Arama · son güncelleme 11 sa önce
1-4 / 4 haber Sayfa 1 / 1
İklim & Çevre
31 Aug

Amazon 10.000 Yıldır Yanıyor — ve Suçlu Hep İnsan

Amazon ormanlarının 'el değmemiş doğa' imgesi yeni bir araştırmayla bir kez daha sorgulanıyor. 303 farklı alanda, 1.361 radyokarbon tarihleme verisi üzerinde yürütülen kapsamlı bir çalışma, Amazon'daki yangınların neredeyse tamamının doğal değil, insan kaynaklı olduğunu ortaya koyuyor. Toprak kömürü ve yanmış arkeolojik kalıntıların analizi, bu tablonun yaklaşık 10.000 yıl öncesine, yani tarih öncesi dönemlere uzandığını gösteriyor. Araştırma, Amazon'u yüzyıllardır 'bakir ve dokunulmamış' bir ekosistem olarak tanımlayan yerleşik görüşe ciddi bir itiraz niteliği taşıyor. Bulguların önemi yalnızca tarihsel değil; bugün yaşanan ormansızlaşma ve yangın krizinin de aslında çok daha köklü bir insan-doğa ilişkisinin devamı olduğuna işaret etmesi bakımından ekolojik ve politik açıdan da son derece çarpıcı.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Uzay & Astronomi
12 Aug

Kadim Ağaçlar Bize Geliyor Olabilecek Dev Güneş Fırtınasını Haber Veriyor

Güneş, bugüne kadar kaydettiğimiz en büyük patlamalardan çok daha güçlü fırtınalar üretebilir. Bilim insanları bu gerçeği, dünyanın en yaşlı ağaçlarının yıllık halkalarında saklı olan radyokarbon izlerini inceleyerek ortaya koyuyor. Ağaç halkaları, geçmişte yaşanan aşırı güneş olaylarının bir tür doğal arşivi işlevi görüyor; zira yoğun kozmik radyasyon, bu halkalarda ölçülebilir kimyasal değişiklikler bırakıyor. Araştırmacılar, tarih boyunca birkaç kez gerçekleşmiş olan bu devasa güneş fırtınalarının belirli bir döngüsellik izleyip izlemediğini anlamaya çalışıyor. Elde edilen bulgular, benzer ölçekte bir olayın gelecekte yaşanma ihtimalinin göz ardı edilemeyeceğine işaret ediyor. Böyle bir fırtına günümüz teknolojik altyapısına — elektrik şebekeleri, uydular, iletişim sistemleri — son derece ciddi zararlar verebilir. Bu nedenle kadim ağaçların sessiz tanıklığı, hem geçmişi anlamak hem de geleceğe hazırlanmak açısından giderek daha büyük bir bilimsel önem kazanıyor.

New Scientist 0
Uzay & Astronomi
11 Aug

Antik ağaçlar uyarıyor: Dev güneş fırtınası kapıda olabilir

Güneş, tarihte kaydettiğimizden çok daha güçlü fırtınalar üretebilir. Bilim insanları bu gerçeği, dünyanın en yaşlı ağaçlarının yıllık halkalarında gizli olan radyokarbon izlerini inceleyerek ortaya koyuyor. Ağaç halkaları, geçmişte yaşanan aşırı güneş olaylarının kimyasal parmak izlerini yüzyıllar boyunca muhafaza ediyor. Bu veriler, Miyake olayları olarak bilinen ve son derece yoğun kozmik ışıma patlamalarının geçmişte defalarca Dünya'yı etkilediğini gösteriyor. Üstelik bazı araştırmacılar, bu tür olayların sanılandan daha sık gerçekleşebileceğine dikkat çekiyor. Modern uygarlık için bu bulgular son derece kritik: Günümüzde yaşanacak benzer büyüklükte bir güneş fırtınası, elektrik şebekeleri, uydular ve küresel iletişim altyapısı üzerinde yıkıcı etkiler bırakabilir. Araştırmacılar, bu tarihi verileri kullanarak olası bir 'süper fırtına'nın ne zaman gelebileceğini öngörmeye çalışıyor.

New Scientist 0
Arkeoloji & Tarih
28 Jul

Mağara Resimlerinin Gerçek Yaşı Nihayet Ortaya Çıktı

Fransa'nın Font-de-Gaume mağarasındaki prehistorik resimlerin yaşı, uzun yıllar süren belirsizliğin ardından ilk kez hassas biçimde belirlendi. Bilim insanları, siyah pigmentlerin yalnızca mineral içerdiğini sandıkları bir dönemde aslında içlerinde gizli kömür parçacıkları bulunduğunu keşfetti. Bu bulgu, radyokarbon tarihleme yönteminin uygulanmasının önündeki en büyük engeli ortadan kaldırdı. Analizler, mağaradaki bir bizon figürünün yaklaşık 13.000 yıl önce yapıldığını ortaya koydu. Daha da çarpıcı olan ise maske görünümündeki bir figürün farklı bölümlerinin, birbirinden uzun zaman dilimleriyle ayrılmış çeşitli dönemlerde eklendiğinin anlaşılması. Bu durum, mağaranın tek seferlik değil, kuşaklar boyunca tekrar tekrar ziyaret edilerek kullanıldığına işaret ediyor. Söz konusu keşif; eski ustalara ait sanat eserlerini tarihleme konusunda yeni bir metodolojik kapı aralıyor ve prehistorik insan davranışları ile kültürel pratikler hakkındaki bilgilerimizi yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor.

ScienceDaily 0