Arama · son güncelleme 9 sa önce
10.971
toplam haber
6
kategori
70+
bilim kaynağı
1-18 / 18 haber Sayfa 1 / 1
Nörobilim & Psikoloji
5 Jun

Beyin İlhamlı Yeni Kontrol Sistemi: Spike Kodlamalı Nöromorfi Teknoloji

Araştırmacılar, insan beyninin bilgi işleme yöntemlerinden esinlenerek yeni bir kontrol sistemi geliştirdi. Bu sistem, geleneksel sürekli sinyal işleme yerine beynin kullandığı spike (ani elektriksel boşalım) tabanlı kodlamayı kullanıyor. Nöromorfi bozukluk gözlemcisi (NDO) adı verilen bu teknoloji, biyolojik nöronların integrate-and-fire dinamiklerini taklit ederek çevresel değişikliklere karşı daha dayanıklı ve uyarlanabilir sistemler oluşturuyor. Beynin spike-frekans adaptasyonundan ilham alınan adaptif eşik mekanizması sayesinde sistem, gürültülü ortamlarda bile spike olaylarını %42,6 oranında azaltarak enerji verimliliğini artırıyor. Bu gelişme, robotik, otonom araçlar ve endüstriyel kontrol sistemleri gibi alanlarda devrim yaratma potansiyeli taşıyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Uzay & Astronomi
3 Jun

Haziran ayında Ay, Venüs'ü gizleyecek: Nadir görülen göksel olay

Haziran ayı, gece gökyüzü meraklıları için olağanüstü astronomik olaylarla dolu geçecek. Ay, Venüs gezegeni önünden geçerek onu tamamen gizleyecek - bu nadir fenomen Amerika kıtalarının belirli bölgelerinden gözlemlenebilecek. Aynı zamanda Venüs ve Jüpiter arasında yakın bir karşılaşma yaşanırken, Merkür de bu ikiliyle birleşerek üç gezegenin sıralandığı ender bir görüntü oluşturacak. Haziran ayı astronomik yazın başlangıcını da işaret ederek, Halka Nebulası ve Peçe Nebulası gibi derin uzay nesnelerinin gözlemi için ideal koşulları beraberinde getiriyor. Bu olaylar hem amatör gözlemciler hem de astronomi tutkunları için kaçırılmaması gereken fırsatlar sunuyor.

ScienceDaily 0
Fizik
2 Jun

Einstein'ın Görelilik Teorisinde Gözlemcilerin Kritik Rolü Yeniden İncelendi

Fizikçiler, Einstein'ın görelilik teorisinin gelişiminde gözlemcilerin oynadığı temel rolü kapsamlı bir şekilde analiz etti. Özel görelilikte basit koordinat sistemleriyle başlayan bu kavram, genel görelilikte karmaşık geometrik yapılara evrildi. Araştırma, fizik yasalarının değişmezliği kadar gözlemci-bağımlı tanımlamaların da temel olduğunu vurguluyor. Çalışma, erken dönem fizikçilerinin koordinat sistemleriyle gözlemcileri sık sık karıştırdığını ve bu durumun teorinin anlaşılmasını zorlaştırdığını ortaya koyuyor. Modern fizik eğitiminde bu ayrımın net yapılmasının önemini vurgulayan araştırma, görelilik teorisinin felsefi temellerini de sorguluyor.

arXiv — Bilim Tarihi & Felsefesi 0
Nörobilim & Psikoloji
22 May

Bilincin Matematiksel Tanımı: Yeni Fonksiyonalist Yaklaşım

Bilinci açıklamaya çalışan fonksiyonalist teoriler, fiziksel sistemlerin gözlemciye göre yorumlanmasına dayanması nedeniyle eleştiriliyordu. Yeni bir araştırma, bu sorunu çözmek için 'kanonik fonksiyonalizm' adını verdiği matematiksel bir yaklaşım öneriyor. Bu yöntem, bilincin fonksiyonel organizasyonunu dışarıdan dayatılan hesaplama tanımları yerine, sistemin kendi iç yapısından türetilen minimal durum-geçiş yapısıyla tanımlıyor. Araştırmacılar, bir sistemin her durumunun, o durumdan başlayarak gelecekte nasıl evrimleşeceği ve tepki vereceğiyle tanımlanması gerektiğini savunuyor. Bu yaklaşım bilinç araştırmalarında daha objektif bir temel oluşturabilir.

arXiv (Nörobilim) 1
Uzay & Astronomi
18 May

Jüpiter'deki Gizli Süper Fırtınalar Şimşek Gizemini Çözüyor

Jüpiter'in atmosferinde keşfedilen gizli süper fırtınalar, gezegendeki şimşek aktivitesinin düşünülenden çok daha karmaşık ve çeşitli olduğunu ortaya koyuyor. Bu dev gaz gezegeninde meydana gelen şimşekler, hem şiddet hem de sıklık açısından bilim insanlarının önceki tahminlerini aşıyor. Yeni bulgular, Jüpiter'in atmosferik dinamiklerini anlamamızda önemli bir adım teşkil ediyor ve bu tür olayların gezegen üzerindeki dağılımının beklenenden farklı olduğunu gösteriyor. Araştırma, atmosferik olayların sadece görünür bölgelerde değil, gözlemciler tarafından fark edilmesi zor olan bölgelerde de yoğun bir şekilde gerçekleştiğini kanıtlıyor.

EOS — Earth & Space 0
Uzay & Astronomi
12 May

Evrenin Başlangıcını Kanıtlamak Neden Bu Kadar Zor?

Fiziksel gerçekliğin bir başlangıcının olup olmadığını kesin olarak belirleyebilir miyiz? Yeni bir araştırma, bu soruya olumsuz bir yanıt veriyor. Çalışma, kozmik başlangıcı savunan yaygın stratejilerin onay teorisinde temel hatalar yaptığını gösteriyor. Ayrıca klasik uzay-zaman yapılarında gözlemcilerin, evrenin bir başlangıcı olup olmadığını belirlemek için yeterli veri toplayamadığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar, ünlü singülarite teoremlerinin uygulanabilirlik koşullarının bile çoğu durumda belirlenemediğini kanıtlıyor. Bu bulgular, evrenin kökeni hakkındaki tartışmalara yeni bir epistemolojik perspektif getiriyor ve gözlemsel sınırlarımızı vurguluyor.

arXiv — Bilim Tarihi & Felsefesi 0
Teknoloji & Yapay Zeka
8 May

Yapay Zeka Ajanları Artık Niyetlerini Gizleyebiliyor

Araştırmacılar, otonom sistemlerin hedeflerini gizleyebilme kabiliyeti üzerine çığır açan bir çalışma gerçekleştirdi. Özellikle güvenlik açısından kritik ortamlarda çalışan yapay zeka ajanlarının, düşman gözlemcilerden niyetlerini nasıl saklayabileceği matematiksel olarak modellendi. Çalışma, geleneksel Lyapunov kararlılığının ötesinde, ajanların davranışlarından çıkarılabilecek niyet bilgilerinin kontrolü üzerine odaklanıyor. Bu yaklaşım, savunma sistemleri, otonom araçlar ve stratejik robotik uygulamalar için kritik önem taşıyor. Araştırma, fiziksel durum kontrolü ile gözlemci inancının yönetimini birleştiren yeni bir kontrol teorisi yaklaşımı sunuyor.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Fizik
30 Apr

Isı Değiştiriciler İçin Yeni Spektral Gözlemci Sistemi Geliştirildi

Araştırmacılar, karşıt akışlı ısı değiştiricilerinde sıcaklık kontrolü için yenilikçi bir spektral gözlemci sistemi geliştirdi. Bu sistem, sadece soğuk akışkanın sıcaklığını tek bir noktadan ölçerek tüm sistemin termal durumunu izleyebiliyor. Çalışma, iki kademeli kısmi diferansiyel denklem sistemiyle modellenen ısı transferi sürecini ele alıyor - bir denklem sıcak akışkanı, diğeri ters yöndeki soğuk akışkanı tanımlıyor. Geliştirilen spektral yaklaşım, gözlem hatasının sıfıra yakınsama hızını serbestçe ayarlamaya olanak tanıyor. Araştırmanın en önemli katkısı, spektral kararlılığın L2 normunda üstel kararlılıkla eşdeğer olduğunu matematiksel olarak kanıtlaması. Bu buluş, endüstriyel ısı değiştiricilerinin daha verimli kontrolü ve enerji tasarrufu açısından önemli uygulamalara sahip.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Fizik
29 Apr

Dönen Çerçevelerde Aharonov-Bohm Elektrodinamiğinin Yeni Boyutu Keşfedildi

Fizikçiler, dönen referans çerçeveleri ve gravitomanyetik alanların genişletilmiş Aharonov-Bohm elektrodinamiği ile nasıl bağlantı kurduğunu araştırdı. Çalışma, mikroskobik düzeyde yük korunumunu bozmadan bu bağlantının mümkün olup olmadığını inceledi. Sonuçlar gösterdi ki standart genel görelilikte fiziksel dört-akım korunumlu kaldığı için doğrudan bir kaynak oluşturmuyor. Ancak dönen gözlemci perspektifinden yapılan 3+1 ayrışımda, gözlemcinin ölçtüğü taşıma akımı için özel bir kaynak terimi ortaya çıkıyor. Bu bulgu, kuantum fiziğindeki Aharonov-Bohm etkisinin gravitasyonel ortamlardaki davranışını anlamamıza yeni bir bakış açısı getiriyor.

arXiv (Fizik) 0
Fizik
21 Apr

Kara Delikler Kuantum Fiziğindeki Ünlü Paradoksu Çözebilir mi?

Fizikçiler, kara deliklerin yarattığı paradokslar ile kuantum mekaniğindeki Wigner'in Arkadaşı paradoksu arasında şaşırtıcı bir benzerlik keşfetti. Bu yeni çalışma, her iki durumun da gözlemci ve gerçeklik arasındaki ilişkiyi sorgulayan benzer yapılar taşıdığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar, kara delik paradokslarından elde edilen çıkarımların, kuantum mekaniğindeki en zor sorulardan birine ışık tutabileceğini öne sürüyor. Özellikle gerçekliğin doğası ve nedensellik üzerine yeni perspektifler sunabilir.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Gecikmeye Rağmen Doğru Tahmin: Yeni Gözlemci Sistemi Geliştirdi

Araştırmacılar, sensör verilerinde yaşanan gecikmelere rağmen sistemlerin mevcut durumunu doğru tahmin edebilen yeni bir gözlemci sistemi geliştirdi. Bu yenilikçi yaklaşım, gecikmeli ölçüm verilerini kullanarak sistemin gerçek zamanlı durumunu önceden kestirebiliyor. Özellikle otonom araçlar, endüstriyel kontrol sistemleri ve robotik uygulamalar gibi alanlarda kritik öneme sahip bu teknoloji, sensör gecikmelerinin neden olduğu performans kayıplarını minimize ediyor. Geleneksel Luenberger tipi gözlemcilerden daha güçlü olan sistem, birden fazla gecikmeli bileşeni kullanarak doğruluğunu koruyor ve daha uzun gecikme sürelerine dayanıklılık gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Matematik
21 Apr

Pozitif Gözlemcilerle Sistem Kontrolü: Yeni Bir Yaklaşım

Bilim insanları, pozitif doğrusal sistemlerin kontrolünde kullanılan gözlemci tasarımında önemli bir ilerleme kaydetmiş. Araştırmacılar, sistem durumunu izleyen üst ve alt sınırlar kullanarak monoton yakınsayan Luenberger tipi gözlemciler geliştirmiş. Bu yeni yaklaşım, daha geniş bir sistem sınıfını kapsayacak şekilde genişletilmiş ve hatta pozitif olmayan sistemlere de uygulanabilir hale getirilmiş. Çalışma, stokastik gürültü içeren ortamlarda bile beklenti değeri üzerinden yakınsama sağlayan koşulları tanımlıyor. Kontrol teorisinde önemli bir yere sahip olan bu gelişme, enerji sistemlerinden biyolojik süreçlere kadar birçok alanda uygulanabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Matematik
21 Apr

Matematikçiler PDE Sistemleri İçin Yeni Optimal Tahmin Yöntemi Geliştirdi

Araştırmacılar, kısmi diferansiyel denklem (PDE) sistemleri için H₂-optimal tahmin problemine yenilikçi bir çözüm sundu. Geleneksel yöntemlerde transfer fonksiyonu ve durum-uzay temsillerinin eksikliği nedeniyle karmaşık olan bu problem, yeni bir yaklaşımla aşıldı. Bilim insanları, H₂ normunu başlangıç koşulundan çıkışa eşleme cinsinden yeniden karakterize ederek, Kısmi İntegral Denklem (PIE) durum-uzay temsilini kullandı. Bu yaklaşım, lineer PDE'lerle birleştirilmiş adi diferansiyel denklem sistemlerini daha etkili şekilde ele almayı mögkün kılıyor. Geliştirilen yöntem, konveks optimizasyon problemi olarak formüle edilerek pratik uygulamalar için daha erişilebilir hale getirildi. Özellikle mühendislik ve kontrol sistemleri alanlarında önemli uygulamalara sahip olan bu çalışma, PIE tabanlı gözlemci sınıfının parametrizasyonunu da içeriyor.

arXiv (Matematik) 0
Matematik
21 Apr

Matematikçiler Sıcaklık Denklemleri için Yeni Gözlem Sistemi Geliştirdi

Araştırmacılar, endüstriyel süreçlerde kritik öneme sahip sıcaklık kontrolü için yenilikçi bir matematiksel gözlem sistemi geliştirdi. Bu sistem, doğrusal olmayan diferansiyel denklemlerle ısı denklemlerini birleştiren karmaşık sistemleri izleyebiliyor. Geliştirilen yöntem, bir uçta ölçüm yapılan ancak diğer uçta kontrol edilmesi gereken ısı transfer süreçlerinde kullanılabiliyor. Backstepping ve KKL gözlemci tekniklerinin birleştirilmesiyle ortaya çıkan bu yaklaşım, sonsuz boyutlu sistemlerde KKL metodolojisinin ilk uygulaması olma özelliğini taşıyor. Sayısal simülasyonlarla etkinliği kanıtlanan sistem, enerji üretimi, kimya endüstrisi ve malzeme işleme gibi alanlarda önemli uygulamalara sahip.

arXiv (Matematik) 0
Fizik
20 Apr

Kuantum Sistemlerdeki Gizli Korelasyonlar Hesaplama Sınırlarıyla Ortaya Çıktı

Kuantum fiziğinde yeni bir çalışma, kuantum sistemlerdeki bazı korelasyonların hesaplama gücü sınırlı gözlemciler tarafından erişilemez olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, sadece verimli bir şekilde uygulanabilen kuantum kanalları kullanan yeni bir çerçeve geliştirdi. Bu yaklaşım, karmaşıklık kısıtlı maksimum diverjans ve buna karşılık gelen hesaplamalı min-entropi kavramlarını ortaya koydu. Çalışma, kuantum bilgisayarların pratik sınırları ve kuantum korelasyonlarının gerçek dünya uygulamalarında nasıl erişilebilir olduğu konusunda önemli içgörüler sunuyor. Bu bulgular, kuantum kriptografi ve kuantum bilgi işleme alanlarında yeni perspektifler açabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Fizik
20 Apr

Kuantum Işınlamanın Kara Delik Yakınında Direnci Araştırıldı

Bilim insanları, kuantum ışınlamanın kara deliklerin güçlü çekim alanlarında ne kadar dayanıklı olduğunu araştırdı. Schwarzschild ve Dilaton kara delikleri yakınında yapılan simülasyonlarda, iki gözlemci kara deliğin olay ufkuna yaklaşırken, üçüncü gözlemci düz uzayda kalıyor. Hawking radyasyonu ve uzay-zaman eğriliğinin etkisi altında, W-sınıfı kuantum durumlarından türetilen kanalların klasik eşiğin üzerinde ışınlama başarısı gösterdiği bulundu. Bu sonuç, kuantum teknolojilerinin ekstrem gravitasyonel ortamlarda bile işlevselliğini koruyabileceğini gösteriyor.

arXiv — Kuantum Fiziği 0
Tıp & Sağlık
20 Apr

Yapay zeka ile MR görüntüleme çözünürlüğü değerlendirmesi için yeni yaklaşım

Araştırmacılar, hızlandırılmış MR görüntüleme sistemlerinin çözünürlüğünü değerlendirmek için derin öğrenme tabanlı model gözlemci geliştirdi. Bu sistem, geleneksel yöntemlere kıyasla farklı hızlarda yapılan MR çekimlerinin kalitesini daha doğru şekilde ölçebiliyor. Çalışmada, sentetik beyin görüntülerine özel sinyaller yerleştirilerek sistemin ayırt etme kapasitesi test edildi. Yapay zeka modeli, insan okuyucularla benzer performans göstererek MR görüntüleme teknolojisinin geliştirilmesine katkı sağlayacak.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka ile Karmaşık Sistemlerin İç Durumunu Gözlemleyen Yeni Yöntem

Araştırmacılar, karmaşık nonlinear sistemlerin iç durumlarını yapay zeka kullanarak tahmin edebilen yeni bir yöntem geliştirdi. Neural Luenberger gözlemci adı verilen bu sistem, geçmiş verilerden öğrenerek sistemin görülmeyen parametrelerini gerçek zamanlı olarak takip edebiliyor. Yöntem, klasik Kazantzis-Kravaris/Luenberger gözlemci yapısını genişleterek, girdi-çıktı verilerinden sistem durumlarını tahmin eden sinir ağları kullanıyor. Özellikle biyolojik sistemler, endüstriyel süreçler ve otonom araçlar gibi alanlarda büyük potansiyel taşıyan bu teknoloji, sistem kontrolü ve izleme alanında önemli bir ilerleme sunuyor. Araştırmacılar, yöntemlerinin teorik olarak garantili hata sınırları içinde çalıştığını matematiksel olarak kanıtladılar.

arXiv (CS + AI) 0