Arama · son güncelleme 11 sa önce
8.356
toplam haber
6
kategori
70+
bilim kaynağı
1-24 / 36 haber Sayfa 1 / 2
Teknoloji & Yapay Zeka
2 gün önce

BioSEN: Hayvan Seslerini Temizleyen Yapay Zeka Sistemi Geliştirildi

Araştırmacılar, hayvan seslerini gürültüden arındırmak için özel olarak tasarlanmış BioSEN adlı yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. İnsan konuşmasını iyileştirmeye odaklanan mevcut teknolojilerden farklı olarak, BioSEN hayvanların benzersiz ses özelliklerini anlayarak çalışıyor. Sistem, çok ölçekli dikkat mekanizması, harmonik yapıları yakalayan özel birimler ve hayvan seslerinin yanlışlıkla gürültü olarak algılanmasını önleyen enerji adaptif kapılar içeriyor. Üç farklı biyoakustik veri seti üzerinde yapılan testlerde, BioSEN en gelişmiş konuşma iyileştirme modellerinin performansına ulaşırken çok daha az hesaplama gücü kullanıyor. Bu gelişme, doğada yaşayan hayvanların seslerinin daha net kaydedilmesi ve analiz edilmesi açısından büyük önem taşıyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Fizik
3 gün önce

Torpedo Sopalar Beysbolda 'Tatlı Nokta'yı Değiştirebilir

New York Yankees'in 2025 sezonunda kullanmaya başladığı 'torpedo sopalar' beysbol dünyasında yeni bir dönem başlatabilir. Bu yenilikçi sopalar, uç kısma doğru incelerek en geniş noktalarını 'tatlı nokta' olarak bilinen optimal vuruş alanına yaklaştırıyor. Akustik analizlerin gösterdiğine göre, bu tasarım teorik olarak daha ergonomik olup takıma vuruşta avantaj sağlayabilir. Geleneksel beysbol sopalarından farklı olarak, torpedo tasarım topun daha etkili şekilde fırlatılmasını hedefliyor ve bu durum sporun dinamiklerini değiştirebilecek potansiyele sahip.

Phys.org — Fizik 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
4 May

Yapay Zeka Fil Seslerini Tanımayı Öğrendi: Kuş Sesleri Eğitimi İşe Yaradı

Araştırmacılar, önceden eğitilmiş ses tanıma modellerinin fil çağrılarını sınıflandırmada şaşırtıcı derecede başarılı olduğunu keşfetti. Bu çalışmada, hiç fil sesi duymamış yapay zeka modelleri, sadece genel ses verileriyle eğitildikten sonra fil vokallerini tanımayı başardı. Sonuçlar, biyoakustik verilerin kıtlığı sorununa pratik bir çözüm sunuyor. Çünkü doğal yaşamdaki hayvan seslerini etiketlemek hem pahalı hem zaman alıcı. Perch 2.0 adlı model, Afrika fillerinde 0.849 AUC skoru elde ederek en iyi performansı gösterdi. Bu yaklaşım, türler arası ses özelliklerinin evrensel olabileceğini gösteriyor ve koruma biyolojisinde devrim yaratma potansiyeli taşıyor.

arXiv (Biyoloji) 0
Fizik
4 May

Kuantum Teknoloji ile Yerçekimi Dalgalarını Daha Hassas Algılama Yöntemi Geliştirildi

Bilim insanları, yerçekimi dalgası dedektörlerinin hassasiyetini artırmak için yeni bir kuantum tanı aracı geliştirdi. Araştırmacılar, yüksek frekanslı yerçekimi dalgalarını tespit edebilmek için 'kuantum gürültü oranı' adını verdikleri bir parametre tanımladı. Bu çalışma, özellikle kHz-GHz aralığındaki yüksek frekanslı detektörlerde termal gürültünün kuantum gelişmeleri üzerindeki sınırlayıcı etkisini ortaya koydu. Bulgulara göre, rezonant kütle detektörleri 230 MHz'in altındaki tüm frekanslarda termal baskınlık altında kalıyor. Ancak araştırmacılar, 1 GHz frekansta çalışan ve 10 mK sıcaklıkta tutulan akustik dalga rezonatörlerinin bu sorunu çözebileceğini öne sürdü. Bu yenilik, gelecekte daha hassas yerçekimi dalgası gözlemlerine olanak tanıyabilir.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka Modellerinin İç Dünyasını Anlamak İçin Yeni Yöntem Geliştirildi

Araştırmacılar, dil modellerinin iç temsillerini daha iyi anlayabilmek için 'Kodlama Probu' adında yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Geleneksel yaklaşımların aksine, bu teknik farklı özelliklerin model temsillerine katkısını doğrudan karşılaştırma imkanı sunuyor. Metin ve konuşma transformatör modelleri üzerinde yapılan testlerde, akustik, fonetik, sözdizimsel ve sözcüksel özellikler analiz edildi. Sonuçlar, konuşmacı kimliğinin eğitim hedeflerine göre değişkenlik gösterdiğini, sözdizimsel ve sözcüksel özelliklerin ise bağımsız olarak katkı sağladığını ortaya koydu. Bu yöntem, yapay zeka modellerinin nasıl çalıştığını anlamamıza yeni bir perspektif kazandırıyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Fizik
3 May

Eski Binaların Ürkütücü Hissi: Görünmez Titreşimlerin Sırrı

Bazı yerlerde hissettiğimiz o açıklanamayan rahatsızlık hissinin ardında bilimsel bir neden olabilir. Araştırmacılar, insan kulağının duyamadığı ultra düşük frekanslı ses dalgalarının vücudumuzda fark etmediğimiz etkilere yol açtığını keşfetti. İnfrases adı verilen bu görünmez titreşimler, eski binalardan trafik gürültüsüne kadar her yerde bulunuyor. Küçük çaplı bir deneyde, bu ses dalgalarına maruz kalan kişilerde sinirlilik, konsantrasyon eksikliği ve stres hormonu kortizol seviyelerinde artış gözlendi. İlginç olan, katılımcıların bu etkileri hissettikleri halde kaynağının farkında olmamalarıydı. Bu bulgular, vücudumuzun bilinçaltında algıladığı bu titreşimlerin, bodrum katları ve 'perili' olduğu düşünülen yerlerdeki esrarengiz hislerin bilimsel açıklaması olabileceğini gösteriyor.

ScienceDaily 0
Nörobilim & Psikoloji
1 May

Çevredeki Sesler Hareket Eden Sesleri Takip Etmemizi Nasıl Zorlaştırıyor?

Araştırmacılar, insanların dönen bir sesin hangi yönde hareket ettiğini ayırt etme becerisinin, çevredeki diğer seslerden nasıl etkilendiğini inceledi. Bulgular, sabit bir ses kaynağının varlığının, hareket eden sesleri algılama yetimizi önemli ölçüde bozduğunu gösteriyor. Bu durum özellikle günlük hayatta kritik olan durumlar için - örneğin trafikte yaklaşan bir aracın sesini duymaya çalışırken - önemli sonuçlar doğuruyor. Çalışma, beynimizin ses lokalizasyonu sistemlerinin karmaşık akustik ortamlarda nasıl zorlandığını anlamamıza yardımcı oluyor.

arXiv (Biyoloji) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay zeka artık konuşmalardaki duygu değişimlerini anlayabiliyor

Araştırmacılar, yapay zekanın insan konuşmalarındaki duygu geçişlerini anlayabilmesi için yeni bir sistem geliştirdi. EmoTransCap adı verilen bu teknoloji, tek cümledeki statik duyguları tanımakla kalmayıp, uzun konuşmalar boyunca duyguların nasıl değiştiğini de takip edebiliyor. Sistem, sesli konuşmaları analiz ederken hem akustik özellikleri hem de zamansal ipuçlarını kullanarak daha zengin açıklamalar üretiyor. Bu gelişme, insan-robot etkileşiminde daha doğal ve empati kurabilecek yapay zeka sistemleri yaratmanın yolunu açıyor. Araştırmacılar, bu alanda ilk büyük ölçekli veri setini oluşturarak gelecek çalışmalara da zemin hazırladı.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay zekanın duygu analizi yeteneği tartışma konusu oldu

Araştırmacılar, konuşma sentezinde duygu değerlendirmesi için yaygın kullanılan metriklerin aslında yanıltıcı olduğunu ortaya koydu. Emotion2vec gibi duygu kodlayıcılarının benzerlik ölçümlerinin, gerçek duygusal ifadeleri değerlendirmede yetersiz kaldığı belirlendi. Çalışma, bu sistemlerin linguistic ve konuşmacı farklılıklarından etkilenerek, duygusal özellikleri doğru algılayamadığını gösteriyor. İnsan algısıyla uyumsuz olan bu yaklaşımın, gerçek duygusal sentez yerine sadece akustik taklidi ödüllendirdiği tespit edildi. Bu bulgular, konuşma teknolojilerinde duygu değerlendirme yöntemlerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Difüzyon Modelleri Konuşma Tanımada Yeni Dönem Başlatıyor

Araştırmacılar, difüzyon dil modellerinin konuşma tanıma sistemlerinde nasıl kullanılabileceğini araştırarak bu alanda önemli bir ilerleme kaydetti. Geleneksel dil modellerine alternatif olarak ortaya çıkan difüzyon modelleri, çift yönlü dikkat mekanizması ve paralel metin üretimi yetenekleriyle dikkat çekiyor. Çalışmada, maskeli difüzyon dil modelleri (MDLM) ve uniform-state difüzyon modelleri (USDM) kullanılarak konuşma tanıma hipotezlerinin yeniden puanlandırılması için kapsamlı bir rehber sunuluyor. Araştırmacılar ayrıca CTC ve USDM'yi birleştiren yeni bir ortak çözümleme yöntemi geliştirdi. Bu yöntem, CTC'den gelen çerçeve bazlı olasılık dağılımlarını USDM'den hesaplanan etiket bazlı dağılımlarla birleştirerek, güçlü dil bilgisi ve akustik bilgiyi harmanlayan yeni adaylar üretiyor. Test sonuçları, her iki difüzyon modelinin de tanınan metinlerin doğruluğunu önemli ölçüde artırdığını gösteriyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
30 Apr

Kuşların da Aksanı Var mı? Şarkılarındaki Bölgesel Farklılıklar

Kuşların şarkı söyleme zamanlaması ve tarzları, bölgeden bölgeye değişiyor. Araştırmalar, kuşların en çok şafaktan bir saat önce ötmeyi tercih ettiğini ortaya koyuyor. Bu dönemde havanın sakin olması sayesinde sesler çok daha uzağa ulaşabiliyor ve ötüşün etkinliği gündüze kıyasla 20 kata kadar artıyor. Bu keşif, kuşların sadece içgüdüsel olarak değil, çevresel koşulları da değerlendirerek davrandığını gösteriyor. Bölgesel farklılıklar ise kuş türlerinin bulundukları coğrafyanın akustik özelliklerine uyum sağladığını işaret ediyor. Bu durum, insan aksanlarına benzer şekilde, yerel koşulların kuş iletişimini nasıl şekillendirdiğini gözler önüne seriyor.

Phys.org — Biyoloji 0
Teknoloji & Yapay Zeka
29 Apr

Deniz altı internet kabloları artık dalga ölçümü de yapabilecek

Araştırmacılar, deniz altındaki mevcut güç ve telekomünikasyon kablolarını kullanarak deniz durumu izleme sistemi geliştirdi. Dağıtılmış akustik algılama (DAS) teknolojisi sayesinde, kablolardaki optik fiberler dalga yüksekliği ve dönemini ölçebiliyor. Bu yöntem, rüzgar çiftliklerinin güvenliği için kritik olan deniz durumu takibinde devrim yaratabilir. Geleneksel şamandıra sensörleri sınırlı alan kaplarken, fiber optik kablolar geniş alanları tek seferde izleyebiliyor. Teknoloji, mevcut altyapıyı kullandığı için maliyet açısından da avantajlı.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
29 Apr

Denizaltı kablolarında fiber optik sensörlerle hasar tespiti

Araştırmacılar, denizaltı güç kablolarındaki hasarları tespit etmek için fiber optik sensör teknolojisi kullanan yeni bir sistem geliştirdi. Deniz dibindeki kabloların çevresel faktörlerden etkilenmesiyle ortaya çıkan maruz kalma uzunluğu değişimlerini izleyen bu sistem, dağıtılmış akustik algılama (DAS) teknolojisini kullanıyor. Geliştirilen framework, çevresel değişkenlikleri minimize ederken kablo titreşimlerindeki kritik özellikleri koruyabiliyor. 2-10 metre arasında yapılan dalga tankı deneylerinde sistem, maruz kalma uzunluğundaki değişiklikleri güçlü korelasyonla (r = -0.83) tespit edebildi. Bu yenilik, denizaltı altyapısının güvenliği ve sürdürülebilirliği açısından önemli bir adım.

arXiv (Fizik) 0
Matematik
29 Apr

Matematikçiler Karmaşık Denklemler İçin Yeni Düzenleme Yöntemi Geliştirdi

Araştırmacılar, Helmholtz denkleminin sınır integral operatörlerini düzenlemek için yeni bir yüksek mertebe çekirdek düzenleme yöntemi geliştirdi. Bu çalışma, üç boyutlu uzayda hipersingüler operatörler için ilk kez böyle bir düzenleme sunuyor. Yöntem, singüler çekirdekleri hata fonksiyonları ve polinom düzeltmeleri kullanarak düzgün modifikasyonlarla değiştiriyor. Bu gelişme, akustik, elektromanyetik ve dalga yayılımı problemlerinin çözümünde kullanılan sayısal hesaplama yöntemlerinin doğruluğunu artırabilir. Özellikle mühendislik ve fizik uygulamalarında karşılaşılan karmaşık geometrilerdeki sınır değer problemlerinin çözümünde önemli bir ilerleme sağlıyor.

arXiv (Fizik) 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
22 Apr

Bitkiler yağmur sesini duyabiliyor: Tohumları uyandıran şaşırtıcı keşif

MIT mühendislerinin yaptığı çığır açan bir araştırma, bitkilerin yağmur sesini algılayabildiğini ortaya koydu. Pirinç tohumları üzerinde yapılan deneyler, yağmur damlalarının çıkardığı ses titreşimlerinin tohumları uykulu durumdan çıkararak çimlenmeyi hızlandırdığını gösterdi. Bu keşif, bitkilerin çevresel seslere nasıl tepki verdiğine dair anlayışımızı temelden değiştiriyor ve tarımsal uygulamalarda yeni kapılar açabilir. Araştırma, doğada ses ve titreşimlerin bitki yaşamı üzerindeki etkisinin düşünülenden çok daha karmaşık olduğunu kanıtlıyor.

Phys.org 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 Apr

Yapay sinir ağları ile 3D ses dalgalarının modellenmesinde yeni yaklaşım

Araştırmacılar, üç boyutlu akustik problemleri çözmek için sanal sınır integral sinir ağı (VBINN) adlı yeni bir yöntem geliştirdi. Bu yaklaşım, ses dalgalarının nesnelerden nasıl yansıdığını ve yayıldığını modellemek için yapay sinir ağlarını kullanıyor. Geleneksel yöntemlerden farklı olarak, fiziksel sınırın içinde sanal bir sınır oluşturarak hesaplama karmaşıklığını azaltıyor. Yöntem, ses basıncını ve türevlerini doğrudan hesaplayabiliyor ve radyasyon koşullarını otomatik olarak sağlıyor. Bu gelişme, akustik mühendisliği, gürültü kontrolü ve ses tasarımı alanlarında önemli uygulamalara sahip olabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Uzay & Astronomi
21 Apr

Evrenin Gizemli Karanlık Enerjisi: Kozmolojik Sabite Alternatif Modeller Aranıyor

Bilim insanları, evrenin hızlanan genişlemesine neden olan karanlık enerjinin doğasını anlamak için standart Lambda-CDM modelinin alternatiflerini araştırıyor. Yeni çalışmada, kozmik kronometreler, baryonik akustik salınımlar ve süpernova gözlemleri kullanılarak dinamik karanlık enerji modelleri test edildi. Araştırma, mevcut gözlemsel verilerin dinamik karanlık enerjiyi standart kozmolojik sabite kıyasla 1-2 sigma düzeyinde tercih ettiğini gösteriyor. Bu bulgular, evrenin geometrisi ve karanlık enerjinin zamana bağlı değişimi hakkında önemli ipuçları sunuyor.

arXiv (Astronomi) 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
21 Apr

Kuvars Sensörler Hücre Kültürlerinde Yeni Dalga Etkilerini Ortaya Çıkardı

Kuvars Kristal Mikrodenge (QCM) sensörleri, biyolojik arayüzleri incelemek için yaygın olarak kullanılan hassas cihazlardır. Geleneksel QCM teorisi genellikle kayma dalgalarının etkisine odaklanırken, yeni bir çalışma hücre kültürü ortamlarında sıkışma dalgalarının da önemli rol oynadığını keşfetti. Araştırmacılar, DMEM ve RPMI-1640 gibi hücre besini sıvılarında farklı hacimlerle deney yaparak, bu sıkışma dalgalarının hem rezonans frekansını hem de hareket direncini güçlü bir şekilde etkilediğini gözlemledi. Bu bulgular, hücre süspansiyonlarıyla çalışırken sensör ölçümlerinin daha doğru yorumlanması açısından kritik önem taşıyor.

arXiv (Fizik) 0
Fizik
21 Apr

Metallerde Ses Dalgalarının Yayılımını Etkileyen Yeni Mekanizma Keşfedildi

Araştırmacılar, korelasyonlu metallerde yük-yoğunluk-dalgası dalgalanmalarının akustik fononları nasıl saçtığına dair yeni bir mikroskobik teori geliştirdi. Bu çalışma, malzemelerde ısı taşıyan ses dalgalarının nasıl zayıfladığını açıklıyor ve iki farklı saçılma kanalı tanımlıyor. Yerel yoğunluk kanalı, CDW korelasyon uzunluğu büyük olduğunda kritik katkı sağlarken, tekstür kanalı akustik gerilim gradyanları ile etkileşime girer. Bu keşif, malzeme biliminde ısıl iletkenlik ve elektronik özelliklerin anlaşılması açısından önemli.

arXiv — Yoğun Madde Fiziği 0
Fizik
21 Apr

Süperakışkanlarda Ses Dalgalarının Denge Halini Bulma Süreci Çözüldü

Bilim insanları, üç boyutlu süperakışkanlarda ses dalgalarının (fononların) nasıl termal dengeye ulaştığını açıklayan yeni bir model geliştirdi. Araştırma, çok düşük sıcaklıklarda fonon parçacıklarının çarpışma süreçlerini inceleyerek, dengeye ulaşma süresinin sıcaklıkla nasıl değiştiğini ortaya koyuyor. Çalışma, süperakışkanların akustik özelliklerinin anlaşılmasında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Bu keşif, gelecekte kuantum teknolojileri ve süperakışkan sistemlerin tasarımında kullanılabilir.

arXiv — Yoğun Madde Fiziği 0
Fizik
21 Apr

Ses Akustiğinde Devrim: Oda Simülasyonu İçin Yeni Matematiksel Model

Araştırmacılar, oda akustiğini modellemek için yenilikçi bir matematiksel çerçeve geliştirdi. BIOSS (Sınır İntegral Operatör Durum-Uzayı) modeli adı verilen bu yaklaşım, geleneksel vektör ve matris tabanlı sistemlerin aksine, fonksiyon ve operatörleri kullanarak odadaki ses alanını temsil ediyor. Model, oda sınırındaki basınç dağılımını durum fonksiyonu olarak ele alıyor ve dört integral operatör grubuyla çalışıyor. Bu yeni yaklaşım, ses mühendisliği ve akustik tasarım alanında daha hassas simülasyonlar yapılmasını sağlayabilir. Araştırma, konsert salonlarından stüdyolara kadar çeşitli mekanların akustik özelliklerinin daha iyi anlaşılması ve optimize edilmesi açısından önem taşıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Fizik
21 Apr

Camımsı Malzemelerin Titreşim Sırları: Yeni Analiz Yöntemi ROSA

Bilim insanları, kristal olmayan camımsı malzemelerin titreşim özelliklerini anlamak için yeni bir matematiksel framework geliştirdi. Recursive Orthogonal Splitting Analysis (ROSA) adı verilen bu yöntem, amorf malzemelerin vibrasyonel spektrumunu sistematik olarak analiz etmeyi mümkün kılıyor. Şimdiye kadar kristal yapılara dayalı geleneksel yöntemler, cam gibi düzensiz yapılı malzemeler için yetersiz kalıyordu. ROSA, her adımda titreşim uzayını iki zayıf bağlı ortogonal bileşene ayırarak, atomik hareketlerin farklı türlerini tanımlamaya olanak sağlıyor. Bu gelişme, akustik, termal ve optik özellik ölçümlerine dayalı deneysel verilerin yorumlanmasında önemli bir metodolojik boşluğu dolduruyor. Camımsı silika üzerinde test edilen yöntem, malzeme bilimi ve fizik alanında yeni araştırma kapıları açıyor.

arXiv — Yoğun Madde Fiziği 0
Fizik
21 Apr

Magnon-Polaron Kuasiparçacıkların Kimyasal Potansiyeli Keşfedildi

Yoğun madde fiziğinde önemli bir gelişme yaşanırken, bilim insanları magnon-polaron adı verilen hibrit kuasiparçacıkların kimyasal potansiyelini tanımlamayı başardı. Bu çalışma, ferromanyetik ve antiferromanyetik malzemelerde spin dalgaları (magnonlar) ile ses dalgaları (akustik fononlar) arasındaki etkileşimi inceliyor. Araştırmacılar, bu kuasiparçacıkların kiral seçicilik gösterdiğini, yani sadece belirli yönde dönen fononlarla etkileşebildiğini keşfetti. Bu keşif, manyetik malzemelerdeki enerji transferi mekanizmalarını daha iyi anlamamızı sağlayarak, gelecekteki spintronik uygulamalar ve kuantum teknolojiler için yeni olanaklar sunuyor.

arXiv — Yoğun Madde Fiziği 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Sualtında Video İletimi İçin Yapay Zeka Destekli Yeni Dalga Formu Sistemi

Araştırmacılar, sualtı iletişiminde devrim yaratabilecek E2E-WAVE adlı yeni bir sistem geliştirdi. Geleneksel dijital iletişim yöntemlerinin %20-46 oranında hata yaptığı sualtı ortamında, bu sistem yapay zeka destekli dalga formları kullanarak video iletimini mümkün kılıyor. VideoGPT teknolojisi ile 1024 kat sıkıştırma sağlayan sistem, hata oluştuğunda bile anlamsal olarak benzer veriler seçerek görüntü kalitesini koruyor. Klasik hata düzeltme kodlarının işlevsiz kaldığı zorlu sualtı koşullarında, E2E-WAVE mevcut en güçlü sistemlere göre %19 daha iyi görüntü kalitesi sunuyor ve 2.3 kbps gibi düşük bant genişliğinde saniyede 16 kare video iletimi gerçekleştiriyor. Bu teknoloji, sualtı araştırmaları, denizcilik ve savunma sanayi için önemli imkanlar sunuyor.

arXiv (CS + AI) 0