Arama · son güncelleme 3 sa önce
10.971
toplam haber
8
kategori
70+
bilim kaynağı
1-24 / 39 haber Sayfa 1 / 2
Tıp & Sağlık
19 sa önce

Uyku kalitesi siyasi davranışlarımızı şekillendiriyor

Yeni bir araştırma, uyku kalitesinin demokratik katılım üzerindeki şaşırtıcı etkilerini ortaya koyuyor. Araştırmacılar, kaliteli uyku alan vatandaşların seçimlere katılma olasılığının daha yüksek olduğunu bulurken, uyku sorunları yaşayanların ise bu hayal kırıklıklarını farklı şekillerde ifade ettiğini keşfetti. Uyku bozuklukları çeken kişilerin boykot ve protesto gibi alternatif siyasi eylem türlerine yönelme eğilimi gösterdiği saptandı. Bu bulgular, demokrasiye katılım için gerekli olan enerjinin büyük ölçüde kaliteli uykuya bağlı olduğunu gösteriyor.

PsyPost 0
Nörobilim & Psikoloji
1 gün önce

2024 Seçimlerinde Demokratlar Trump'ın Konuşma Tarzını Daha Fazla Reddetti

2024 ABD başkanlık seçimleri öncesinde yapılan araştırma, siyasi parti mensuplarının karşı adayların iletişim tarzlarına yaklaşımlarında asimetrik bir durum ortaya koydu. Çalışma sonuçları, Demokrat seçmenlerin Donald Trump'ın konuşma biçimini büyük oranda reddettiklerini gösterirken, Cumhuriyetçi seçmenlerin Kamala Harris'in iletişim tarzına karşı daha toleranslı oldukları belirlendi. Bu bulgular, siyasi kutuplaşma ve parti kimliklerinin seçmen davranışları üzerindeki etkilerini anlamak açısından önemli ipuçları sunuyor. Araştırma, farklı siyasi görüşlere sahip grupların liderlik tarzlarını değerlendirme biçimlerindeki farklılıkları da gözler önüne seriyor.

PsyPost 0
Teknoloji & Yapay Zeka
3 gün önce

Cinsel yönelim kariyer tercihlerindeki geleneksel kalıpları nasıl etkiliyor?

Yeni bir araştırma, cinsel yönelimin kariyer seçimlerinde toplumsal cinsiyet beklentilerine bağlılığı nasıl etkilediğini ortaya koyuyor. Heteroseksüel bireyler meslek seçimlerinde geleneksel toplumsal cinsiyet rollerine uyma eğilimi gösterirken, lezbiyen, gey ve biseksüel kişiler bu normlardan çok daha az etkileniyor. Bulgular, LGBTI+ bireylerin toplumsal beklentilerden bağımsız olarak kişisel ilgi alanlarına yöneldiklerini işaret ediyor. Bu durum, cinsel kimliğin sadece özel yaşamı değil, profesyonel tercihler üzerinde de belirleyici rol oynadığını gösteriyor. Araştırma sonuçları, iş dünyasında çeşitliliğin artması ve geleneksel meslek kalıplarının kırılması açısından önemli ipuçları sunuyor.

PsyPost 0
Nörobilim & Psikoloji
3 Jun

Beyin Karar Vermek İçin Seçeneklere İhtiyaç Duymayabilir

Yeni bir araştırma, karar verme sürecini algılama ve eylem arasında ayrı bir bilişsel adım olarak tanımlayan geleneksel 'sandviç modelini' sorguluyor. Bilim insanları, beynin niyet oluşturmak için mutlaka bilinçli seçimler yapmasına gerek olmadığını öne sürüyor. Bu bulgular, insan davranışının arkasındaki nöral mekanizmaları anlamamızda önemli bir paradigma değişikliğine işaret ediyor. Araştırma, algıdan eyleme geçiş sürecinin düşünülenden daha karmaşık ve bütünleşik olabileceğini gösteriyor.

Neuroscience News 0
Fizik
3 Jun

CERN'in yeni lideri parçacık fiziğinin geleceği için kritik kararların eşiğinde

CERN'in başına geçen Mark Thomson, parçacık fiziğinin en derin bilinmezlikleriyle yüzleştiği bir dönemde görevi devraldı. Higgs bozonunun keşfinden sonra alanda yaşanan durgunluğu aşmak için yeni stratejiler geliştiriliyor. Thomson'un liderliğinde CERN, gelecek nesil hızlandırıcı projelerini değerlendirirken, milyarlarca dolarlık yatırımların hangi yöne yapılacağı kritik önem taşıyor. Standart Model'in ötesindeki fizik yasalarını keşfetmek için yapılacak seçimler, bilimsel gerçeklik anlayışımızı şekillendirecek. Bu süreç hem büyük fırsatlar hem de riskler barındırıyor.

New Scientist 0
Matematik
2 Jun

Feynman'ın Formülü Yeni Şehirdeki Restoran Seçimlerinizi Açıklayabilir

Yeni bir şehirdeyken hangi restoranı seçeceğiniz konusundaki kararsızlığınız aslında bilimsel bir temele dayanıyor olabilir. Nobel ödüllü fizikçi Richard Feynman'ın geliştirdiği matematiksel formülün, insanların yemek yeme alışkanlıklarını açıklayabileceği öne sürülüyor. Bu yaklaşım, tanıdık mekanları tercih etme ile yeni yerler keşfetme arasındaki ikilemin ardındaki mantığı ortaya koyuyor. Araştırmacılar, bu formülün sosyal davranışların anlaşılmasında yeni bir perspektif sunabileceğini belirtiyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Nörobilim & Psikoloji
2 Jun

ABD'de Siyasi Şiddete Bakış Açısı 2024-2025 Arası Değişmedi

Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan kapsamlı bir araştırma, 2024 ortalarından 2025 ortalarına kadar olan dönemde vatandaşların siyasi şiddete yaklaşımlarında kayda değer bir değişiklik olmadığını ortaya koydu. Çalışma, yoğun geçen ulusal seçimler ve artan siyasi kutuplaşmaya rağmen, Amerikalıların siyasi şiddeti destekleme ve bu tür eylemlere katılma istekliliklerinin büyük ölçüde sabit kaldığını gösteriyor. Injury Epidemiology dergisinde yayınlanan bu araştırma, ülke genelini temsil eden geniş bir örneklem üzerinde gerçekleştirildi ve sosyal bilimler açısından önemli veriler sunuyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Nörobilim & Psikoloji
1 Jun

Aynı beyin verisi, 18 farklı sonuç: Nörobilimde güvenilirlik krizi

Brainhack adlı hackathon etkinliğinde 18 farklı araştırma ekibi aynı nörofizyoloji veri setini analiz etti ve şaşırtıcı şekilde birbirinden çok farklı sonuçlar elde etti. Bu durum, nörobilim alanında 'sert veri' olarak kabul edilen elektrofizyoloji çalışmalarında bile ciddi bir güvenilirlik sorunu olduğunu ortaya koydu. Araştırmanın sonuçları, bilim insanlarının düşündüğünden çok daha derin bir anlaşmazlık problemiyle karşı karşıya olduklarını gösteriyor. Farklı analiz yöntemleri, algoritma seçimleri ve veri yorumlama yaklaşımları nedeniyle aynı ham veriden tamamen farklı bilimsel çıkarımlar yapılabiliyor. Bu bulgular, nörobilim araştırmalarında metodolojik standardizasyonun ne kadar kritik olduğunu vurguluyor ve bilimsel araştırmalarda tekrarlanabilirlik krizinin boyutlarını gözler önüne seriyor.

The Transmitter 0
Nörobilim & Psikoloji
26 May

Gelecekteki tercihlerimizi neden yanlış tahmin ediyoruz?

Kendinizi çok iyi tanıdığınızı düşünüyor olabilirsiniz, ancak yeni araştırmalar bunun yanıltıcı olduğunu gösteriyor. İnsanlar gelecekte nasıl davranacakları konusunda sistematik olarak yanıltıcı tahminlerde bulunuyor ve bu durum günlük hayattaki kararlarımızı olumsuz etkiliyor. Araştırmacılar, kişilerin gelecekteki seçimlerini öngörme yetisindeki bu açığın, planlama yaparken ve hedef belirlerken ciddi sonuçlara yol açtığını keşfetti. Bu bulgular, insan davranışını anlama konusunda önemli çıkarımlar sunuyor ve neden bazen aldığımız kararlara sadık kalamadığımızı açıklıyor. Çalışma, öz-farkındalık ve gelecek planlaması arasındaki karmaşık ilişkiyi bilimsel verilerle ortaya koyuyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Nörobilim & Psikoloji
25 May

Komplo teorisyenlerinin zihin dünyası kelime seçimlerinde gizli

Yeni bir psikoloji araştırması, komplo teorilerine inanan kişilerin düşünce tarzının günlük konuşmalarında nasıl ortaya çıktığını inceledi. Araştırmacılar, bu kişilerin belirsiz durumlarla karşılaştıklarında mutlaka ayrıntılı teoriler üretmediklerini, bunun yerine kullandıkları kelimeler ve cümle yapılarında şüpheci yaklaşımlarının sızdığını keşfetti. Bulgular, komplo teorisyeni zihniyetinin sadece açık teoriler değil, dil kullanımı yoluyla da kendini belli ettiğini gösteriyor. Bu keşif, sosyal medya çağında yanlış bilginin yayılması ve toplumsal kutuplaşma konularında yeni perspektifler sunuyor. Araştırma, dil analizi yöntemlerinin insan psikolojisini anlamadaki gücünü de ortaya koyuyor.

PsyPost 0
Teknoloji & Yapay Zeka
23 May

TikTok algoritması 2024 seçimlerinde siyasi önyargı sergiledi

Yeni bir araştırma, TikTok'un algoritmasının 2024 Amerika seçimleri sırasında kullanıcılara orantısız şekilde muhafazakar ve Demokrat karşıtı içerikler sunduğunu ortaya koydu. Çalışma, platformun algoritmasının kullanıcıların başlangıçtaki siyasi ilgileri veya etkileşim alışkanlıklarından bağımsız olarak belirli bir siyasi yöne meyilli davrandığını gösteriyor. Bu bulgular, sosyal medya algoritmalarının demokratik süreçler üzerindeki etkisi ve dijital platformların siyasi görüş oluşumundaki rolü hakkında önemli sorular ortaya çıkarıyor.

PsyPost 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 May

Avrupalılar neden ulusal ve AB seçimlerinde farklı partilere oy veriyor?

Surrey Üniversitesi'nden araştırmacılar, milyonlarca Avrupalı seçmenin ulusal seçimlerde bir partiye, Avrupa Parlamentosu seçimlerinde ise tamamen farklı bir partiye oy verdiğini ortaya koydu. Politics and Governance dergisinde yayınlanan çalışma, bu davranışın tesadüfi olmadığını, aksine seçmenlerin stratejik bir tercih yaptığını gösteriyor. Araştırmaya göre seçmenler, normalde destekledikleri partinin görüşlerini tam olarak yansıtmadığını hissettiklerinde, farklı düzeylerdeki seçimlerde farklı tercihlerde bulunuyorlar. Bu durum, Avrupa siyasetinde seçmen davranışlarının karmaşık doğasını ve çok katmanlı demokrasilerdeki oy verme stratejilerini anlamamız açısından önemli ipuçları sunuyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Nörobilim & Psikoloji
20 May

Annelerin arkadaş onaylamazlığı gerçekten işe yarıyor mu?

Tarih boyunca yaşanan klasik bir durum: ebeveynler çocuklarının arkadaş seçimlerini beğenmiyor ve bunu açıkça dile getiriyor. Pek çok anne baba, çocuklarının 'yanlış' arkadaşlardan uzaklaşıp daha uygun arkadaşlar bulması umuduyla karşı çıktıkları dostlukları açık bir şekilde eleştiriyor. Bu durumun bilimsel açıdan incelenmesi, ebeveyn müdahalesinin arkadaşlık ilişkileri üzerindeki etkilerini anlamamızı sağlıyor. Araştırma sonuçları, anne ve babaların arkadaş seçimine müdahalesinin etkili bir ebeveynlik stratejisi olup olmadığı sorusuna ışık tutuyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
17 May

40 yıllık veri: ABD siyasetini işçi sınıfı değil, elit seçmenler yeniden şekillendiriyor

Son 40 yılın başkanlık seçimlerini analiz eden araştırmacılar, Amerikan siyasetindeki büyük değişimin arkasında yaygın kanaatin aksine işçi sınıfının değil, varlıklı ve yüksek eğitimli beyaz seçmenlerin olduğunu ortaya koydu. Çalışma, bu grubun istikrarlı bir şekilde Demokrat Parti'ye yöneldiğini gösteriyor. Bulgular, siyasi yeniden yapılanmanın nedenlerine dair genel kabul görmüş görüşleri sorguluyor ve elit seçmenlerin siyasi tercihlerindeki değişimin rolünü ön plana çıkarıyor. Araştırma, demografik değişimlerin siyasi davranış üzerindeki etkilerini anlamak için önemli veriler sunuyor.

PsyPost 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 May

Sosyal medya seçim karşıtı reklamları oy verme davranışını etkiliyor

Seçmenleri sandık başından uzak tutmak amacıyla hazırlanan hedefli sosyal medya reklamlarının gerçekten de oy verme davranışını etkilediği bilimsel olarak kanıtlandı. 2016 ABD seçimlerini inceleyen yeni bir gözlemsel araştırma, belirli demografik gruplara yönelik hazırlanan olumsuz dijital mesajların seçim katılımını düşürdüğünü ortaya koydu. Çalışma, kişiselleştirilmiş negatif reklamcılığın çevrimdışı siyasi davranışlar üzerindeki somut etkilerini ölçerek, dijital manipülasyon ile gerçek seçmen tercihleri arasındaki bağlantıyı gösterdi. Bulgular, sosyal medya platformlarının demokratik süreçler üzerindeki potansiel olumsuz etkilerini vurguluyor ve dijital seçim güvenliği konusundaki endişeleri artırıyor.

PsyPost 1
Teknoloji & Yapay Zeka
13 May

Kimlik özellikleri arkadaşlık ve evlilik seçimlerini nasıl belirliyor?

Graz Teknoloji Üniversitesi ve Karmaşıklık Bilimi Hub'ından araştırmacılar, kişisel kimliğimizi oluşturan yaş, cinsiyet, etnik köken ve sosyoekonomik durum gibi faktörlerin sosyal ilişkilerimiz üzerindeki etkisini hesaplayan MAPS adlı yeni bir istatistiksel model geliştirdi. Bu çalışma, benzer kimlik özelliklerine sahip insanların neden daha çok bir araya geldiğini ve bu durumun arkadaşlık ile evlilik ilişkilerini nasıl şekillendirdiğini bilimsel olarak açıklıyor. Model, toplumsal yapıların ve sosyal ağların oluşumunu anlamak için önemli bir araç sunuyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
İklim & Çevre
12 May

Sürdürülebilir yaşam irade değil, kişilik özelliklerine bağlı

Yeni bir uzun vadeli araştırma, çevre dostu yaşam tarzının geçici irade patlamalarından ziyade istikrarlı kişilik özelliklerine dayandığını ortaya koyuyor. Doğuştan disiplinli kişiler daha sürdürülebilir yaşarken, geçici motivasyon artışlarının günlük alışkanlıkları değiştirmediği görülüyor. Araştırmacılar, sadece öz kontrole güvenmek yerine yeşil seçimleri otomatik hale getirmek için çevresel engelleri minimize etmenin daha etkili olduğunu vurguluyor. Bu bulgular, bireysel çevrecilik yaklaşımlarının yeniden düşünülmesi gerektiğini işaret ediyor.

PsyPost 0
Nörobilim & Psikoloji
11 May

Yapay Zeka ile Beyin Hastalıklarını Daha Doğru Teşhis Etmenin Yolu Bulundu

Araştırmacılar, beyin hastalıklarının teşhisinde yaşanan tutarsızlık sorununu çözmek için yenilikçi bir yapay zeka sistemi geliştirdi. MADCLE adı verilen bu sistem, farklı beyin haritalarından elde edilen verileri birleştirerek hastalık belirtilerini daha tutarlı şekilde tespit edebiliyor. Çalışma, beyin görüntüleme teknolojilerinin farklı atlas seçimlerinden kaynaklanan değişken sonuçlar vermesi problemine odaklanıyor. Yeni yaklaşım, her beyin atlasının kendine özgü organizasyonel özelliklerini korurken, hastalıkla ilgili ortak paternleri de yakalayabiliyor. Bu gelişme, nörolojik ve psikiyatrik bozuklukların teşhisinde daha güvenilir sonuçlar elde edilmesine katkı sağlayabilir.

arXiv (Nörobilim) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Bilgisayar Bilimciler İçin İstatistiksel Değerlendirme Rehberi Yayınlandı

Elektrik-bilgisayar mühendisliği ve bilgisayar bilimi alanlarında güçlü deneysel çalışmalar yapmanın anahtarı, tek bir etkileyici sayıdan çok daha fazlasına dayanır. ArXiv'de yayınlanan yeni bir rehber, başlangıç düzeyindeki araştırmacılara istatistiksel değerlendirme sürecini adım adım açıklıyor. Tasarım, ölçüm, analiz ve doğrulama seçimlerinin nasıl bir araya getirilerek inandırıcı sonuçlar elde edileceğini gösteren bu pratik kılavuz, özellikle sistem ağları ve uygulamalı makine öğrenmesi alanlarında çalışan bilimciler için hazırlandı. Rehber, klasik istatistiksel yöntemlerden modern dağılım-bağımsız tekniklere kadar geniş bir yelpazede araçları ele alarak, araştırmacıların bulgularını savunulabilir şekilde sunmalarına yardımcı olmayı hedefliyor.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka Ajanları Artık Daha Akıllı Araç Kullanabiliyor

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin (LLM) karmaşık görevleri çözmek için harici araçları nasıl kullandığını öğrenmesini iyileştiren yeni bir algoritma geliştirdi. PORTool adlı bu sistem, yapay zeka ajanlarının hangi araç kullanım kararlarının başarıya götürdüğünü daha iyi anlamasını sağlıyor. Geleneksel yöntemler yalnızca son sonuca bakarak öğrenirken, PORTool her adımın önemini değerlendiriyor. Bu yaklaşım, ajanların doğru ve yanlış araç seçimlerini ayırt etmesine yardımcı oluyor. Sistem, aynı bağlamda farklı araç kullanım kararlarını karşılaştırarak hangi seçimlerin daha etkili olduğunu belirliyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Biyoloji & Yaşam Bilimleri
1 May

Mikroplarda Generalist ve Specialist Hayatta Kalma Stratejileri Araştırıldı

Bilim insanları, mikroorganizmaların besin kıtlığı ve bolluk döngülerinde nasıl farklı hayatta kalma stratejileri geliştirdiğini matematiksel modellerle inceledi. Araştırma, çok çeşitli besinleri kullanabilen 'generalist' türler ile belirli besinlerde uzmanlaşmış 'specialist' türler arasındaki dinamikleri açıklıyor. Doğada besin kaynaklarının sürekli değişmesi, mikroorganizmaları zorlu seçimler yapmaya itiyor: hızlı büyüyen türler besin kıtlığında daha fazla ölüm riski taşırken, yavaş büyüyen türler besin bolluk dönemlerinde dezavantajda kalıyor. Bu çalışma, mikrobiyolojik ekosistemlerin nasıl şekillendiğini anlamamızda önemli bir adım teşkil ediyor.

arXiv (Biyoloji) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Yapay Zeka Dil İdeolojilerini Tespit Edebilir mi? Lüksemburg Örneği

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin (LLM) toplumsal dil ideolojilerini tespit etme yetisini Lüksemburg özelinde inceledi. Çok dilli ve kültürlü yapısıyla bilinen Lüksemburg'da, dil tercihleri sadece pratik seçimler değil, aynı zamanda kimlik ve toplumsal aidiyet göstergeleri. Çalışmada, Lüksemburgca yazılmış kullanıcı yorumları elle etiketlenerek dil ideolojileri kategorilerine ayrıldı. Ardından yapay zeka modellerinin bu ideolojileri ne kadar doğru tespit edebildiği farklı yönlendirme koşulları altında değerlendirildi. Lüksemburgca gibi küçük dillerin yapay zeka eğitim verilerinde yetersiz temsil edilmesi nedeniyle, makine çevirisi kullanımının performansa etkisi de araştırıldı. Bu çalışma, doğal dil işleme araçlarının sosyal bilimler ve dilbilim alanındaki potansiyelini gösteriyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
İklim & Çevre
30 Apr

Ev Takası ile Şehir Trafiği Yüzde 50 Azalabilir

Çinli araştırmacılar, şehirlerdeki ev seçimlerinin kendiliğinden organize olan dinamiklerini inceledi ve çarpıcı sonuçlar elde etti. Büyük bir Çin şehrinde 9 gün boyunca 400 binden fazla seyahat rotası analiz edildi. Mevcut durumda insanların ortalama işe gidiş mesafesi, rastgele ev dağılımına göre üç kat daha kısa çıktı. Bu durum, insanların doğal olarak işyerlerine yakın yerlerde yaşamayı tercih ettiğini gösteriyor. Araştırma, şehir çapında bir ev takası sisteminin uygulanması halinde işe gidiş mesafesinin yüzde 50.4 oranında kısalabileceğini ortaya koydu. Bu da trafik sıkışıklığını önemli ölçüde azaltarak karbon emisyonlarında yüzde 77.3'lük bir düşüş sağlayabilir. Sosyo-demografik faktörler göz önüne alındığında bile işe gidiş mesafesi yüzde 8-10, karbon emisyonları ise yüzde 27-34 azalma gösteriyor.

arXiv (Fizik) 0
Nörobilim & Psikoloji
21 Apr

Orta Yaş Hobilerinin Alzheimer Riskine Genetik Faktörlerden Daha Güçlü Etkisi

10 yıl süren kapsamlı bir araştırma, orta yaşta yapılan çeşitli aktivitelerin beyin sağlığı üzerindeki etkisinin, Alzheimer hastalığı için bilinen en güçlü genetik risk faktörü olan APOE ε4 geninden bile daha belirleyici olduğunu ortaya koydu. Bu çığır açan bulgular, yaşam tarzı seçimlerinin kognitif sağlığımızı şekillendirmedeki kritik rolünü vurguluyor. Uzmanlar, düzenli fiziksel aktivite, sosyal etkileşim, zihinsel uyarıcı hobiler ve yaratıcı uğraşların bir arada uygulanmasının, genetik yatkınlığa rağmen beyin fonksiyonlarını koruduğunu belirtiyor. Araştırma sonuçları, Alzheimer'a karşı önleyici yaklaşımlarda yaşam tarzı müdahalelerinin ne kadar değerli olduğunu gösteriyor.

Neuroscience News 0