Arama · son güncelleme 6 sa önce
9.586
toplam haber
9
kategori
70+
bilim kaynağı
1-24 / 55 haber Sayfa 1 / 3
Teknoloji & Yapay Zeka
7 sa önce

45 Yaş Üstü İş Arayanlara Karşı Yapay Zeka Önyargısı

Dünya nüfusu yaşlanırken, yapay zeka destekli işe alım sistemleri yaş ayrımcılığını körükleyebilir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 60 yaş üstü nüfus 2015-2050 arasında dünya genelinde %12'den %22'ye çıkacak. İnsanlar daha uzun ve sağlıklı yaşıyor, ancak iş dünyası bu demografik değişime ayak uyduramıyor. 45 yaş üstü bireylerin iş arama sürecinde karşılaştığı zorluklar, modern teknolojinin insan kaynakları alanındaki kullanımıyla birlikte yeni boyutlar kazanıyor. Bu durum, deneyimli çalışanların potansiyelinden yararlanma konusunda ciddi fırsatların kaçırılmasına neden oluyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Kimya
22 sa önce

Amonyak Üretiminde Devrim: Kirli Endüstriyel Süreci Değiştirecek Yöntem

Dünya nüfusunun artmasıyla birlikte gübre üretiminin temel bileşeni olan amonyağa olan talep de hızla yükseliyor. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı'nın verilerine göre, 2050 yılına kadar artan küresel nüfusu beslemek için amonyak üretiminin dört katına çıkması gerekiyor. Bu durum, endüstrinin en kirli süreçlerinden biri olan geleneksel amonyak üretim yöntemlerinin çevresel etkisini daha da artıracak. Ancak yeni geliştirilen bir üretim yöntemi, bu sorunlu endüstriyel süreci kökten değiştirebilir. Araştırmacılar tarafından geliştirilen bu yenilikçi yaklaşım, hem çevresel ayak izini azaltmayı hem de artan talebe sürdürülebilir bir şekilde yanıt vermeyi hedefliyor. Bu gelişme, kimya endüstrisi ve tarımsal üretim açısından kritik önem taşıyor.

Phys.org — Kimya 0
İklim & Çevre
1 gün önce

Yaşlılar sıcak hava dalgalarında güvenlik tavsiyelerini daha az takip ediyor

Avrupa'da artık en ölümcül hava olayı haline gelen aşırı sıcaklar, sel ve fırtınalardan daha fazla can kaybına neden oluyor. Yeni araştırmalar, yaşlı bireylerin sıcak hava dalgaları sırasında verilen güvenlik önerilerini genç yaş gruplarına kıyasla daha az uyguladığını ortaya koyuyor. Bu durum, iklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklık ekstremlerinin en savunmasız grup olan yaşlılar için daha büyük risk oluşturduğunu gösteriyor. Uzmanlar, yaşlı nüfusun bu kritik dönemlerde daha etkili şekilde korunması için özel stratejiler geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
1 gün önce

Şehir Planlamasında Yeni Yaklaşım: Karbon Salınımını Azaltmanın Anahtarı

Yeni bir araştırma, şehirlerin sera gazı emisyonlarını azaltmak için geleneksel yaklaşımları sorguluyor. Çalışma, toplu taşıma ağlarını genişletmek veya şehir genelinde nüfus yoğunluğunu artırmak yerine, konutların şehir merkezlerine ve iş yerlerine yakın konumlandırılmasının çok daha etkili olduğunu ortaya koyuyor. Araştırmacılar, hedefli yapı yoğunlaştırmasının karbon emisyonlarını düşürmenin kritik anahtarı olduğunu vurguluyor. Bu yaklaşım, özellikle otomobille yapılan günlük yolculukların sayısını ve mesafesini önemli ölçüde azaltabiliyor. Bulgular, sürdürülebilir şehir planlaması konusunda yeni perspektifler sunarak, iklim değişikliğiyle mücadelede kentsel alanların rolünü yeniden tanımlıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Matematik
2 gün önce

Demografik Faktörler Toplumsal Cinsiyet Eşitliğindeki İlerlemeyi Durduruyor

Dünya genelinde toplumsal cinsiyet eşitliğine verilen destek durma noktasına geldi. Araştırmalar, bu durgunluğun arkasında demografik faktörlerin yattığını ortaya koyuyor. Eşitlik konusunda daha az destekleyici olan ülkelerdeki yüksek nüfus artışı ve geleneksel görüşlere sahip bireylerin daha yüksek doğurganlık oranları, küresel ilerlemede fren etkisi yaratıyor. Birçok ülkede kadınların eğitim, çalışma hayatı ve siyasete katılım konularında destek artmasına rağmen, küresel ortalama değişmiyor. Bu durum, sosyal değişimin sadece tutum değişikliğiyle sınırlı kalmadığını, demografik dinamiklerin de dikkate alınması gerektiğini gösteriyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
İklim & Çevre
2 gün önce

İnsanlık Dünya'nın Sınırlarını Aştı: 200 Yıllık Veriler Uyarıyor

200 yıldan fazla nüfus ve çevre verilerini analiz eden kapsamlı bir araştırma, insanlığın artık Dünya'nın sürdürebileceğinden çok daha fazla kaynak tükettiğini ortaya koydu. Bilim insanları, geçmişte nüfus artışının yeniliği ve genişlemeyi tetiklediğini, ancak onlarca yıl önce bu trendin tersine döndüğünü ve gezegenin kaynaklarının giderek daha fazla zorlandığını tespit etti. Araştırma, sürdürülebilir yaşam sınırlarının aşılması konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.

ScienceDaily 0
Tıp & Sağlık
2 gün önce

Otizmli Avustralyalılar Evsizlik Riski Altında: Risk 3 Kat Daha Yüksek

Flinders Üniversitesi'nden yeni bir araştırma, Avustralya'da otizmli bireylerin evsizlik riskinin genel nüfusa kıyasla yaklaşık üç kat daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Çalışma, mevcut sistemlerin otizmli kişilerin özel ihtiyaçlarını tanımada ve desteklemede yetersiz kaldığını gösteriyor. Bu durum, otizmli bireylerin barınma güvenliklerini kaybetmeden önce gerekli desteği alamadıklarını işaret ediyor. Araştırma, sosyal hizmetler ve destek sistemlerinin otizm spektrum bozukluğu olan kişilerin benzersiz zorluklarını daha iyi anlayması gerektiğini vurguluyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
İklim & Çevre
3 gün önce

İklim değişikliği yaz aylarında hava kalitesini ciddi şekilde bozabilir

Bilim insanları, iklim değişikliğinin gelecek on yıllarda özellikle yaz aylarında hava kalitesini önemli ölçüde kötüleştireceği konusunda uyarıyor. Araştırmalar, artan sıcaklıkların atmosferdeki kimyasal reaksiyonları hızlandırarak zararlı hava kirleticilerinin oluşumunu artırdığını gösteriyor. Dünya genelinde hava kirliliği, akciğer kanseri, solunum yolu enfeksiyonları, kalp ve akciğer hastalıkları gibi çeşitli sağlık sorunları nedeniyle erken ölüm riskini artıran en önemli çevresel faktör konumunda bulunuyor. Uzmanlar, yükselen sıcaklıkların özellikle yaz döneminde ozon ve partikül madde seviyelerini kritik düzeylere çıkarabileceği konusunda endişeli. Bu durum, halihazırda solunum problemleri yaşayan kişiler başta olmak üzere tüm nüfus için ciddi sağlık riskleri oluşturuyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
22 May

Pirinç: Milyarlarca İnsanı Beslerken İklim Değişikliğini Nasıl Hızlandırıyor?

Dünya nüfusunun yarısından fazlasının temel besin kaynağı olan pirinç, aynı zamanda iklim değişikliğinde giderek artan bir rol oynuyor. Güneydoğu Asya'nın teraslı tarlalarından Çin ve Hindistan'ın sulama sistemli arazilerine kadar uzanan pirinç tarımı, milyarlarca insanın günlük beslenme ihtiyacını karşılarken, atmosfere salınan sera gazları açısından önemli bir kaynak haline geliyor. Bu durum, gıda güvenliği ile çevre koruma arasındaki kritik dengeyi gözler önüne seriyor ve sürdürülebilir tarım yöntemlerinin önemini artırıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Uzay & Astronomi
22 May

Uzayda Yaşlanma ve Dünya'daki Yaşlanma Süreçleri Arasındaki Şaşırtıcı Benzerlikler

Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki astronotların deneyimlediği hızlanmış yaşlanma süreci, Dünya'daki günlük yaşamımızla beklenmedik paralellikler gösteriyor. Uzay koşullarının insan vücuduna etkilerini inceleyen bilim insanları, hareketsiz yaşam tarzı, bozuk uyku düzeni ve sosyal izolasyonun benzer yaşlanma etkilerine yol açtığını keşfetti. Bu araştırmalar, uzay tıbbından elde edilen bilgilerin Dünya'daki yaşlanmayla mücadelede nasıl kullanılabileceğini gösteriyor. Mikro yerçekimi ortamında yaşayan astronotların kas kaybı, kemik yoğunluğu azalması ve kardiyovasküler sistem değişiklikleri yaşaması, modern yaşamın sedanter doğasının insan sağlığına etkilerini anlamamıza yeni perspektifler sunuyor. Bu çalışmalar, hem uzay keşiflerinin geleceği hem de yaşlanan nüfusun sağlık sorunlarıyla başa çıkma stratejileri açısından kritik öneme sahip.

New Scientist 0
İklim & Çevre
21 May

Yoksul Ülkelerde Ekonomik Büyüme ile Doğa Koruma El Ele Gidebilir

Onlarca yıldır çevre tartışmaları şu ikilem üzerine kurulu: ekonomik kalkınma insanları yoksulluktan kurtarır ama ormanlar, vahşi yaşam ve iklim istikrarının bedelini öder. Daha fazla nüfus ve zengin beslenme alışkanlıkları, daha çok tarım arazisine ve daha az doğal alana işaret eder. Ancak yeni araştırmalar bu geleneksel görüşün her zaman geçerli olmadığını gösteriyor. Düşük gelirli ülkelerde ekonomik büyüme stratejileri doğru planlandığında, hem insani kalkınma hedefleri hem de biyoçeşitlilik korunması bir arada gerçekleştirilebilir. Bu yaklaşım, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada yeni bir perspektif sunuyor ve gelişmekte olan ülkeler için umut verici fırsatlar yaratıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Tıp & Sağlık
20 May

Sigarayı Bırakmak ve Sağlıklı Kilo Demans Riskini Yüzde 16 Azaltıyor

Yeni bir uzun süreli araştırma, sigarayı bırakmanın demans riskini yüzde 16 oranında azalttığını ortaya koydu. Çalışma, sigara bırakma sürecinde yaşanan kilo alımının uzun vadeli beyin sağlığı faydalarını engelleyip engellemediği sorusunu yanıtlıyor. Bulgular, sigara bırakmanın metabolik sonuçlarına rağmen, beyin sağlığı açısından önemli koruyucu etkilerinin bulunduğunu gösteriyor. Araştırma, sağlıklı kiloyu koruyarak sigara bırakmanın demansa karşı en etkili korunma yöntemlerinden biri olduğunu vurguluyor. Bu sonuçlar, yaşlanan nüfusta artan demans vakalarına karşı önleyici tedbirlerin önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Neuroscience News 0
Tıp & Sağlık
20 May

Yaşlılarda kas gücü için egzersiz protein tozundan daha etkili

Yeni bir araştırma, ileri yaştaki yetişkinlerde kas gücünü artırmak için egzersizin protein tozlarından daha etkili olduğunu ortaya koydu. Çalışma, yaşla birlikte kas kaybı yaşayan kişilerin fiziksel aktiviteye odaklanması gerektiğini gösteriyor. Protein takviyelerinin popülaritesine rağmen, düzenli egzersizin kas sağlığını korumada daha güvenilir ve sürdürülebilir bir yöntem olduğu belirlendi. Bulgular, yaşlı nüfusun arttığı günümüzde sağlıklı yaşlanma stratejileri açısından önem taşıyor. Araştırma, beslenme takviyelerine yatırım yapmak yerine aktif yaşam tarzını benimseyen yaşlıların kas fonksiyonlarını daha iyi koruyabileceğini işaret ediyor.

Futurity — Üniversite Araştırmaları 0
İklim & Çevre
19 May

Şehir Trafiği Sıcaklığı Nasıl Artırıyor?

Dünya nüfusunun yarısından fazlası artık şehirlerde yaşıyor ve bu kentsel alanlar çevrelerindeki kırsal bölgelere göre belirgin şekilde daha sıcak. Bu durum, kentsel ısı adası etkisi olarak bilinen önemli bir çevre sorununun göstergesi. Yollar, binalar ve asfalt yüzeyler gün boyunca güneş enerjisini emerek depolıyor, gece boyunca ise bu ısıyı yavaş yavaş atmosfere geri veriyor. Trafiğin yoğun olduğu şehir merkezlerinde bu etki daha da belirgin hale geliyor. Araçlardan çıkan egzoz gazları ve motor ısısı, zaten sıcak olan kentsel ortamın sıcaklığını daha da artırıyor. Bu durum sadece yaşam konforunu etkilemiyor, aynı zamanda enerji tüketimini de artırarak iklim değişikliği üzerinde olumsuz etki yaratıyor. Şehir planlamacıları ve bilim insanları, bu soruna çözüm arayışında yeşil alanların artırılması, sürdürülebilir ulaşım seçenekleri ve akıllı bina tasarımları gibi stratejiler geliştiriyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
19 May

Seattle'ın altındaki gizli deprem fayları beklenenden çok daha tehlikeli

Seattle şehrinin altında bulunan gizli fay ağının, bilim insanlarının düşündüğünden çok daha aktif olduğu ortaya çıktı. Yeni araştırmalar, Seattle Fay Zonu'ndaki küçük 'ikincil' fayların yaklaşık her 350 yılda bir kırıldığını gösteriyor. Bu süre, jeologları uzun zamandır endişelendiren ana faydan çok daha kısa. Bulgular, şehrin deprem riskinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Araştırmacılar, bu küçük fayların daha sık hareket etmesinin, bölgedeki sismik aktiviteyi önceki tahminlerden farklı bir şekilde etkileyebileceğini belirtiyor. Seattle gibi yoğun nüfuslu şehirlerde bu tür keşifler, afet hazırlık planlarının güncellenmesi açısından kritik öneme sahip.

ScienceDaily 0
İklim & Çevre
18 May

Kara parçalarının çökmesi deniz seviyesi yükselişini hızlandırıyor

Münich Teknik Üniversitesi ve Tulane Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü yeni bir çalışma, kıyı bölgelerindeki sel riskinin sadece deniz seviyesi yükselişinden kaynaklanmadığını ortaya koyuyor. Yoğun nüfuslu kıyı şehirlerinde yaşanan toprak çökmesi sorunu, deniz seviyesi yükselişinin etkilerini dramatik şekilde artırıyor. Bu çifte tehdit, dünya genelindeki milyonlarca insanın yaşadığı kıyı bölgelerini sel tehlikesi karşısında daha da savunmasız hale getiriyor. Araştırma, iklim değişikliği ile birlikte jeolojik faktörlerin de dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
18 May

Afrika'da iklim uyum politikaları kentsel dönüşüme yol açabiliyor

Uluslararası bir araştırma ekibi, Afrika'daki şehirlerde yeşil-mavi iklim uyum stratejilerinin beklenmedik bir sonuçla karşılaştığını ortaya koydu. Kentsel parklar oluşturma ve sulak alanları restore etme gibi yeşil ve su alanlarına dayalı iklim uyum politikalarının, sel ve sıcak hava dalgalarından korunmayı amaçlarken paradoks yarattığı belirlendi. Kıta çapındaki verilerle yapılan ilk kapsamlı analiz, bu tür uygulamaların konut fiyatlarını artırdığını ve nüfus akışını tetiklediğini gösterdi. Araştırma, iklim krizi döneminde hayati öneme sahip adaptasyon stratejilerinin, düşük gelirli sakinlerin konut istikrarını tehlikeye atacak şekilde kentsel dönüşüme neden olabileceğine işaret ediyor. Bu bulgu, iklim politikalarının sosyal etkilerinin daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
18 May

Medellín'deki Yapı Hasarlarının Nedeni: Şehrin Altındaki Eski Heyelanlar

Kolombiya'nın ikinci büyük şehri Medellín'de yaşanan yapısal hasarların arkasında şaşırtıcı bir neden bulundu. Vega ve arkadaşlarının 2026 yılında yayınladığı yeni araştırma, 4 milyon nüfuslu bu metropolde rapor edilen yapı hasarlarının, şehrin altında bulunan antik heyelan kalıntılarından kaynaklanan derin deformasyonlar nedeniyle oluştuğunu ortaya koyuyor. Bu bulgu, hızla büyüyen şehirlerin jeolojik geçmişlerini göz ardı etmenin ne kadar riskli olabileceğini gözler önüne seriyor. Çalışma, kentsel planlama açısından kritik önem taşıyor çünkü benzer durumların dünya genelinde pek çok büyüyen şehirde yaşanabileceğini gösteriyor.

EOS — Earth & Space 0
İklim & Çevre
16 May

Ortadoğu Krizi Milyonlarca İnsanı Açlık Tehdidiyle Karşı Karşıya Bırakıyor

Birleşmiş Milletler, Ortadoğu'daki çatışmaların yakın zamanda çözülmemesi durumunda önümüzdeki aylarda milyonlarca insanın açlık tehdidiyle karşılaşacağı konusunda uyarıda bulundu. Hormuz Boğazı'nın kapanması nedeniyle enerji fiyatlarının keskin bir şekilde yükselmesi, gıda üretimi ve taşımacılığı maliyetlerini doğrudan etkileyerek küresel tedarik zincirlerini ciddi şekilde aksatıyor. Uzmanlar, bu durumun özellikle gıda ithalatına bağımlı ülkelerde yaşayan savunmasız nüfusları daha da zor durumda bırakacağını belirtiyor. Krizin derinleşmesi, sadece bölgesel değil küresel bir gıda güvenliği sorunu yaratma potansiyeli taşıyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Tıp & Sağlık
15 May

65 Yaş Üstü Esrar Kullanımının 5 Tehlikeli Riski Ortaya Çıktı

Stanford Üniversitesi uzmanları, yaşlı nüfusta hızla artan esrar kullanımının beklenenden daha riskli olduğunu açıkladı. Modern kenevir ürünlerinin geçmişe kıyasla çok daha güçlü olması, özellikle 65 yaş üstü bireyler için ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Araştırmacılar, kalp problemleri, düşme riski, hafıza bozuklukları, ilaç etkileşimleri ve bağımlılık gibi beş temel tehlikeye dikkat çekiyor. Yaşlanan vücudun bu maddeyi farklı şekilde işlemesi ve mevcut sağlık sorunlarının varlığı, riskleri daha da artırıyor.

ScienceDaily 0
Tıp & Sağlık
15 May

Genç yetişkinlerde kolorektal kanser vakaları artışta

Son yıllarda kolorektal kanser, gençlerde beklenmedik bir artış gösteriyor. İsviçreli araştırmacıların 40 yıllık süreçte yaklaşık 100.000 vaka üzerinde yürüttüğü kapsamlı çalışma, 50 yaş altındaki bireylerde bu kanser türünün sürekli arttığını ortaya koyuyor. Özellikle otuzlu yaşlarda olan kişilerde bile görülmeye başlanan bu durumun en endişe verici yanı, hastaların çoğunun aile geçmişinde kanser bulunmaması ve erken uyarı belirtilerinin yokluğu. Yaşlı nüfusta tarama programları sayesinde vakalar azalırken, genç hastalarda tam tersi bir durum yaşanıyor. Araştırma aynı zamanda genç hastaların tanı konulduğunda kanserin zaten yayılmış olma olasılığının daha yüksek olduğunu gösteriyor.

ScienceDaily 0
İklim & Çevre
15 May

Nehir Deltalarının Toprak Sürdürülebilirliği İçin Yeni Tahmin Yöntemi

Deniz seviyesinin yükselmesiyle mücadele eden kıyı toplulukları için umut verici bir gelişme yaşandı. Yeni araştırma, nehir deltalarının nasıl toprak oluşturduğunu ve kıyı bölgelerini denizin ilerlemesinden nasıl koruduğunu tahmin etmenin yolunu ortaya koydu. Bu keşif, mühendisler ve politika yapıcıların nehir kanallarını yönlendirme müdahalelerinde ne kadar yeni toprak yaratılabileceğini önceden hesaplamalarına olanak tanıyor. Böylece kıyı restorasyonu ve sel korunması çalışmaları daha etkili hale getirilebilecek. Yoğun nüfuslu kıyı bölgelerinin geleceği açısından kritik öneme sahip bu çalışma, iklim değişikliğinin etkilerine karşı doğa temelli çözümler geliştirmede önemli bir adım teşkil ediyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
12 May

Tibet'teki Rüzgarlar 2 Milyar İnsanın Su Kaynağını Besliyor

Tibet Platosu ve çevresindeki yüksek rakımlı bölgeler, dünya nüfusunun dörtte birinden fazlasına tatlı su sağlayan kritik bir kaynak olarak işlev görüyor. 4000 metrenin üzerindeki bu 'Asya Su Kuleleri', şimdiye kadar çoğunlukla muson yağmurlarıyla ilişkilendiriliyordu. Ancak yeni araştırmalar, yılın dörtte üç döneminde etkili olan orta enlem batı rüzgarlarının da bu vital su sisteminin beslenmesinde önemli rol oynadığını ortaya koyuyor. Bu keşif, milyarlarca insanın su güvenliği açısından kritik öneme sahip.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
İklim & Çevre
12 May

Bulut Tohumlama Su Kıtlığının Çaresi Olabilir mi?

İklim değişikliği ve artan nüfus nedeniyle dünya genelinde su kıtlığı büyüyen bir sorun haline gelirken, bulut tohumlama teknolojisi yeniden gündeme geliyor. Bu yöntem, bulutlara özel kimyasal maddeler enjekte ederek yağmur oluşumunu tetiklemeyi hedefliyor. Ancak bulut tohumlama hem bilimsel etkinlik hem de politik açıdan tartışmalı bir konu. Ülkeler arasında 'hava hırsızlığı' suçlamaları yaşanırken, bazı çevreler bu uygulamaları komplo teorileriyle ilişkilendiriyor. Peki bu teknoloji gerçekten işe yarıyor mu ve su kaynaklarındaki krizin çözümü olabilir mi?

New Scientist 0