Arama · son güncelleme 11 sa önce
8.356
toplam haber
9
kategori
70+
bilim kaynağı
1-24 / 163 haber Sayfa 1 / 7
Nörobilim & Psikoloji
14 sa önce

Zeka güveni artırıyor, ama zorlu çocukluk bu faydayı yarı yarıya azaltıyor

Yeni bir araştırma, zeki insanların genellikle başkalarına daha kolay güven duyduğunu ortaya koydu. Ancak çalışma, çocuklukta ekonomik sıkıntı ya da aile içi zorluklar yaşayan bireylerde bu durumun farklı olduğunu gösteriyor. Erken yaşta yaşanan güçlükler, zekanın güven duygusuna olan olumlu etkisini önemli ölçüde azaltıyor. Bu bulgu, sosyal güvenin sadece bilişsel yeteneklerle değil, aynı zamanda yaşam deneyimleriyle de şekillendiğini işaret ediyor. Araştırma, sosyal psikoloji ve gelişim psikolojisi alanlarında önemli sonuçlar doğuruyor ve toplumsal güven oluşumunda çevresel faktörlerin rolünü vurguluyor.

PsyPost 0
İklim & Çevre
1 gün önce

Sıcaklık artışı yerleşikleri kovmuyor, yeni gelenleri caydırıyor

Amerikan Güney Kuşağı şehirlerinde yapılan yeni araştırma, iklim değişikliğinin insan göçü üzerindeki etkisini farklı bir açıdan ortaya koyuyor. Araştırmacılar, yükselen sıcaklıkların mevcut sakinleri şehirlerden uzaklaştırmaktan ziyade, yeni göçmenlerin bu bölgelere gelişini engellediğini keşfetti. Sürekli sıcaklık anomalilerine rağmen bu şehirler popülerliklerini koruyor. Çalışma, ekonomik kısıtlamaların insanları mevcut yerleşim yerlerinde tuttuğunu, aşırı sıcakların ise potansiyel yeni sakinleri caydırdığını gösteriyor. Bu bulgular, iklim değişikliğinin demografik etkilerini anlamak açısından önemli ipuçları sunuyor.

PsyPost 0
İklim & Çevre
1 gün önce

İklim krizi sadece çevreyi değil, toplumsal bağları da koparıyor

Sydney Üniversitesi'nin yeni araştırması, iklim değişikliğinin sadece çevresel ve ekonomik bir tehdit olmadığını, aynı zamanda büyüyen bir sosyal kriz olduğunu ortaya koyuyor. Çalışma, iklim krizinin insanların hayatta kalmak için bel bağladıkları sosyal ilişkileri zayıflattığını gösteriyor. Araştırmacılar, aşırı hava olayları ve çevresel değişikliklerin toplumsal dayanışmayı ve komünite bağlarını olumsuz etkilediğini belirtiyor. Bu durum, iklim krizinin etkilerini değerlendirirken sosyal boyutun da dikkate alınması gerektiğini gösteriyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 gün önce

Arjantin'de bilim insanları sokağa çıktı: Araştırma bütçesi yetersiz

Arjantin genelinde düzenlenen protestolarda bilim insanları ve akademisyenler, devlet üniversitelerindeki maaş yetersizlikleri ve bilimsel araştırmalara ayrılan fonların azlığını protesto etti. Gösteriler, ülkenin bilim ve teknoloji alanındaki geleceği için endişelerin arttığını gösteriyor. Protestocular, kamu üniversitelerinde çalışan akademisyenlerin ekonomik sıkıntılar yaşadığını ve araştırma projelerinin finansman eksikliği nedeniyle aksadığını vurguluyor. Bu durum, Arjantin'in bilimsel üretkenliği ve üniversite kalitesi açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor.

The Transmitter 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 gün önce

Arjantin'de bilim insanları sokağa döküldü: Bütçe krizi araştırmaları tehdit ediyor

Arjantin'de ülke genelinde düzenlenen protestolarda, bilim insanları ve akademisyenler hükümetin bilimsel araştırma fonlarını kesmesine tepki gösterdi. Göstericiler, devlet üniversitelerinin maaşlarının artırılmasını ve bilimsel araştırmalara ayrılan bütçenin yükseltilmesini talep etti. Protestolar, Latin Amerika'nın en büyük ekonomilerinden biri olan ülkede bilim ve teknoloji sektörünün karşılaştığı finansman sorunlarının boyutunu gözler önüne serdi. Akademik camia, mevcut bütçe kısıtlamalarının uzun vadede ülkenin bilimsel kapasitesini ciddi şekilde zayıflatacağı konusunda uyarılarda bulunuyor.

The Transmitter 0
İklim & Çevre
1 gün önce

Gelecekteki büyük kuraklıklar düşündüğümüzden çok daha şiddetli olabilir

Yeni Zelanda'nın tarihsel kuraklık verilerini inceleyen bilim insanları, iklim değişikliğinin tarım ülkeleri üzerindeki etkilerinin beklenenden çok daha yıkıcı olabileceğini ortaya koyuyor. Geçmiş kuraklık dönemlerinin analizi, gelecekte yaşanabilecek su kıtlığının mevcut tahminleri aştığını gösteriyor. Tarımsal üretimin büyük ölçekte aksayabileceği bu senaryolar, özellikle tarıma dayalı ekonomileri tehdit ediyor. Araştırma, iklim modellerinin bazı ekstrem durumları tam olarak yansıtamadığını ve geçmiş verilerden öğrenilecek önemli dersler olduğunu vurguluyor. Bu bulgular, iklim adaptasyon stratejilerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini işaret ediyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
1 gün önce

İklim değişikliği 10 yılda evsizliği 4 kat artırabilir

Avustralya'da yapılan yeni bir araştırma, iklim değişikliğinin konut piyasası üzerindeki etkilerinin gelecek on yılda evsizlik oranlarını dört katına çıkarabileceğini ortaya koydu. Çalışma, konut piyasasına yönelik iyi niyetli müdahalelerin bile iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle beklenmedik şekilde konut erişilebilirliğini kötüleştirebileceğini gösteriyor. Araştırmacılar, artan sıcaklıklar, aşırı hava olayları ve deniz seviyesi yükselişi gibi iklim faktörlerinin konut maliyetlerini artırdığını ve özellikle düşük gelirli aileleri etkiler hale getirdiğini belirtiyor. Bu bulgular, iklim değişikliğinin sadece çevresel değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik bir kriz olduğunu da vurguluyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 gün önce

Yapay Zeka ile Yağış Kontrolü: Aşırı Yağmuru Azaltmanın Yeni Yolu

Araştırmacılar, aşırı yağışları azaltmak için yapay zeka tabanlı hava durumu modellerini kullanarak yeni bir müdahale yöntemi geliştirdi. Geleneksel hava kontrol yöntemlerinden farklı olarak, bu yaklaşım doğrudan atmosferik koşullara müdahale etmek yerine, difüzyon tabanlı hava tahmin modellerinin örnekleme sürecini yönlendiriyor. Yöntem, gradyan tabanlı bir rehberlik çerçevesi kullanarak yağış miktarını azaltırken atmosferik dağılımla tutarlılığı koruyor. Aşırı yağışların neden olduğu toplumsal ve ekonomik zararlar düşünüldüğünde, bu teknoloji gelecekte doğal afetlerin etkilerini azaltmada önemli rol oynayabilir. Fiziksel tutarlılık açısından değerlendirilen sistem, hava kontrol alanında veri odaklı yaklaşımların potansiyelini gösteriyor.

arXiv — Atmosfer & Okyanus Bilimleri 0
İklim & Çevre
2 gün önce

Eski günlükler 1830'lar Japon kıtlığının iklimsel sırlarını açığa çıkardı

Japon tarihinin en yıkıcı felaketlerinden biri olan 1830'ların Tenpō Kıtlığı'nın ardındaki iklimsel faktörler, tarihi günlükler sayesinde aydınlatılıyor. Araştırmacılar, dönemin hava durumu anomalilerinin pirinç fiyatlarını nasıl etkilediğini ve kıtlığa yol açtığını anlamak için yeni bir analiz çerçevesi geliştirdi. Kötü hava koşullarının tarımsal ürün fiyatlarında yarattığı artış, milyonlarca insanı etkileyen bu trajik olayın temel nedenlerinden biriydi. Bu çalışma, tarihi iklim verilerinin modern bilimsel yöntemlerle nasıl analiz edilebileceğini gösteren önemli bir örnek oluşturuyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Nörobilim & Psikoloji
2 gün önce

Çocuklukta yaşanan dezavantajlar zekânın sosyal faydalarını sınırlıyor

Bath Üniversitesi'nden yeni bir araştırma, dezavantajlı ortamlarda büyüyen çocukların yetişkinlikte zekâlarından daha az sosyal fayda sağladığını ortaya koyuyor. Profesör Chris Dawson'ın yürüttüğü çalışma, çocukluk dönemindeki olumsuz koşulların sadece bilişsel yetenekleri değil, aynı zamanda başkalarına duyulan güven düzeyini de etkilediğini gösteriyor. Bu bulgular, erken yaşta yaşanan sosyoekonomik zorluklarının uzun vadeli etkilerini anlamada önemli ipuçları sunuyor. Araştırma, eğitim ve sosyal politikalarda erken müdahalenin kritik önemini vurguluyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Nörobilim & Psikoloji
2 gün önce

Çocukların Yaşadığı Çevre Beynin Problem Çözme Yetisini Şekillendiriyor

Yeni araştırmalar, çocukların büyüdüğü sosyoekonomik çevrenin beyin gelişimi üzerindeki etkisini daha detaylı ortaya koyuyor. Onlarca yıldır bilim insanları, yüksek ve düşük gelirli ailelerden gelen çocuklar arasında akademik başarı farkları olduğunu gözlemliyor. Daha fazla kaynağa sahip ailelerden gelen çocuklar, ortalama olarak hem okul performansında hem de bilişsel testlerde daha iyi sonuçlar elde ediyor. Bu durum, sadece eğitim fırsatlarındaki farklılıklardan değil, beynin problem çözme mekanizmalarının çevresel faktörler tarafından nasıl şekillendirildiğinden kaynaklanıyor. Araştırma, erken yaş dönemlerinde çevresel zenginliğin beyin plastisitesi üzerindeki kritik rolünü vurguluyor. Bu bulgular, eğitim politikalarının yanı sıra çocuk gelişimi alanında da önemli çıkarımlar sunuyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
2 gün önce

İnsan Hakları Finansman Sorunu: Küresel Vergi Adaletsizliği

Attiya Waris'in Aeon dergisindeki makalesine göre, insan haklarının gerçekleşmesi için sadece konuşmak yeterli değil. Küresel finans mimarisinin köklü bir reform geçirmesi gerekiyor. Yazara göre, adil bir küresel vergi konvansiyonu olmadan insan hakları sadece kağıt üzerinde kalacak. Gelişmekte olan ülkelerin kaynaklarının zengin ülkelere ve çok uluslu şirketlere aktarılması, temel hakların finansmanını imkansız hale getiriyor. Bu durum, özellikle sağlık, eğitim ve sosyal güvenlik gibi temel hizmetlerin sunumunu engelliyor. Makale, vergi kaçırma, transfer fiyatlandırması manipülasyonu ve offshore hesaplar gibi mekanizmaların nasıl insan hakları ihlallerine yol açtığını analiz ediyor.

Aeon — Felsefe & Fikirler 0
İklim & Çevre
2 gün önce

Yeni Zelanda'da heyelanlar en maliyetli doğal afet haline geldi

Yeni Zelanda'nın Doğal Afetler Komisyonu'nun yeni verilerine göre, heyelanlar ülkenin en pahalı doğal afeti konumuna yükseldi. Büyük fay hatları üzerinde yer alan ve depremlerle tanınan Yeni Zelanda'da, heyelanların ekonomik maliyeti artık depremleri bile geride bıraktı. Ülkenin coğrafi yapısı ve iklim değişikliğinin etkisiyle artan aşırı yağışlar, heyelan riskini sürekli artırıyor. Bu durum, afet yönetimi stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, heyelan maliyetlerinin hızla yükselmeye devam ettiğini ve önleyici tedbirlerin acilen alınması gerektiğini vurguluyor.

EOS — Earth & Space 0
Nörobilim & Psikoloji
2 gün önce

İnsanların Olasılık Algısındaki Sistematik Hata Çözülüyor

İnsanlar onlarca yıldır bilinen bir şekilde olasılıkları sistematik olarak yanlış algılıyor. Bu durum, düşük olasılıkları olduğundan yüksek, yüksek olasılıkları ise olduğundan düşük görmemize neden oluyor. Yeni araştırma, bu garip davranışın ardındaki nedeni Bayesci istatistik çerçevesinde açıklıyor. Beynimizin olasılık bilgilerini gürültülü sinyaller halinde kodladığını ve bu bilgiyi çözerken risk minimizasyonu stratejisi uyguladığını öne süren çalışma, bu sürecin neden ters-S şeklinde bir algı bozukluğu yarattığını gösteriyor. Araştırma, beynin 0 ve 1'e yakın değerlerde daha hassas kodlama yaptığını ve bu durumun karar verme süreçlerimizi nasıl etkilediğini ortaya koyuyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
3 gün önce

Zeka Genleri Politik Görüşü Nasıl Etkiliyor? Çocukluk Dönemi Sınıfın Anahtarı

Yeni bir araştırma, zeka ile ilişkili genetik yatkınlıkların politik görüşlerimizi şekillendirdiğini, ancak bu etkinin çocukluk dönemindeki sosyoekonomik duruma göre tamamen farklı yönlerde olabildiğini ortaya koyuyor. Çalışmaya göre, yüksek bilişsel performans genleri taşıyan bireyler, fakir ailelerden geliyorlarsa sol görüşlere, zengin ailelerden geliyorlarsa sağ görüşlere yönelim gösteriyor. Bu bulgular, genetik ve çevre etkileşiminin ne kadar karmaşık olduğunu gözler önüne seriyor. Politik ideolojinin sadece genetik veya sadece çevresel faktörlerle açıklanamayacağı, ikisinin etkileşiminin kritik rol oynadığı anlaşılıyor. Araştırma, biyoloji ve sosyal bilimler arasındaki köprüyü güçlendiren önemli bir veri sunuyor.

PsyPost 0
İklim & Çevre
3 gün önce

Bristol'lü bilimciler 2,6 milyon yıllık buzul çağlarını dizüstü bilgisayarda canlandırdı

Bristol Üniversitesi araştırmacıları, geleneksel iklim modellerine kıyasla çok daha hızlı ve ekonomik büyük ölçekli iklim simülasyonları yapabilen yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Dr. Charles Williams liderliğindeki ekip, son 2,6 milyon yıl boyunca Dünya'nın soğuk buzul çağları ile sıcak buzullar arası dönemler arasında sürekli salınım yapan iklimini etkileyen faktörleri araştırmayı hedefliyordu. Kuvaterner dönemi olarak bilinen bu süreç, gezegenimizin iklim tarihini anlamak açısından kritik öneme sahip. Yeni emülatör sistemi, karmaşık iklim hesaplamalarını dramatik şekilde hızlandırarak bilim insanlarının milyonlarca yıllık iklim değişimlerini tek bir bilgisayarda modelleyebilmesine olanak tanıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
3 gün önce

Kimlik özellikleri arkadaşlık ve evlilik seçimlerini nasıl belirliyor?

Graz Teknoloji Üniversitesi ve Karmaşıklık Bilimi Hub'ından araştırmacılar, kişisel kimliğimizi oluşturan yaş, cinsiyet, etnik köken ve sosyoekonomik durum gibi faktörlerin sosyal ilişkilerimiz üzerindeki etkisini hesaplayan MAPS adlı yeni bir istatistiksel model geliştirdi. Bu çalışma, benzer kimlik özelliklerine sahip insanların neden daha çok bir araya geldiğini ve bu durumun arkadaşlık ile evlilik ilişkilerini nasıl şekillendirdiğini bilimsel olarak açıklıyor. Model, toplumsal yapıların ve sosyal ağların oluşumunu anlamak için önemli bir araç sunuyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
İklim & Çevre
3 gün önce

Avustralya'da Çevresel Adalet Tartışması: Nesiller Arası Eşitlik Bütçesi

Avustralya İşçi Partisi'nin açıkladığı yeni bütçe, nesiller arası eşitlik ilkesiyle hazırlanmış olsa da uzmanlar gerçek adaletin çevresel sorunlarla başa çıkmaktan geçtiğini vurguluyor. Trump'ın tarife politikaları ve uluslararası gerilimler nedeniyle gölgede kalan çevre gündeminin, gelecek nesiller için kritik önemde olduğu belirtiliyor. Bilim insanları, sürdürülebilir politikaların ekonomik reformlarla eş zamanlı yürütülmesi gerektiğini öne sürüyor. Avustralya'nın devam eden çevresel bozulma sorunlarının ancak kapsamlı yaklaşımlarla çözülebileceği ifade ediliyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Nörobilim & Psikoloji
4 gün önce

Eğitimli annelerde 'çocuk cezası' daha az: Araştırma sonuçları şaşırtıyor

Çiftler çocuk sahibi olduktan sonra annelerin gelirleri babalara kıyasla kalıcı bir düşüş yaşar. Bu durum literatürde 'çocuk cezası' olarak biliniyor. Yeni bir araştırma, partnerlerinden daha yüksek eğitim seviyesine sahip kadınların bu finansal darbenin daha hafifini yaşadığını ortaya koydu. Çalışma, eğitimin kadınlar için ekonomik koruma sağladığını ve geleneksel cinsiyet rollerini dengeleme gücüne sahip olduğunu gösteriyor. Bu bulgular, kadınların işgücü piyasasındaki konumlarını güçlendirmek için eğitime yapılan yatırımların önemini vurguluyor.

PsyPost 0
Kimya
4 gün önce

Kendini Dönüştüren Katalizörler Hidrojen Üretimini Artırıyor

Johannes Gutenberg Üniversitesi araştırmacıları, elektroliz sırasında kendi yapısını değiştirerek hidrojen üretimini önemli ölçüde artıran yenilikçi katalizörler geliştirdi. Bu 'kendini aktive eden' katalizörler, çalışma esnasında yapısal değişime uğrayarak performanslarını optimize ediyor. Temiz enerji teknolojilerinin gelişimi açısından kritik öneme sahip olan bu buluş, hidrojen yakıt hücrelerinin verimliliğini artırabilir. Advanced Energy Materials dergisinde yayınlanan çalışma, gelecekte daha verimli ve ekonomik hidrojen üretim sistemlerinin kapısını aralıyor. Araştırma, sürdürülebilir enerji kaynaklarına geçişte önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Phys.org — Kimya 0
İklim & Çevre
4 gün önce

Zambia'da yeni bir tektonik plaka sınırı oluşuyor olabilir

Zambiya'daki jeotermal kaynaklardan alınan gaz örneklerinin izotop analizi, kıtasal bir çatlağın oluşmakta olduğuna işaret ediyor. Araştırmacılar, beklenenden yüksek helyum izotop oranları tespit ederek, Dünya'nın kabuğundaki bir zayıflığın manto tabakasına ulaştığını ortaya koydu. Bu durum, gelecekte yeni bir tektonik plaka sınırının oluşabileceğini gösteriyor. Keşif aynı zamanda bölgenin jeotermal enerji potansiyelini de gözler önüne seriyor ve yerel ekonomiler için yeni fırsatlar yaratabilir. Afrika'nın tektonik yapısındaki bu değişim, milyonlarca yıl sürecek jeolojik süreçlerin erken sinyallerini veriyor olabilir.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Nörobilim & Psikoloji
6 gün önce

Beynimiz Değişimlere Neden Aşırı ya da Yetersiz Tepki Veriyor?

Stanford Üniversitesi araştırmacıları, insanların çevresel değişimleri algılama konusundaki sistematik hatalarını inceledi. Gürültülü sinyaller karşısında aşırı tepki verirken, net sinyaller olduğunda yetersiz tepki verdiğimizi keşfettiler. fMRI ile yapılan çalışmada katılımcılar, pandeminin başlangıcı veya ekonomik durgunluğun sonu gibi rejim değişikliklerini tespit etmeye çalıştı. Bulgular, beynimizin sistem parametrelerini ihmal etme eğiliminde olduğunu gösteriyor. Bu durum, hem bireysel kararlarımızı hem de hükümet politikalarını etkileyen önemli bir bilişsel önyargı ortaya çıkarıyor.

eLife Sciences 0
Tıp & Sağlık
6 gün önce

İlk çocuk yaşı hayattaki başarıyı etkiliyor

PLOS One dergisinde yayınlanan yeni araştırma, insanların ilk çocuklarını hangi yaşta sahip olduklarının eğitim ve ekonomik başarılarını uzun vadede etkilediğini ortaya koyuyor. Çalışma, erken yaşta ebeveyn olanların yaşam boyu finansal ve sağlık zorluklarıyla karşılaştığını, ancak bu durumun yirmili yaşların sonunda dengelenmeye başladığını gösteriyor. Araştırmacılar, genç ebeveynlerin başarısızlığa mahkûm olmadığını, toplumsal desteğin stigmadan daha önemli olduğunu vurguluyor. Bu bulgular, sosyal politikalar ve toplumsal yaklaşımlar açısından önemli çıkarımlar içeriyor.

PsyPost 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
6 gün önce

Mantar hastalığının ardındaki gizemli ortak: 17'den fazla bakteri türü

Florida Üniversitesi araştırmacıları, yüz yılı aşkın süredir beyaz düğme mantarlarını tehdit eden inatçı leke hastalığının nedenini keşfetti. Microbiological Research dergisinde yayınlanan çalışma, mantar şapkalarının altında 17'den fazla bakteri türünün bu hastalığı birlikte tetiklediğini ortaya koyuyor. Besleyici değeri yüksek ve sağlık açısından faydalı olan beyaz düğme mantarları, dünya genelinde yaygın tüketilen bir gıda türü. Ancak bu hastalık, mantar üreticilerini uzun yıllardır zorluyor ve ekonomik kayıplara neden oluyor. Araştırma, hastalığın tek bir etken yerine çoklu bakteri kolonizasyonundan kaynaklandığını göstererek, gelecekteki tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine önemli katkı sağlayacak.

Phys.org — Biyoloji 0