Arama · son güncelleme 9 sa önce
8.833
toplam haber
4
kategori
70+
bilim kaynağı
1-15 / 15 haber Sayfa 1 / 1
İklim & Çevre
2 gün önce

Yapay Zeka ile Okyanus Modellerinde Çığır Açan Kalibrasyon Yöntemi

Bilim insanları, okyanus modellerindeki hataları azaltmak için yapay zeka tabanlı yeni bir kalibrasyon yöntemi geliştirdi. Küresel okyanus modelleri, özellikle düşük çözünürlüklerde ortalama durum ve değişkenlik konularında önemli sapma gösteriyor. Araştırmacılar, Ensemble Kalman İnversiyonu (EKI) kullanarak sinir ağı parametrelerini optimize etti. Bu yöntem, mezoskala girdapları parametre haline getiren sinir ağlarının performansını önemli ölçüde artırıyor. Sonuçlar, zaman ortalamalı akışkan arayüzlerinde ve bunların değişkenliğinde 1.7-3.3 kat arasında hata azalması gösteriyor. EKI yöntemi, kaotik okyanus dinamiklerinden kaynaklanan gürültüye karşı dayanıklılık sergiliyor. Ayrıca araştırmacılar, başlangıç koşullarını dikkatli seçerek istatistiksel dengeye kadar entegrasyon ihtiyacını ortadan kaldıran verimli bir kalibrasyon protokolü öneriyor.

arXiv — Atmosfer & Okyanus Bilimleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
3 gün önce

Njord: Okyanus tahminlerinde belirsizlikleri de hesaba katan yapay zeka modeli

Okyanus dinamikleri doğası gereği kaotik süreçlerdir, ancak mevcut makine öğrenmesi modelleri sadece deterministik tahminler üretebiliyordu. Araştırmacılar, hem küresel hem de bölgesel ölçekte okyanus tahminleri yapabilen olasılıksal bir yapay zeka modeli olan Njord'u geliştirdiler. Bu yenilikçi sistem, derin latent değişken çerçevesi ile graf sinir ağı mimarisini birleştirerek, tek bir ileri geçişte her tahmin adımını örnekleyebiliyor. Model, küresel ölçekte 0.25 derece çözünürlükle ve Baltık Denizi için 2 km çözünürlükle test edildi. Büyük okyanus ızgaralarına ölçeklenebilmesi için araştırmacılar, düzensiz deniz yüzeyi geometrisine uyum sağlayan K-means küme ağları geliştirdiler. Deneyimler, modelin deterministik makine öğrenmesi alternatiflerine kıyasla güçlü performans sergilediğini ve aynı zamanda örneklenmiş ensemble tahminlerinden belirsizlik tahminleri sağladığını gösterdi.

arXiv — Atmosfer & Okyanus Bilimleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
13 May

Yapay Zeka ile Hava Tahminlerinde Büyük Verimlilik Atılımı

Atmosfer ve okyanus bilimlerinde kullanılan veri asimilasyon sistemlerinde çığır açan bir gelişme yaşandı. Araştırmacılar, makine öğrenmesi teknikleriyle ensemble Kalman filtrelerinin performansını önemli ölçüde artırmayı başardı. Bu yenilik, hava tahminlerinde daha az hesaplama gücüyle daha yüksek doğruluk elde edilmesini sağlıyor. Geleneksel yöntemler, yüksek doğruluk için büyük veri setleri gerektirirken, yeni sistem çok katmanlı sinir ağları kullanarak bu sorunu çözüyor. Sistem, küçük veri setlerinden elde edilen hata kovaryanslarını büyük veri setlerinkine yaklaştırarak tahmin kalitesini koruyor. Bu gelişme, meteoroloji ve iklim modellemesinde hem maliyet hem de hız açısından devrim yaratma potansiyeli taşıyor.

arXiv — Atmosfer & Okyanus Bilimleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka Modellerini Birleştirmenin Yeni Yolu: Karışım Model Yaklaşımı

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin performansını artırmak için kullanılan ensemble tekniklerinde devrim niteliğinde bir yaklaşım geliştirdi. Geleneksel yöntemler, birden fazla modelin çıktılarını birleştirerek daha iyi sonuçlar elde ediyor ancak hesaplama maliyeti çok yüksek oluyor. Yeni 'Karışım-model benzeri Ensemble' (ME) yaklaşımı, her adımda rastgele tek bir model seçerek sonraki kelimeyi üretmesini sağlıyor. Bu yöntem, ensemble dağılımından örnekleme yapmakla matematiksel olarak eşdeğer sonuçlar verirken, hesaplama gereksinimlerini önemli ölçüde azaltıyor. Araştırma, yapay zeka modellerinin verimlilik ve performans dengesinde yeni bir denge noktası sunuyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Fizik
29 Apr

Yapay Zeka Destekli Deprem Tahmin Sistemi: Büyük Depremleri Önceden Kestirebilir

Araştırmacılar, belirli bir bölgede gelecekte meydana gelebilecek büyük depremleri tahmin etmek için yeni bir yöntem geliştirdi. Bu sistem, küçük depremlerin verilerini analiz ederek büyük depremlerin olasılığını hesaplıyor. Gutenberg-Richter deprem büyüklüğü-sıklığı ilişkisini temel alan method, yerel bir alandaki küçük sarsıntıları sayarak hedef büyüklükteki depremleri öngörmeye çalışıyor. Sistem, çevredeki daha geniş bölgelerden toplanan deprem verilerini ensemble yöntemiyle değerlendiriyor ve basit veri madenciliği teknikleri kullanıyor. ROC testine göre sistem önemli başarı gösteriyor ve son büyük depremden geçen süre arttıkça tahmin doğruluğu artıyor.

arXiv (Fizik) 0
Matematik
29 Apr

Gelecekteki Verileri Kullanan Yeni Algoritma Karmaşık Sistemleri Daha İyi Tahmin Ediyor

Araştırmacılar, karmaşık sistemlerin davranışlarını anlamak için yeni bir matematik algoritması geliştirdi. 'Ensemble Kalman-Bucy smoother' adı verilen bu yöntem, sadece geçmiş ve şimdiki verileri değil, gelecekteki gözlemleri de kullanarak daha doğru tahminler yapabiliyor. Geleneksel filtreleme yöntemlerinin aksine, bu algoritma hızla değişen sistemlerde gecikme ve önyargı problemlerini azaltıyor. Yöntem, doğrusal olmayan dinamik sistemlerde veri asimilasyonu için sürekli zaman tabanlı bir çerçeve sunuyor ve türev hesabı gerektirmeden çalışabiliyor.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yeni AI Modeli Mosaic, Hava Durumu Tahminlerinde Çığır Açıyor

Araştırmacılar, makine öğrenmesi tabanlı hava durumu tahminlerindeki spektral bozulma sorununu çözen Mosaic adlı yeni bir AI modeli geliştirdi. Model, öğrenilmiş fonksiyonel pertürbasyonlar yoluyla ensemble üyeleri üretirken, blok-seyrek dikkat mekanizması kullanarak doğal çözünürlüklü ızgaralarda çalışıyor. Sadece 214 milyon parametre ile 6 kat daha ince veriler üzerinde eğitilmiş modellerle rekabet edebilen Mosaic, 24 üyeli 10 günlük hava tahminini 12 saniyenin altında tamamlayabiliyor. Bu breakthrough, hem daha hızlı hem de daha doğru hava durumu tahminlerinin önünü açıyor.

arXiv (Fizik) 0
Matematik
21 Apr

Rastgele Matrisler ve Zeta Fonksiyonları Arasındaki Matematiksel Bağ Keşfedildi

Matematikçiler, rastgele matris teorisi ile ünlü zeta fonksiyonları arasında şaşırtıcı bir analoji keşfetti. Araştırmacılar, Laguerre ensemble adı verilen özel matris türlerinin spektral momentlerini inceleyerek, bu matematiksel yapıların zeta fonksiyonlarıyla benzer davranış sergilediğini gösterdi. Özellikle düşük sıcaklık limitinde, bu momentlerin Bessel zeta fonksiyonu cinsinden ifade edilebildiği ortaya çıktı. Bu keşif, rastgele matris teorisi, sayılar teorisi ve matematiksel fizik arasındaki derin bağlantıları aydınlatıyor ve gelecekteki araştırmalar için yeni kapılar açıyor.

arXiv (Matematik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

VR'da Bulantı Hissini Göz ve Baş Hareketleriyle Tespit Eden Yeni Sistem

Sanal gerçeklik deneyimi sırasında yaşanan siber bulantı, kullanıcıların deneyimini ciddi şekilde olumsuz etkiliyor. Araştırmacılar, bu sorunu çözmek için kişiye özel göz ve baş takip verilerini kullanan hafif bir tespit sistemi geliştirdi. Yeni yaklaşım, ensemble öğrenme modelini temel alıyor ve her kullanıcının kendine özgü tepkilerini dikkate alıyor. Mevcut yöntemlerin aksine, bu sistem farklı bulantı seviyelerinde daha güvenilir sonuçlar veriyor ve gereksiz karmaşıklıktan kaçınıyor. Çalışma, VR teknolojisinin yaygın kullanımında karşılaşılan en büyük engellerden birini aşmada önemli bir adım teşkil ediyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yeni Kalman Filtresi Doğrusal Olmayan Sistemlerde Tahmin Hatasını Azaltıyor

Araştırmacılar, doğrusal olmayan sistemlerde durum tahmini yapan ensemble Kalman filtrelerinin yaygın bir sorununu çözen yeni bir yaklaşım geliştirdi. CAR-EnKF adı verilen bu yöntem, filtrelerin aşırı güven problemiyi ele alıyor. Geleneksel ensemble Kalman filtreleri, karmaşık kovaryans hesaplamalarını basit istatistiklerle değiştirerek yüksek boyutlu sistemlerde etkili çalışır, ancak doğrusal olmayan ölçümlerde kendilerine aşırı güvenme eğilimi gösterir. Yeni framework, sadece doğrusal olmayan durumlarda devreye giren iki temel iyileştirme sunuyor: Kalman kazancının etkisini yeniden değerlendiren bir kalibrasyon mekanizması ve ölçüm doğrusalsızlığını telafi eden pozitif yarı-kesin bir kovaryans terimi. Bu yaklaşım, doğrusal durumlarda geleneksel metotlarla aynı performansı sergilerken, doğrusal olmayan sistemlerde önemli iyileştirmeler sağlıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Matematik
21 Apr

Kalman Filtrelerinde Birleştirici Teori: Matematik ve Mühendislik Buluşuyor

Yüksek boyutlu sistemlerde durum tahmini için yaygın kullanılan Ensemble Kalman Filtreleri (EnKF), şimdiye kadar birbirinden bağımsız görünen farklı matematiksel yaklaşımlarla geliştirilmişti. Araştırmacılar, kontrol teorisi ve tahmin problemleri arasındaki klasik dualiteyi kullanarak, bu filtrelerin tüm varyantlarını tek bir çatı altında birleştiren yeni bir teorik çerçeve geliştirdiler. Bu yaklaşım, karmaşık sistemlerin davranışını öngörmede kullanılan algoritmaların aslında sadece farklı hiperparametre seçimleri olduğunu ortaya koyuyor. Çalışma, mevcut teknikleri daha iyi anlamamızı sağlarken, gelecekte daha etkili filtre tasarımları için sistematik bir temel sunuyor.

arXiv (Matematik) 0
Fizik
20 Apr

Sonlu Klasik Sistemlerde Termodinamik Hesaplamaları İçin Yeni Matematiksel Yaklaşım

Fizikçiler, sonlu klasik sistemlerin termodinamik özelliklerini hesaplamak için yeni bir matematiksel yöntem geliştirdi. Araştırma, konfigürasyonel durum yoğunluğunun (CDOS) hesaplanması için mikrokanonikal çerçeve kullanarak açık bir ters formül sunuyor. Bu yöntem, geleneksel Wang-Landau simülasyonları gibi sayısal algoritmalara alternatif oluşturuyor ve az serbestlik dereceli sistemlerin termodinamik davranışlarını anlamada önemli kolaylıklar sağlıyor. Çalışma, hem küçük ölçekli sistemler için pratik sonuçlar hem de termodinamik limit için bilinen asimptotik sonuçları elde etmeyi mümkün kılıyor.

arXiv — Yoğun Madde Fiziği 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka Ajanları Karmaşık Kararlar Alabilir mi? Yeni Araştırma Sınırları Ortaya Koyuyor

Yapay zeka ajanlarının çoklu hedeflerin aynı anda takip edildiği karmaşık karar durumlarıyla başa çıkabilme kapasitesi araştırıldı. Çalışma, mevcut AI ajanlarının optimizasyon temelli tasarımlarının iki temel sınırlama yarattığını ortaya koyuyor: Tanımlama Sorunu ve Çözüm Sorunu. Multi-Objective Optimisation kullanan ajanların, seçenekler arasında karşılaştırılabilirlik olmadığında bu durumu fark edemediği tespit edildi. Bu durum engelleme, güvensizlik ve güvenilmezlik sorunları yaratıyor. Araştırmacılar, Human-in-the-Loop gibi standart çözümlerin birçok karar ortamında yetersiz kaldığını belirtiyor. Alternatif olarak ensemble çözüm önerilse de, tanımlama sorunu çözülse bile AI ajanlarının karşılaştığı çözüm problemi devam ediyor. Bu bulgular, gelecekteki AI sistemlerinin tasarımında önemli değişikliklerin gerekli olduğunu gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka Modellerinin 'Yalan Söylediği' Daha Doğru Tespit Edilebiliyor

Araştırmacılar, dil modellerinin yanlış bildiği cevapları verdiği durumları tespit etmek için geliştirilen doğrusal prob tekniklerinde önemli ilerlemeler kaydetti. Tek katman prob yöntemlerinin kırılgan yapısına karşı, çok katmanlı ensemble yaklaşımının çok daha güvenilir sonuçlar verdiği ortaya çıktı. Özellikle aldatıcı davranışların tespitinde, bu yeni yöntem bazı test alanlarında başarı oranını %78'e kadar artırdı. Ayrıca, model büyüklüğü arttıkça tespit doğruluğunun da paralel şekilde yükseldiği gözlemlendi. Bu bulgular, yapay zeka güvenliği ve aldatma karşıtı sistemler için kritik öneme sahip.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka Ensemble Modellerinde Markov Bağımlılığının Performansa Etkisi

MIT ve Stanford araştırmacıları, makine öğrenmesinde yaygın kullanılan ensemble yöntemlerinin zaman serisi verileri gibi birbirine bağımlı veri kümelerinde neden beklenenden daha düşük performans gösterdiğini matematiksel olarak açıkladı. Çoğunluk oylama sistemleri normalde bağımsız modelleri birleştirerek daha iyi sonuçlar verir, ancak Markov bağımlılığı olan verilerde bu avantaj azalır. Çalışma, bu sorunu teorik olarak tanımlarken aynı zamanda grafik düzenli veri yapılarında optimal performans gösteren uyarlanabilir bir algoritma da geliştirdi. Bulgular, finansal tahminler, pekiştirmeli öğrenme ve uzaysal veri analizinde ensemble modellerinin daha etkili kullanımı için yol gösterici nitelikte.

arXiv (CS + AI) 0