Generation' (RAG) yaklaşımını geliştirdi. Bu teknoloji, finansal analiz, bilimsel araştırma ve belge işleme alanlarında devrim yaratma potansiyeli taşıyor. Sistemin tüm veri türlerini holістік bir şekilde işleyebilme kabiliyeti, belge zekası alanında yeni ufuklar açıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

MegaRAG: Yapay Zeka Artık Görsel ve Metni Birlikte Anlayabiliyor

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin sınırlarını aşan yeni bir sistem geliştirdi. MegaRAG adlı bu teknoloji, sadece metinle değil, görsellerle de çalışarak daha derin anlayış sağlıyor. Geleneksel RAG sistemleri, uzun belgeler ve kitaplar gibi kapsamlı içerikleri işlemekte zorlanırken, bu yeni yaklaşım bilgi grafiklerini kullanarak hem metinsel hem de görsel ipuçlarını birleştiriyor. Sistem, belgelerdeki yazıları, görselleri ve konumsal bilgileri hiyerarşik kavramlara dönüştürerek AI'ın daha bütüncül bir bakış açısı kazanmasını sağlıyor. Bu gelişme, yapay zekanın karmaşık belgeler üzerinde derin analiz yapabilmesine olanak tanıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Tıp & Sağlık
20 Apr

Yapay Zeka Klinik Araştırmalarda Veri Çıkarma Doğruluğunu %89'a Yükseltti

Klinik araştırmaların giderek karmaşıklaşması ve protokol yönetimindeki zorluklar, araştırma ekiplerini büyük bir yük altında bırakıyor. Yeni bir yapay zeka sistemi, RAG teknolojisi kullanarak klinik araştırma protokollerinden otomatik bilgi çıkarımında çığır açtı. Sistem, standart dil modellerine kıyasla %26 daha yüksek doğrulukla veri çıkarırken, araştırma koordinatörlerinin iş yükünü önemli ölçüde azaltıyor. Bu gelişme, klinik araştırmaların daha verimli yürütülmesi ve kalite standartlarının artırılması açısından kritik öneme sahip.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

6G Ağlarında Yeni Dönem: IoT-Edge-Cloud Süreklilik Modeli

Gelecek nesil 6G ağları, iletişim ve hesaplama kaynaklarını birden fazla alanda entegre eden devrimci bir ekosistem olarak tasarlanıyor. Araştırmacılar, IoT cihazlarından bulut sistemlerine kadar uzanan sürekli bir yapıda, görevlerin dinamik olarak dağıtılması ve kaynakların verimli tahsisi için deterministik bir yaklaşım geliştirdiler. Bu yenilikçi sistem, özellikle yüksek güvenilirlik gerektiren kritik hizmetlerde belirlenebilir performans seviyeleri sunarken, mevcut sistemlere kıyasla daha iyi ölçeklenebilirlik sağlıyor. IoT ve son kullanıcı cihazlarının yerel alt ağlar oluşturarak dağıtık görev işleme yapabilmesi, gelecekteki ağ yapılarının temelini oluşturuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

RAG Sistemlerinde Gizlilik: Anonimleştirmenin Doğru Yeri Araştırıldı

Yapay zeka sistemlerinin bilgi erişimini geliştiren RAG (Retrieval-Augmented Generation) teknolojisi, önemli gizlilik sorunları yaratabilir. Araştırmacılar, kişisel verilerin korunması için kullanılan anonimleştirme tekniklerinin RAG sisteminde hangi aşamada uygulanması gerektiğini inceledi. Çalışma, anonimleştirmenin veri setinde mi yoksa sistem çıktısında mı yapılmasının daha etkili olduğunu karşılaştırdı. Sonuçlar, farklı konumlardaki anonimleştirme işlemlerinin gizlilik-fayda dengesini farklı şekillerde etkilediğini gösterdi. Bu araştırma, RAG teknolojisinin güvenli kullanımı için kritik önem taşıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka Halüsinasyonlarını Tespit Eden Yeni Sistem: FRANQ

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin yanlış bilgi üretme sorununu çözmek için FRANQ adında yeni bir sistem geliştirdi. Retrieval-Augmented Generation (RAG) teknolojisi kullanan yapay zeka sistemleri, internetten bilgi çekerek sorulara yanıt verirken bazen gerçek dışı bilgiler üretebiliyor. FRANQ, bu 'halüsinasyonları' tespit etmek için gelişmiş belirsizlik ölçüm tekniklerini kullanıyor ve doğru bilgiyle desteklenen ifadeleri yanlışlıkla hatalı olarak etiketleme sorununu çözüyor. Sistem, bir ifadenin kaynaklarla ne kadar uyumlu olduğunu ve gerçekte doğru olup olmadığını ayrı ayrı değerlendiriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Dijital İkiz Ağlar için Gerçek Zamanlı PID Kontrolü Geliştirildi

Mobil ağların giderek karmaşıklaşmasıyla birlikte, Ağ Dijital İkizleri (NDT) teknolojisi önem kazanıyor. Bu sistemler, fiziksel ağın işleyişini simüle ederek operatörlerin canlı ağa müdahale etmeden test yapmasına olanak sağlıyor. Ancak milyonlarca cihazın bağlandığı günümüz ağlarında, dijital ikizlerin fiziksel ağlarla gerçek zamanlı senkronizasyonu büyük zorluk yaratıyor. Araştırmacılar bu sorunu çözmek için adaptif PID kontrolör tabanlı yeni bir çerçeve geliştirdi. Bu sistem, ağ trafiğindeki dinamik değişimleri takip ederek dijital ikizin fiziksel ağla uyumunu sürekli optimize ediyor. Çalışma, etkileşimli kullanıcı arayüzüyle desteklenen yaklaşımın senkronizasyon performansında kayda değer iyileştirmeler sağladığını gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka Artık Daha Akıllıca Bilgi Toplayıp Sentezleyebilecek

Yapay zeka sistemlerinin bilgi yoğun görevlerdeki performansını artıran RAG teknolojisinde önemli bir ilerleme kaydedildi. Araştırmacılar, mevcut sistemlerin bilgi parçalarını düzensiz şekilde işlemesi sorununa çözüm olarak Disco-RAG adlı yeni bir yaklaşım geliştirdi. Bu sistem, metinler arasındaki yapısal ilişkileri ve söylem bağlantılarını analiz ederek, dağınık kaynaklardan gelen bilgileri daha tutarlı şekilde birleştiriyor. Geleneksel yöntemlerin aksine, yerel hiyerarşileri yakalayan söylem ağaçları ve metinler arası tutarlılığı modelleyen retorik grafikler kullanıyor. Soru cevaplama ve uzun doküman özetleme testlerinde yapılan deneyler, bu yaklaşımın mevcut en iyi yöntemleri geride bıraktığını gösteriyor. Bu gelişme, yapay zekanın karmaşık bilgileri işleme ve sentezleme becerisinde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

arXiv (CS + AI) 0