Arama · son güncelleme 4 sa önce
8.374
toplam haber
7
kategori
70+
bilim kaynağı
1-24 / 25 haber Sayfa 1 / 2
Arkeoloji & Tarih
3 gün önce

İsviçre'nin Gizemli Yılbaşı Ritüeli: Silvesterchlausen

İsviçre'de yüzyıllardır sürdürülen Silvesterchlausen geleneği, antropologlar ve kültür araştırmacıları için büyüleyici bir muamma. Bu ritüelin kökenini ve anlamını, onu yaşatan halk bile tam olarak bilmiyor. Appenzell bölgesinde her yıl düzenlenen bu geleneksel tören, kültürel belleğin nasıl korunduğu ve nesilden nesile aktarıldığına dair önemli ipuçları sunuyor. Araştırmacılar, bu gizemli geleneğin tarihsel köklerini ve toplumsal işlevini anlamaya çalışırken, yerel halkın ritüeli sürdürme motivasyonlarını da inceliyor. Bu durum, geleneksel bilginin nasıl yaşatıldığı konusunda antropolojik açıdan değerli veriler sağlıyor.

Aeon — Felsefe & Fikirler 0
Nörobilim & Psikoloji
3 gün önce

Gerçek Suç Podcast'leri: Karanlık Kişilik Özellikleriniz Dinleme Nedeninizi Belirliyor

Yeni bir psikolojik araştırma, gerçek suç podcast'lerini dinleme motivasyonlarının kişilik özellikleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. Çoğu dinleyici bu tür içerikleri suç davranışlarını anlamak ve öğrenmek için tercih ederken, karanlık kişilik özelliklerine sahip bireyler tamamen farklı sebeplerle bu hikayeleri takip ediyor. Araştırma, narsisizm, makyavelizm ve psikopati gibi özelliklerin, bu tür içerikleri eğlence amaçlı tüketme eğilimini artırdığını gösteriyor. Bu bulgular, popüler kültürün karanlık yanlarına olan ilginin altında yatan psikolojik mekanizmaları daha iyi anlamamızı sağlıyor.

PsyPost 0
İklim & Çevre
4 gün önce

Sürdürülebilir yaşam irade değil, kişilik özelliklerine bağlı

Yeni bir uzun vadeli araştırma, çevre dostu yaşam tarzının geçici irade patlamalarından ziyade istikrarlı kişilik özelliklerine dayandığını ortaya koyuyor. Doğuştan disiplinli kişiler daha sürdürülebilir yaşarken, geçici motivasyon artışlarının günlük alışkanlıkları değiştirmediği görülüyor. Araştırmacılar, sadece öz kontrole güvenmek yerine yeşil seçimleri otomatik hale getirmek için çevresel engelleri minimize etmenin daha etkili olduğunu vurguluyor. Bu bulgular, bireysel çevrecilik yaklaşımlarının yeniden düşünülmesi gerektiğini işaret ediyor.

PsyPost 0
Teknoloji & Yapay Zeka
5 May

Pennsylvania'da Tutuklu Maaşı Deneyi Ulusal Dikkat Çekiyor

ABD'nin Pennsylvania eyaletindeki Allegheny County, ceza adaleti sisteminde radikal bir deneyime imza atıyor. Pittsburgh şehrindeki cezaevinde tutulan kişilere aylık nakit ödeme yapan bu yenilikçi program, hem ulusal çapta ilgi görüyor hem de yerel tepkilerle karşılaşıyor. Program kapsamında tüm tutuklular aylık düzenli ödemeler alırken, çalışma görevleri ve eğitim programlarına katılım için ek ücretler de veriliyor. Bu sosyal bilim deneyi, suç işlemiş bireylerin topluma yeniden kazandırılması konusunda geleneksel yaklaşımları sorgularken, cezaevindeki yaşam koşullarını iyileştirmeyi ve tahliye sonrası başarı oranlarını artırmayı hedefliyor. Uzmanlar bu uygulamanın, tutukluların motivasyonunu artırma ve suça tekrar dönüş oranlarını azaltma potansiyeline dikkat çekiyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Tıp & Sağlık
4 May

Sosyal Medyadaki 'Sağlıklı Yaşam' Paylaşımları Gençlere Zarar Verebiliyor

Sosyal medya platformları fitness ve sağlıklı beslenme içerikleriyle dolu. Bu paylaşımlar motivasyon sağlamak amacıyla yapılsa da, Olimpik bir sporcu liderliğindeki geniş kapsamlı araştırma beklenmedik sonuçları ortaya çıkardı. Çalışma, sağlıklı yaşam teşvik eden viral içeriklerin genç yetişkinler üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini gösteriyor. Motivasyonel görünen bu paylaşımların, özellikle genç kullanıcıların ruh sağlığı ve genel refahı üzerinde istenmeyen sonuçlar doğurabildiği belirlendi. Bu bulgular, sosyal medyada sağlık içeriklerinin nasıl sunulduğu konusunda yeni bir perspektif sunuyor ve dijital çağda sağlıklı yaşam motivasyonunun karmaşık doğasını gözler önüne seriyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Nörobilim & Psikoloji
3 May

Sanal 'kız arkadaş' deneyimlerinin evrimsel psikoloji açısından analizi

Yeni bir evrimsel psikoloji araştırması, dijital çağda popülerlik kazanan sanal 'kız arkadaş' deneyimlerinin neden bu kadar yaygınlaştığını inceliyor. Araştırmacılar, bu platformların kullanıcılara geleneksel ilişkilerin getirdiği karşılıklı partner seçimi zorluklarını ve çatışmaları yaşamadan duygusal ve cinsel tatmin sağladığını öne sürüyor. Çalışma, insanların evrimsel süreçte geliştirdiği ilişki motivasyonlarının dijital ortamda nasıl manipüle edildiğini açıklıyor. Bu fenomen, modern teknolojinin insan davranışlarına etkisini anlamamız açısından önemli bulgular sunuyor.

PsyPost 0
Fizik
30 Apr

Kalabalıkta Yürüme Davranışını Etkileyen Motivasyon Faktörleri Keşfedildi

Araştırmacılar, insanların kalabalık ortamlarda nasıl hareket ettiğini anlamak için yeni bir yaklaşım geliştirdi. Geleneksel modeller, yaya dinamiklerini sadece sabit yürüme hızıyla açıklarken, yeni çalışma motivasyonun değişken doğasına odaklanıyor. Psikolojiden esinlenen bu model, kişilerin hedeflerine yakınlık, diğer insanlarla olan konumları ve bireysel amaçların önem derecesine göre motivasyonlarının sürekli değiştiğini gösteriyor. Bu dinamik yaklaşım, yürüme hızı, kişiler arası mesafe ve boşluk kapatma davranışı gibi birden fazla hareketi aynı anda etkiliyor. Konser girişi gibi dar geçitlerde yapılan deneylerle test edilen model, kalabalık yönetimi ve güvenlik planlaması açısından önemli sonuçlar sunuyor.

arXiv (Fizik) 0
Nörobilim & Psikoloji
28 Apr

Kayıp korkusu kazanç umudundan daha güçlü motivasyon kaynağı

Yeni araştırma sonuçları, insan motivasyonunun temelinde yatan önemli bir psikolojik gerçeği ortaya koyuyor. Yöneticiler iş yerindeki sorunları potansiyel bir kayıp olarak sunduklarında, çalışanların harekete geçme olasılığının potansiyel kazanç olarak sunduklarından çok daha yüksek olduğu belirlendi. Bu bulgu, davranışsal ekonomi ve psikoloji alanlarında uzun süredir bilinen 'kayıptan kaçınma' eğiliminin iş dünyasındaki pratik uygulamalarını gözler önüne seriyor. Araştırma, insan beyninin kayıpları kazançlardan daha yoğun şekilde işlediğini ve bu durumun motivasyonu tetiklemede kritik rol oynadığını gösteriyor.

Futurity — Üniversite Araştırmaları 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 Apr

Diller Arası Yazı Sistemi Engeli: Transliterasyon NLP'de Nasıl Köprü Kuruyor?

Yapay zeka sistemlerinde farklı diller arasında bilgi transferi yaparken en büyük engellerden biri yazı sistemleri arasındaki farklılıklardır. Araştırmacılar, bir dilin yazı sistemini başka bir dile dönüştürme işlemi olan transliterasyonun, bu sorunu nasıl çözdüğünü kapsamlı bir şekilde incelediler. Çalışma, dil modelerinde transliterasyon kullanımının temel motivasyonlarını sınıflandırıyor ve farklı yaklaşımları değerlendiriyor. Özellikle karma dil metinlerinin işlenmesi, dil ailesi yakınlığından yararlanma ve çıkarım verimliliğini artırma gibi alanlarda transliterasyonun sağladığı faydalar ele alınıyor. Bu teknik, özellikle modern büyük dil modellerinin çok dilli yeteneklerini geliştirmede kritik bir rol oynuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 Apr

Çocukları internette korumada ebeveynler anahtar rol oynuyor

Griffith Üniversitesi'nden araştırmacılar, çevrimiçi çocuk istismarının arttığı bir dönemde, ebeveynlerin bu konudaki tutumlarını inceledi. 11-17 yaş arası çocuğa sahip ailelerle yapılan çalışma, internet risklerini bilmenin tek başına yeterli olmadığını ortaya koydu. Araştırma sonuçları, ebeveynlerin kendilerini sorumlu hissetmesi, konuyla ilgili endişe duyması ve harekete geçme motivasyonuna sahip olmasının, çocukları çevrimiçi tehlikelerden korumada belirleyici faktörler olduğunu gösterdi. Bu bulgular, sadece farkındalık yaratmanın değil, ebeveynlerin aktif katılımını sağlamanın önemini vurguluyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Nörobilim & Psikoloji
21 Apr

Kaybetme korkusu kazanma arzusundan daha güçlü motivasyon kaynağı

Virginia Tech Üniversitesi araştırmacılarının Journal of Applied Psychology'de yayımlanan yeni çalışması, insanların kayıp yaşama ihtimaline karşı kazanma fırsatından daha güçlü tepki verdiğini ortaya koyuyor. Sporcuların 'kaybetmekten nefret ettiğini' söylemesi gibi, çalışanlar da iş yerinde potansiyel kayıplarla karşılaştıklarında daha fazla harekete geçiyor. Araştırma, yöneticilerin sorunları 'kazanç fırsatı' yerine 'kayıp riski' olarak sunduğunda çalışanların daha proaktif davrandığını gösteriyor. Özellikle kayıp büyük bir grubu etkileyeceğinde, çalışanların çözüm arama konusunda daha istekli oldukları gözlemleniyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Uzay & Astronomi
21 Apr

Karanlık Enerji Araştırmalarında Yeni Dinamik Sistem Yaklaşımı Geliştirildi

Bilim insanları, karanlık enerjinin anlaşılması için kritik olan çok alanlı skaler modellerin analiz edilmesinde yeni bir matematiksel araç seti geliştirdi. Araştırmacılar, sicim teorisi motivasyonuyla aksion-saksion çifti olarak bilinen iki alan modelinin dinamiklerini inceleyerek, hem kinetik hem de potansiyel etkileşimleri içeren sistemler için yeni değişkenler tanımladı. Bu yaklaşım, sistemin kapanmasını sağlayarak sistematik kararlılık analizi yapılmasına olanak tanıyor ve kinetik etkileşimin rolünü daha net şekilde ortaya koyuyor. Geliştirilen yöntem, karanlık enerji araştırmalarının yanı sıra çok alanlı enflasyon teorileri için de önemli uygulamalara sahip. Çalışma, evrenin genişlemesini açıklamaya yönelik teorik modellerin daha iyi anlaşılması için matematiksel altyapıyı güçlendiriyor.

arXiv (Astronomi) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Artık Bilimsel Keşifler İçin Gerçek Araştırmacı Gibi Düşünebiliyor

Bilim insanları, büyük dil modellerinin bilimsel fikirler üretebilmesi için yeni bir yaklaşım geliştirdi. MoRI adlı bu sistem, yapay zekanın yüzeysel kavram birleştirmelerinin ötesine geçerek, gerçek bilimsel mantık yürütme sürecini öğrenmesini sağlıyor. Araştırma motivasyonundan metodolojiye kadar tüm süreci modelleyerek, AI'ın teknik derinliğe sahip ve bilimsel temellere dayanan çözümler üretmesini mümkün kılıyor. Bu gelişme, yapay zekanın bilimsel keşif sürecinde daha etkili bir araç haline gelmesi için kritik bir adım olarak görülüyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

AI'da Psikoloji Devrimi: İnsan Zihnini Taklit Eden Yapay Zeka Ajanları

Araştırmacılar, büyük dil modellerini (LLM) insan psikolojisine uyumlu hale getiren yeni bir yaklaşım geliştirdi. Sosyal Bilişsel Teori'yi temel alan bu framework, AI ajanlarının farklı paydaş perspektiflerini daha tutarlı şekilde temsil etmesini sağlıyor. Sistem, bilişsel, motivasyonel, biyolojik ve duygusal faktörleri kullanarak AI'ların insan davranışlarını daha gerçekçi şekilde modellemesine olanak tanıyor. Yenilenebilir enerji geçişi gibi tartışmalı konularda test edilen sistem, farklı ideolojilere sahip beş farklı ajan tasarladı ve bunların çelişkili bilgiler karşısındaki tepkilerini analiz etti. Bu gelişme, AI'ların insan toplumundaki çeşitli görüşleri daha doğru temsil etmesi açısından önemli bir adım.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka İçin İnsan Anlayışı Testi: Yaşam Hikayelerinden Öğrenme

Stanford araştırmacıları, yapay zeka sistemlerinin insanları ne kadar iyi anladığını ölçen yeni bir test geliştirdi. KnowMe-Bench adlı bu test, geleneksel kısa sohbetler yerine uzun yaşam hikayelerini kullanıyor. Test, AI sistemlerinin sadece bilgi hatırlama değil, kişinin motivasyonlarını ve karar verme ilkelerini anlayıp anlayamadığını değerlendiriyor. Sonuçlar, mevcut AI sistemlerinin temel bilgileri hatırlamada başarılı olduğunu ancak daha karmaşık insan davranışlarını açıklamada yetersiz kaldığını gösteriyor. Bu çalışma, gelecekteki dijital asistanların insanları daha iyi anlaması için gerekli teknolojik gelişmelere işaret ediyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Makinelerde İnsan Benzeri Düşünce: Yeni Bilişsel Modeller Geliştiriliyor

Araştırmacılar, yapay zeka sistemlerinde insan benzeri bilişsel yeteneklerin nasıl geliştirilebileceğini araştıran kapsamlı bir çerçeve sundu. Bilişsel Mimari Teorisi'ne dayanan bu çalışma, hafıza, algı, dil, akıl yürütme, hayal kurma, motivasyon ve üst-biliş gibi temel bilişsel fonksiyonları makinelerde nasıl entegre edebileceğimizi inceliyor. Araştırma, mevcut AI sistemlerinin özellikle motivasyon ve üst-biliş alanlarında yetersiz kaldığını ortaya koyuyor. Bu boşlukları doldurmak için aktif çıkarım ve küresel çalışma alanı teorilerinden yararlanan somut yöntemler öneriliyor. Çalışma ayrıca bilimsel keşifler yapabilen AI ajanları için yeni bir kategori olan 'Epistemik Dünya Modelleri' kavramını tanıtıyor.

arXiv (Robotik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Endüstriyel Öneri Sistemlerinde Devrim: LLMAR Çerçevesi Geliştirildi

Araştırmacılar, endüstriyel B2B uygulamalarda karşılaşılan veri kıtlığı sorununu çözmek için LLMAR adlı yenilikçi bir öneri sistemi geliştirdi. İnşaat sahası risk tahmini ve malzeme tedariki gibi alanlarda kullanılan geleneksel sistemler, yetersiz etkileşim verisi nedeniyle başarısız oluyor. LLMAR, büyük dil modellerinin akıl yürütme yeteneklerini kullanarak kullanıcıların gizli motivasyonlarını anlıyor ve hiçbir eğitim süreci gerektirmiyor. Sistem, davranış geçmişini yapılandırılmış anlamlı motivasyonlara dönüştüren çıkarım odaklı açıklama ve halüsinasyonları önleyen öz-düzeltme mekanizması gibi özellikler sunuyor. Bu yenilik, veri kıtlığının yaşandığı endüstriyel alanlarda öneri sistemlerinin etkinliğini artırma potansiyeli taşıyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Şirketlerdeki İletişim Değişimi: Kişiselden Standarda Geçişin Ekonomik Mantığı

Yeni bir ekonomi araştırması, şirketlerin neden zaman içinde kişiselleştirilmiş iletişimden standartlaştırılmış iletişime geçtiğini açıklıyor. Çalışma, uzun vadeli çalışanlarla kısa vadeli müşteriler arasındaki etkileşimi yöneten firmaların, optimal teşvik sistemi oluşturmak için 'dinamik korelasyon' adı verilen bir yöntemi kullandığını gösteriyor. Bu yaklaşım, özel bilgi paylaşımından başlayarak kademeli olarak herkese açık standart iletişime geçişi içeriyor. Araştırma, bu geçişin rastgele olmadığını, aksine çalışanların motivasyonunu artırmak ve ahlaki tehlike sorununu çözmek için bilinçli olarak tasarlandığını ortaya koyuyor. Sistem, çalışan ile müşteriler arasında bir çıkar çatışması yaratsa da, çalışanın yeterince sabırlı olması durumunda tüm taraflar için faydalı sonuçlar doğurabiliyor.

arXiv (Ekonomi) 0
Tıp & Sağlık
20 Apr

Oyun Tabanlı Terapi: Gençler İçin Ruh Sağlığı Oyunları Daha Etkili Hale Geldi

Araştırmacılar, gençlerin ruh sağlığını desteklemek için geliştirilen ciddi oyunların sıkıcılık ve düşük katılım sorunlarına yenilikçi bir çözüm buldu. Bilişsel Davranışçı Terapi ilkelerini temel alan yeni bir oyun tasarım çerçevesi ile geliştirilen 'World + You - World' adlı oyun, geleneksel eğitici oyunlardan çok daha başarılı sonuçlar verdi. 28 katılımcılı kontrollü deneyde, yeni yaklaşımla tasarlanan oyunu oynayan öğrenciler motivasyon ölçeğinde dört farklı alanda üstün performans gösterdi. Çalışma, oyun mekaniklerinin psikolojik metaforlarla zenginleştirilmesinin gençlerin terapi sürecine katılımını artırabileceğini ortaya koydu.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

İnteraktif Öğrenme Geleneksel Yöntemleri Geride Bıraktı

Üniversite öğrencileri üzerinde yapılan kapsamlı bir araştırma, interaktif öğrenme araçlarının geleneksel ders anlatım yöntemlerinden çok daha etkili olduğunu ortaya koydu. Kahoot, Quizizz gibi dijital platformların kullanıldığı interaktif grupta öğrenciler hem akademik başarıda hem de duygusal refah düzeyinde belirgin iyileşmeler gösterdi. Bilgisayar güvenliği dersi alan 100 üniversite öğrencisi ile gerçekleştirilen çalışmada, interaktif yöntemlerle eğitim alan öğrenciler final sınavında %80,8 başarı oranına ulaşırken, geleneksel yöntemle eğitim alanlar %61,4'te kaldı. Araştırma, modern eğitim teknolojilerinin sadece öğrenmeyi kolaylaştırmakla kalmayıp aynı zamanda öğrenci motivasyonunu ve duygusal sağlığını da olumlu etkilediğini gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka Modelleri İnsanlar Gibi Önyargılı Düşünebiliyor

Büyük dil modelleri (LLM'ler) insan benzeri bilişsel önyargılar sergileyebiliyor. Yeni araştırma, bu modellere farklı kişilikler atandığında, tıpkı insanlar gibi kimliklerine uygun sonuçlara ulaşmak için seçici akıl yürütme yapabildiğini ortaya koyuyor. Sekiz farklı yapay zeka modeli test edildiğinde, yanlış bilgileri değerlendirme ve bilimsel kanıtları yorumlama konularında belirgin önyargılar gösterdikleri tespit edildi. Bu durum, yapay zekanın objektifliği konusunda önemli sorular gündeme getiriyor ve teknolojinin toplumsal etkilerini yeniden değerlendirme gerekliliğini ortaya koyuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Nörobilim & Psikoloji
20 Apr

Ölüm bile öğretmen: Souls oyunlarının zorluğu neden bağımlılık yapıyor?

Geleneksel oyun tasarımı kullanıcı dostluğunu öncelik alırken, Dark Souls benzeri oyunlar zorlukla ticari başarı elde ediyor. Araştırmacılar, bu 'Başarısızlık Paradoksu'nun ardındaki psikolojik mekanizmaları inceledi. Flow teorisi ile oyun bilimini birleştiren çalışma, 'Dayanıklı Akış' kavramını ortaya attı. Steam üzerinde 600 oyuncu yorumunu analiz eden araştırma, uzun vadeli oyuncuların ölümü ceza değil öğrenme süreci olarak gördüklerini keşfetti. Bu bulgular, insan motivasyonunu ve öğrenme süreçlerini anlamamıza yeni bir perspektif getiriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Avrupa'da Dijital Vatanseverlik Yazılım Tercihlerini Değiştiriyor

Araştırmacılar, Avrupa'da yazılım seçimlerini etkileyen yeni bir faktör keşfetti: dijital vatanseverlik. Geleneksel olarak maliyet, güvenlik ve kullanışlılık gibi teknik kriterlerle yapılan yazılım seçimleri, artık ideolojik motivasyonlardan da etkileniyor. 2020 sonrası Avrupa devlet kurumlarının teknoloji kararlarında belirgin bir değişim gözleniyor. Erken dönem geçişler ekonomik nedenlerle yapılırken, son dönemde egemenlik, jeopolitik risk ve yerel sanayi yatırımı gibi stratejik kaygılar öne çıkıyor. 700'den fazla çevrimiçi yorumun analizi, tüketicilerin ve işletmelerin Avrupalı yazılım alternatiflerini tercih ederken fonksiyonel fedakarlıkları kabul etmeye istekli olduğunu gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay zeka, kullanıcıların psikolojik motivasyonlarını analiz ederek öneri yapıyor

Araştırmacılar, kullanıcıların geçmiş davranışlarından psikolojik motivasyonlarındaki değişimleri analiz ederek daha etkili öneriler yapan yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. SRSUPM adlı bu sistem, mevcut öneri algoritmalarının aksine kullanıcıların motivasyonlarındaki dinamik değişiklikleri izleyerek çok daha kişiselleştirilmiş sonuçlar sunuyor. Geleneksel sistemler yalnızca son davranışları tek bir vektöre sıkıştırırken, yeni yaklaşım psikolojik motivasyon değişimlerini sayısal olarak ölçüp çok seviyeli durumları modelliyor. Bu teknoloji, özellikle e-ticaret platformları, müzik servisleri ve sosyal medya uygulamalarında kullanıcı deneyimini önemli ölçüde iyileştirebilir.

arXiv (CS + AI) 0