Arama · son güncelleme 7 sa önce
8.369
toplam haber
4
kategori
70+
bilim kaynağı
1-24 / 94 haber Sayfa 1 / 4
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka Tablolardan Daha Akıllı Bilgi Çıkarıyor

Stanford araştırmacıları, Excel ve CSV gibi tablolu verileri işlemek için yeni bir yapay zeka yaklaşımı geliştirdi. Mevcut RAG (Retrieval-Augmented Generation) sistemleri tablolu verileri işlemekte yetersiz kalırken, yeni STC (Structure-Aware Tabular Chunking) framework'ü tablonun yapısal özelliklerini koruyan akıllı parçalama yöntemi kullanıyor. Bu yöntem, her satırı anahtar-değer çiftleri olarak kodlayarak hiyerarşik bir ağaç yapısı oluşturuyor ve semantik ilişkileri koruyarak daha verimli veri işleme sağlıyor. Testlerde, geleneksel yöntemlere göre %40-56 daha az parça oluştururken token kullanımını artırdı.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka ile Bilimsel Sınıflandırma Sistemleri Daha Tutarlı Hale Geliyor

Bilimsel literatürün hızla büyümesi, araştırma alanlarının sistematik olarak organize edilmesini zorlaştırıyor. Araştırmacılar, büyük dil modelleri kullanarak bilimsel taksonomi üretimi için yeni bir çerçeve geliştirdi. SC-Taxo adlı bu sistem, hiyerarşik seviyelerde semantik tutarlılığı sağlayarak daha kaliteli sınıflandırma yapıları oluşturuyor. Geleneksel yöntemlerin aksine, bu yaklaşım yapısal tutarsızlıkları ve anlam uyumsuzluklarını minimize ediyor. Sistem, bilim literatürünün keşfedilmesi, konu navigasyonu, trend analizi ve bilgi erişiminde önemli iyileştirmeler sunuyor. Bu gelişme, bilimsel bilginin daha etkili organize edilmesi açısından kritik önem taşıyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

AI modelleri çoklu grafikleri anlayamıyor: İnsan benzeri görsel akıl yürütmede büyük açık

Araştırmacılar, yapay zeka modellerinin birden fazla grafik üzerinde akıl yürütme yeteneğini test eden InterChart adlı yeni bir değerlendirme sistemi geliştirdi. Bu test, bilimsel raporlama, finansal analiz ve kamu politikası panolarında kritik olan çoklu grafik analizi becerisini ölçüyor. Mevcut en gelişmiş görsel-dil modellerinin bu konuda ciddi eksiklikleri olduğu ortaya çıktı. Test üç zorluk seviyesinden oluşuyor: tekil grafik analizi, birbirleriyle ilişkili grafik setlerinde bütünleştirici analiz ve gerçek dünya grafik çiftlerinde semantik çıkarım. Sonuçlar, grafik karmaşıklığı arttıkça AI modellerinin başarısının dramatik şekilde düştüğünü gösteriyor. Bu bulgular, AI sistemlerinin gerçek dünya uygulamalarında daha etkili olabilmesi için görsel akıl yürütme yeteneklerinin geliştirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka Hafıza Sistemi: LLM'ler Artık Deneyimlerinden Öğrenebiliyor

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin (LLM) etiketli örneklerden öğrenmesi için yeni bir hafıza destekli sistem geliştirdi. Geleneksel fine-tuning yöntemlerinin maliyetli ve esnek olmayan yapısına alternatif olan bu sistem, episodik ve semantik hafıza türlerini kullanıyor. Episodik hafıza geçmiş deneyimleri saklarken, semantik hafıza bunları yeniden kullanılabilir rehberlere dönüştürüyor. Test sonuçlarında, bu yaklaşım sıfır-atış temel modellere göre ortalama %8.1, yalnızca etiket kullanan RAG sistemlerine göre %4.6 oranında iyileşme sağladı. Sistem, LLM'lerin parametrelerini güncellemeden öğrenmesine olanak tanıyarak, yapay zeka alanında önemli bir adım oluşturuyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Konuşma Tanıma Sistemleri İçin Yeni Değerlendirme Yöntemleri Geliştirildi

Araştırmacılar, otomatik konuşma tanıma sistemlerinin kalitesini ölçmek için geleneksel kelime hata oranının ötesinde iki yeni metrik geliştirdi. POSER adlı ölçüm dilbilgisel doğruluğu, EmbER ise semantik anlamı değerlendiriyor. Bu yenilikçe yaklaşım, yapay zeka destekli konuşma tanıma teknolojilerinin gerçek performansını daha kapsamlı şekilde anlamamızı sağlıyor. Özellikle dil modelleriyle desteklenen sistemlerin ne kadar başarılı olduğunu sadece doğru kelime sayısıyla değil, dilbilgisel ve anlamsal doğrulukla da ölçebilmemizi mümkün kılıyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Yapay Zeka ile Duygusal Tıklama Tuzağı Saldırıları Geliştiriliyor

Araştırmacılar, sosyal medyada kullanıcıları kandırmak için duygusal manipülasyon tekniklerini kullanan yeni bir yapay zeka saldırı yöntemi geliştirdi. Çalışma, geleneksel clickbait tespitinin yetersizliğini ortaya koyarken, Valence-Arousal-Dominance (VAD) duygusal modelini kullanarak optimize edilmiş aldatıcı başlıklar üreten bir sistem sunuyor. Bu sistem, büyük dil modellerini kullanarak semantik olarak benzer sosyal medya gönderileriyle eşleşen, ancak duygusal etkisi maksimize edilmiş içerikler yaratabiliyor. Araştırma, dijital güvenlik ve bilgi kirliliği alanında önemli sonuçlar doğuruyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Çeviri Yaparken Duygular Kaybolmasın: Küçük Dil Modelleri Test Edildi

Makine çevirisi teknolojisinde anlam doğruluğu kadar duygusal bütünlük de önemli. Araştırmacılar, EuroLLM, Aya Expanse ve Gemma gibi üç gelişmiş küçük dil modelinin çeviri sırasında ince duygusal nüansları ne kadar koruduğunu inceledi. GoEmotions veri seti kullanılarak yapılan çalışmada, Reddit yorumlarındaki 28 farklı duygu kategorisi beş Avrupa dilinde test edildi. Sonuçlar, mevcut çeviri sistemlerinin semantik eşdeğerliği korumada başarılı olmasına rağmen, duygusal sadakati sağlamada hala zorluklar yaşadığını gösteriyor. Bu araştırma, gelecekte daha empatik ve duygusal açıdan hassas çeviri teknolojilerinin geliştirilmesi açısından önem taşıyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Gece Görevlerinde İHA'lar İçin Termal Görüntü Tabanlı Konum Belirleme Sistemi

GPS sinyallerinin alınamadığı gece koşullarında insansız hava araçlarının konum belirlemesi kritik bir sorun. Araştırmacılar, gündüz RGB verilerinden oluşturulan 3D haritalarla gece çekilmiş termal görüntüleri eşleştiren yenilikçi bir sistem geliştirdi. Semantik yeniden projeksiyon çerçevesi adı verilen bu yaklaşım, görüntülerdeki nesneleri sınıflandırarak ortak bir anlam alanında çalışıyor. Sistem, 6.5 kilometrelik gerçek uçuş testlerinde 2.18 metre hassasiyetle konum belirlemeyi başardı. Bu gelişme, arama-kurtarma operasyonları, güvenlik görevleri ve gece devriye uçuşları gibi kritik uygulamalarda güvenilir navigasyon sağlayabilir.

arXiv (Robotik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Robotlar İnsanlarla Beraber Yürüyor: Sosyal Navigasyon Devrimi

Araştırmacılar, robotların açık hava ortamlarında insanlarla güvenli ve sosyal olarak uyumlu şekilde uzun mesafelerde yürüyebilmesini sağlayan yeni bir sistem geliştirdi. 'Walk with Me' adlı bu çerçeve, önceden hazırlanmış pahalı haritalar gerektirmeden, doğal dil komutlarını anlayarak robotları hedefe yönlendirebiliyor. Sistem, GPS verileri ve halka açık harita API'lerini kullanarak semantik hedef belirleme yapıyor. İki seviyeli yapısıyla çalışan sistem, üst seviyede soyut talimatları somut hedeflere dönüştürürken, alt seviyede anlık duruma göre güvenlik kararları alıyor. Bu gelişme, özellikle yaşlı bakımı ve engelli yardımı gibi alanlarda robotların günlük hayattaki rolünü artırabilir.

arXiv (Robotik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Elle Yazılmış Kurallar Olmadan Dil Yapısını Öğrendi

Araştırmacılar, semantik ayrıştırma alanında çığır açan bir yöntem geliştirdiler. Yeni sistem, önceden yazılmış kompozisyonel kurallar kullanmadan dilin yapısal özelliklerini öğrenebiliyor. Nöral hücresel otomaton tabanlı model, SLOG veri setinde 17 yapısal genelleme kategorisinin 11'inde mükemmel sonuçlar elde etti. Transformer tabanlı modeller yapısal genelleme konusunda başarısız olurken, mevcut AM-Parser sistemi elle yazılmış cebirsel kurallara ihtiyaç duyuyor. Yeni yaklaşım ise tüm kompozisyonel kuralları veriden öğrenerek bu sınırlamaları aşıyor. Bu gelişme, doğal dil işleme alanında makinelerin dil yapısını daha esnek şekilde kavramasının önünü açıyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Soru-Cevap Sistemleri İçin Devrim Niteliğinde Hafıza Teknolojisi

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin bilgi grafiklerinden veri çekerken karşılaştığı temel soruna çözüm buldu. CacheRAG adlı yeni sistem, yapay zekanın geçmiş sorulardan öğrenmesini sağlayarak performansı dramatik şekilde artırıyor. Geleneksel sistemler her soruyu sıfırdan işlerken, bu teknoloji hafıza kullanarak daha akıllı ve tutarlı yanıtlar üretiyor. Sistem, şema bağımsız arayüzü ve semantik önbellek mekanizması sayesinde hem uzman olmayan kullanıcılar için erişilebilir hem de teknik açıdan daha güvenilir. Bu gelişme, yapay zeka asistanlarından arama motorlarına kadar geniş bir yelpazede uygulanabilir ve AI sistemlerinin insan benzeri öğrenme kabiliyeti kazanmasında önemli bir adım.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Özetlerindeki Yanlış Bilgileri Tespit Eden Sistem Geliştirildi

Büyük dil modelleri kullanarak veri kümelerinden doğal dil özetleri çıkarmak artık yaygın bir uygulama. Ancak bu özetlerde yer alan iddialar her zaman gerçek verilerle örtüşmüyor. Araştırmacılar bu sorunu çözmek için Evergreen adlı bir sistem geliştirdi. Sistem, yapay zeka tarafından üretilen özetlerdeki iddiaları otomatik olarak doğrulayabiliyor. Özellikle büyük veri kümelerinde sayısal karşılaştırmalar, gruplamalar ve niceleyiciler içeren karmaşık iddiaları kontrol etmede başarılı sonuçlar veriyor. Evergreen, iddia doğrulama sürecini semantik sorgu işleme görevine dönüştürerek çalışıyor ve gereksiz yapay zeka çağrılarını önleyerek maliyet ve gecikmeyi azaltıyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Modellerinin Hızını Artıran Yeni 'Gevşek Doğrulama' Yöntemi

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin çıkarım hızını artırmak için FLy adlı yeni bir yöntem geliştirdi. Geleneksel spekülatif kod çözme yöntemleri sadece tam eşleşen token'ları kabul ederken, FLy semantik olarak doğru ancak farklı ifadeleri de değerlendiriyor. Sistem, entropy tabanlı iki katmanlı bir mekanizma kullanarak hangi durumlarda alternatif token'ların kabul edilebileceğini belirliyor. Bu yaklaşım, modelin kendi kendini düzeltme yeteneğinden faydalanarak daha esnek bir doğrulama kriteri sunuyor. Özellikle dağıtım dışı görevlerde performans kaybı yaşayan mevcut yöntemlere alternatif olan FLy, ek eğitim gerektirmeden çalışabiliyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Endüstriyel Sistemlerde Model Doğrulama İçin Yeni Çerçeve Geliştirildi

Modern endüstriyel sistemlerin artan karmaşıklığı ve otomasyon ihtiyacı, model tabanlı sistem mühendisliğinde tutarlı ve semantik olarak doğrulanmış modeller gerektiriyor. Araştırmacılar, Object Constraint Language (OCL) kısıtlamalarını ve doğrulama sonuçlarını Asset Administration Shell teknolojisi üzerinden yönetmek için yeni bir yaklaşım geliştirdi. Bu sistem, farklı araçlarda ayrı ayrı yönetilen MBSE modelleri ile OCL kısıtlamaları arasındaki boşluğu doldurarak, manuel işlemleri azaltmaya odaklanıyor. Endüstriyel sistemlerde birlikte çalışabilirlik için köklü bir teknoloji olan Asset Administration Shell kullanılarak, model kısıtlamalarının uygulanması ve sonuçların yorumlanması süreçleri otomatikleştiriliyor.

arXiv — Bilgisayar Sistemleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
29 Apr

Robotlar Artık Semantik İlişkilerle Çevreyi Daha İyi Anlıyor

Araştırmacılar, robotların kapalı mekanlarda konum belirleme yeteneklerini artıran yeni bir yöntem geliştirdi. Geleneksel SLAM (Simultaneous Localization and Mapping) sistemleri, tekrarlayan veya simetrik düzenlere sahip ortamlarda zorlanırken, yeni yaklaşım nesneler ile yapısal unsurlar arasındaki semantik ilişkileri kullanarak bu sorunu çözüyor. RGB-D kamera verilerinden tespit edilen nesnelerin odalar ve duvarlarla olan bağlantıları analiz edilerek, robot daha doğru konum belirleyebiliyor. Bu gelişme, otonom robotların karmaşık iç mekanlarda navigasyonunu önemli ölçüde geliştirebilir.

arXiv (Robotik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
29 Apr

Robot kontrolünde çığır açan ikili sistem: Libra-VLA ile hiyerarşik öğrenme

Araştırmacılar, robotların dil komutlarını fiziksel eylemlere dönüştürmesini sağlayan Vision-Language-Action (VLA) modellerinde yeni bir yaklaşım geliştirdi. Libra-VLA adlı sistem, robot manipülasyonunu kaba-ince hiyerarşide ikiye ayırarak öğrenme sürecini optimize ediyor. Geleneksel tek sistem yaklaşımları yerine, büyük ölçekli yön belirleme ve hassas pozisyon ayarlamasını ayrı ayrı ele alan bu model, robotların karmaşık görevleri daha etkin şekilde öğrenmesini sağlıyor. Çalışma, yüksek seviyeli semantik talimatlar ile düşük seviyeli motor komutları arasındaki boşluğu kapatmaya odaklanıyor.

arXiv (Robotik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
29 Apr

Robotlar artık mimari planları okuyarak kendilerini konumlandırabilecek

Araştırmacılar, robotların mimari kat planlarındaki hem geometrik hem de semantik bilgileri kullanarak kendilerini konumlandırabileceği yeni bir algoritma geliştirdi. COMPASS adlı bu sistem, çift balık gözü kamera ile donatılmış robotların duvar, pencere ve açıklık gibi yapısal unsurları tanımlayarak konumlarını belirlemesini sağlıyor. Geleneksel yöntemlerin aksine, sadece geometrik veriler değil, çevredeki anlamsal bilgiler de kullanılarak konum belirleme hassasiyeti artırılıyor. Sistem, kat planından 360 derece açıyla ışın göndererek beş farklı kanalda veri topluyor: normalize edilmiş menzil, yapısal element türü, menzil gradyanı, ters menzil ve yerel menzil varyansı. Bu yaklaşım, özellikle kapalı mekanlarda GPS'in yetersiz kaldığı durumlarda robotik navigasyon için büyük potansiyel sunuyor.

arXiv (Robotik) 0
Tıp & Sağlık
22 Apr

Yapay Zeka Prostat Kanserini Görüntülerden Daha Hassas Tespit Edecek

Araştırmacılar, prostat kanseri lezyonlarını MR görüntülerinden otomatik olarak tespit eden yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Sistem, metin tabanlı rehberlik ve görsel analizi birleştiren çok katmanlı bir mimari kullanıyor. Geleneksel yöntemlerin farklı görüntü türlerini entegre etmede yaşadığı zorlukları aşmak için üç temel yenilik getiriyor: lesyon semantiklerini güçlendiren hizalama kaybı, yanlış tespitleri bastıran ısı haritası kaybı ve lokalize sınır iyileştirme yapan çok başlı dikkat mekanizması. Bu gelişme, prostat kanserinin erken teşhisinde daha güvenilir algoritmic analizlere olanak sağlayabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Tıp & Sağlık
21 Apr

Yapay zeka ile cilt kanseri teşhisinde yeni dönem: Görüntü ve metin birleşimi

Araştırmacılar, cilt kanseri teşhisinde devrim yaratacak yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Bu sistem, dermoskopi görüntülerini metin açıklamalarıyla birleştirerek, benzer kanser vakalarını veritabanından bulabiliyor. Transformer tabanlı framework, hem genel hem de yerel görüntü özelliklerini analiz ederek, klinisyenlerin teşhis koyma sürecini destekliyor. Sistem, biyopsi ile doğrulanmış çok sınıflı hastalık vakalarını içeren geniş bir veritabanında test edildi. Yerel hizalama mekanizması, ayırt edici bölgeleri çoklu uzamsal dikkat maskeleri ile toplarken, global hizalama bütünsel semantik denetim sağlıyor. Bu teknoloji, tıbbi görüntü geri getirme alanında önemli bir ilerleme kaydederek, eğitim ve kalite kontrol süreçlerini de destekleyecek.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Python Kodlarındaki Kütüphane Sorunlarını Çözen Akıllı Sistem

Araştırmacılar, Python programlama dilindeki kütüphane bağımlılık sorunlarını otomatik olarak çözen MEMRES adlı yapay zeka sistemi geliştirdi. Sistem, hafıza destekli öğrenme ve çok katmanlı güven mekanizması kullanarak, büyük dil modellerine olan bağımlılığı minimize ediyor. Test sonuçlarında %86.6 başarı oranına ulaşarak, mevcut yöntemlerin %54.7'lik performansını büyük farkla geçti. Sistem, kendini geliştiren hafıza, hata örüntü veritabanı ve semantik analiz bileşenlerini birleştirerek çalışıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Modellerinin Belirsizlik Ölçümünde Yeni Yaklaşım

Büyük dil modelleri sıklıkla kendinden emin görünse de yanlış cevaplar üretebiliyor. Araştırmacılar, bu modellerin belirsizlik seviyelerini daha doğru ölçmek için yeni bir yöntem geliştirdi. Geleneksel yöntemler, model aynı yanlış cevabı tekrar tekrar verdiğinde yetersiz kalıyor. Yeni yaklaşım, birden fazla modelin birbirleriyle ne kadar farklı düşündüğünü ölçerek bu sorunu çözüyor. Araştırma, farklı modellerin semantik anlaşmazlıklarının özellikle yanlış cevaplarda arttığını gösteriyor. Bu keşif, yapay zeka sistemlerinin güvenilirliğini artırmak için önemli bir adım.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Modellerinde Yeni Keşif: Az Kelimeyle Daha Doğru Sonuç

Araştırmacılar, yapay zeka modellerinin daha az kelime kullanarak daha doğru sonuçlar üretebileceğini gösteren 'Semantik Yoğunluk Etkisi'ni keşfetti. Bu etki, komutlardaki anlam yüklü kelimelerin oranının artırılmasıyla elde ediliyor. Beş farklı AI modelinde yapılan testler, gereksiz kelimelerin çıkarılıp anlamlı olanların korunmasıyla performansın ortalama %8,4 oranında arttığını gösterdi. Bu yaklaşım, model hızını etkilemeden halüsinasyon sorununu azaltıyor ve daha odaklı yanıtlar üretiyor. Bulgular, AI ile etkileşimde 'az ama öz' prensibiinin ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

MARCO: Yapay Zeka Görsel Eşleştirmede Yeni Dönem Başlatıyor

Araştırmacılar, görsel öğeler arasında anlam bağlantısı kurma konusunda devrim niteliğinde bir yapay zeka modeli geliştirdi. MARCO adlı bu sistem, farklı görsellerdeki benzer nesneleri ve bölgeleri eşleştirme konusunda şimdiye kadarki en başarılı sonuçları elde etti. Mevcut sistemler milyarlarca parametre kullanmasına rağmen yeni durumlarla karşılaştıklarında yetersiz kalıyordu. MARCO ise daha az kaynak kullanarak hem hassas konum belirleme hem de anlam genellemesinde üstün performans sergiliyor. Bu gelişme, robotik, artırılmış gerçeklik ve görüntü analizi alanlarında önemli ilerlemeler sağlayabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Schrödinger Köprüsü ile Gelişmiş Görüntü İletimi Teknolojisi

Araştırmacılar, dar bant genişlikli ve yüksek gürültülü kanallar üzerinden görüntü iletimi için yeni bir yaklaşım geliştirdi. Schrödinger Köprüsü tabanlı Üretken Semantik İletişim (SBGSC) adı verilen bu yöntem, mevcut teknolojilerin karşılaştığı halüsinasyon problemlerini ve yüksek hesaplama maliyetlerini önemli ölçüde azaltıyor. Geleneksel yöntemler, Gaussian dağılımından görüntü dağılımına uzun ve dolaylı yollar kullanırken, yeni sistem doğrudan optimal transport rotaları oluşturuyor. Bu sayede semantik bilgilerden görüntülere daha hızlı ve doğru dönüşüm sağlanıyor.

arXiv (CS + AI) 0