3529-3552 / 3.694 haber Sayfa 148 / 154
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka Modelleri Artık Birbirinden Öğrenerek Kendini Geliştirebiliyor

Araştırmacılar, dil modellerinin dış müdahale olmadan kendi performanslarını artırabilecekleri yeni bir yöntem geliştirdi. 'Akran Tahminli Öz-Eğitim' adı verilen bu teknikte, birden fazla yapay zeka modeli işbirliği yaparak birbirlerinden öğreniyor. Sistem, modellerin aynı soruya verdikleri farklı yanıtları birleştirerek daha güvenilir cevaplar üretiyor ve bu cevapları eğitim verisi olarak kullanıyor. Matematiksel akıl yürütme testlerinde yapılan denemelerde, bu yöntemle modellerin doğru cevap verme oranlarında önemli artışlar gözlendi. Bu gelişme, yapay zekanın sürekli kendini geliştirme yeteneği kazanması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Giyilebilir cihazlarda biyosinyaller için yapay zeka eğitimi artık mümkün

Stanford araştırmacıları, giyilebilir sağlık cihazlarında yapay zeka modellerinin doğrudan cihaz üzerinde eğitilmesini sağlayan BioTrain sistemini geliştirdi. EEG ve göz hareketleri gibi biyosinyallerde kişiler arası büyük farklılıklar bulunması, yapay zeka modellerinin performansını ciddi şekilde düşürüyor. Geleneksel yöntemlerle bu sorunu çözmek için bulut tabanlı işlem gerekirken, bu yaklaşım gizlilik endişelerini beraberinde getiriyor. BioTrain, 50 miliwat altında güç tüketimiyle ve 1 megabayt altında bellek kullanımıyla tam ağ eğitimi yapabiliyor. Sistem, hem yeni kullanıcılar için ilk gün kalibrasyonunda hem de uzun vadeli sinyal değişimlerine uyumda test edildi. Sonuçlar, bu yaklaşımın doğruluk oranında yüzde 35'e varan iyileşmeler sağladığını gösteriyor. Bu teknoloji, giyilebilir sağlık cihazlarının kişiselleştirilmesi ve güvenilirliği açısından önemli bir adım teşkil ediyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Uydu İnternetinde Devrim: Yapay Zeka ile Akıllı Veri Yönlendirme

Araştırmacılar, Düşük Yörünge uydu ağlarında veri iletimi için yeni bir yapay zeka yöntemi geliştirdi. GraphJSCR adlı bu sistem, sürekli değişen uydu konumları ve bağlantı kalitesi karşısında hem veri yönlendirmeyi hem de anlam tabanlı kodlamayı aynı anda optimize ediyor. Geleneksel yöntemler bu iki süreci ayrı ayrı ele alırken, yeni yaklaşım graf tabanlı öğrenme kullanarak uydu ağının dinamik yapısını anlayabiliyor ve en uygun veri yolunu seçebiliyor. Bu gelişme, gelecekteki global uydu internet hizmetlerinin performansını önemli ölçüde artırabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Robotlara Öğrenmeyi Öğreten Yapay Zeka: Diffusion Modelleri ile Dinamik Adaptasyon

Araştırmacılar, robotların farklı ortamlarda hızla adapte olabilmesi için yeni bir yapay zeka yaklaşımı geliştirdi. Sistem tanımlama problemini 'bağlamsal meta-öğrenme' olarak ele alan çalışma, diffusion modellerini kullanarak robotların dinamik davranışlarını tahmin etmeyi amaçlıyor. Geleneksel Transformer tabanlı deterministik modellere karşı iki farklı diffusion yaklaşımı test edildi: girdi-gözlem dağılımını öğrenen 'inpainting diffusion' ve kontrol girdilerine dayalı gelecek gözlemleri üreten 'koşullu diffusion modelleri'. Geniş çaplı simülasyonlar, diffusion modellerinin özellikle dağılım dışı koşullarda daha güçlü performans sergilediğini gösterdi. Bu gelişme, robotların bilinmeyen ortamlarda daha esnek ve güvenilir davranabilmesi için önemli bir adım.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Büyük dil modellerini eğitmenin yeni yolu: TLoRA+ ile daha verimli yapay zeka

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin belirli görevler için eğitimini daha verimli hale getiren TLoRA+ adlı yeni bir yöntem geliştirdi. Bu teknik, modellerin performansını artırırken hesaplama maliyetini minimum düzeyde tutuyor. ChatGPT ve benzeri büyük dil modellerinin özelleştirilmesi için kullanılan mevcut LoRA yöntemini geliştiren bu yaklaşım, daha az kaynak kullanarak daha iyi sonuçlar elde etmeyi mümkün kılıyor. GLUE benchmark testlerinde yapılan denemeler, yöntemin farklı model mimarilerinde tutarlı bir şekilde başarılı olduğunu gösterdi. Bu gelişme, yapay zeka modellerinin daha geniş kitlelere ve küçük şirketlere açılması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Büyük Dil Modelleri Karmaşık Mantık Sorunlarında Sınırlarına Çarpıyor

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin (LLM) mantıksal akıl yürütme yeteneklerini sistematik olarak test eden kapsamlı bir çalışma yürüttü. Sudoku, Hanoi Kulesi ve Rubik Küpü gibi dokuz klasik mantık problemiyle yapılan testlerde, modellerin problem karmaşıklığı arttıkça performanslarının belirgin şekilde düştüğü gözlemlendi. Çalışma, mevcut değerlendirme yöntemlerinin yetersizliğini ortaya koyarak, modellerin gerçek akıl yürütme kapasitelerini ölçmek için kontrollü test ortamları geliştirdi. Bu bulgular, yapay zeka sistemlerinin karmaşık mantıksal problemlerde henüz önemli sınırlarının bulunduğunu gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Belirsiz Sistemlerde Optimal Kontrol: Yeni Algoritma Geliştirme

Araştırmacılar, belirsizlik içeren karmaşık sistemleri kontrol etmek için yeni bir algoritma geliştirdi. Belirsiz Markov Karar Süreçleri (UMDP) soyutlaması kullanan bu yöntem, doğrusal olmayan stokastik sistemlerde optimal kontrolörler tasarlayabiliyor. Algoritma, sistemi adım adım iyileştirerek performans garantileri sunuyor ve 'kaybolan belirsizlik' koşulu altında mükemmel sonuçlara yaklaşıyor. Bu gelişme, otonom araçlardan robotik sistemlere kadar birçok alanda güvenli ve verimli kontrol sistemleri tasarımında önemli ilerlemeler sağlayabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Eğitim yapay zekası için geliştirilen kodlama sistemi bireysel öğretimde işe yarar mı?

Sınıf ortamındaki etkili öğretim tekniklerini analiz etmek için geliştirilen TalkMoves kodlama sistemi, artık özel ders platformlarında da kullanılmaya başlandı. Ancak bu sistem aslen toplu sınıf ortamları için tasarlanmıştı. Araştırmacılar, sistemin bire bir özel ders seanslarında ve video, ses, metin gibi farklı veri türlerinde ne kadar güvenilir sonuçlar verdiğini inceledi. Çalışma, eğitim teknolojisi alanında yapay zeka sistemlerinin etkili öğretim desteği sağlaması için kritik öneme sahip. Bulgular, eğitim platformlarının ölçeklenmesi ve farklı iletişim kanallarının entegrasyonu açısından önemli çıkarımlar sunuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

UniBlendNet: Karmaşık Aydınlatma Sorunlarını Yapay Zeka ile Çözüyor

Araştırmacılar, fotoğraflardaki karmaşık aydınlatma problemlerini çözebilen yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. UniBlendNet adlı bu sistem, görüntülerdeki düzensiz ışık dağılımını normalize ederek daha kaliteli sonuçlar üretiyor. Mevcut yöntemlerin aksine, hem global hem de yerel ışık özelliklerini aynı anda analiz edebilen bu teknoloji, özellikle zorlu aydınlatma koşullarında çekilmiş görüntüleri iyileştirmede başarılı oluyor. Sistem, çok ölçekli yapıları ve bölgesel uyarlanabilir iyileştirmeyi birleştiren birleşik bir yaklaşım benimsiyor. Bu gelişme, fotoğrafçılık, güvenlik kameraları ve medikal görüntüleme gibi alanlarda önemli uygulamalara sahip olabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka ile Radyo Ağlarını Yönetmek: A1gent Sistemi Geliştirildi

Araştırmacılar, 5G ve 6G radyo ağlarını doğal dille kontrol edebilen yeni bir sistem geliştirdi. A1gent adlı bu framework, operatörlerin 'ağ hızını artır' gibi basit komutlarla karmaşık ağ ayarlarını yapmasına olanak tanıyor. Sistem, büyük dil modellerini kullanarak insan dilindeki talepleri teknik aksiyonlara dönüştürüyor. Önemli olan, sistemin tamamen şeffaf ve denetlenebilir olması - her kararın neden alındığı izlenebiliyor. Bu yaklaşım, telekomünikasyon sektöründe otomasyon seviyesini artırırken güvenlik ve kontrol unsurlarını koruyor. Open RAN teknolojisine dayanan sistem, farklı üreticilerin ekipmanları arasında uyumlu çalışabiliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka Algoritmaları Açık Maden İşletmeciliğinde Belirsizlikle Baş Ediyor

Araştırmacılar, açık maden işletmeciliğindeki karmaşık planlama sorunlarını çözmek için yeni bir evrimsel algoritma yaklaşımı geliştirdi. Bu yöntem, değişken ekonomik koşullar ve dinamik kaynak kapasiteleri altında madenlerin optimal şekilde işletilmesini sağlıyor. Algoritma, hem maksimum kârı hedeflerken hem de riskleri minimize ederek, belirsizlik içindeki değişimlere anında adapte olabiliyor. Bu gelişme, maden endüstrisinde daha verimli ve esnek planlama stratejilerinin kapısını açıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka Modellerinin 'Yalan Söylediği' Daha Doğru Tespit Edilebiliyor

Araştırmacılar, dil modellerinin yanlış bildiği cevapları verdiği durumları tespit etmek için geliştirilen doğrusal prob tekniklerinde önemli ilerlemeler kaydetti. Tek katman prob yöntemlerinin kırılgan yapısına karşı, çok katmanlı ensemble yaklaşımının çok daha güvenilir sonuçlar verdiği ortaya çıktı. Özellikle aldatıcı davranışların tespitinde, bu yeni yöntem bazı test alanlarında başarı oranını %78'e kadar artırdı. Ayrıca, model büyüklüğü arttıkça tespit doğruluğunun da paralel şekilde yükseldiği gözlemlendi. Bu bulgular, yapay zeka güvenliği ve aldatma karşıtı sistemler için kritik öneme sahip.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay zeka öneri sistemleri artık zamanı daha iyi anlıyor

Araştırmacılar, kullanıcı davranışlarını tahmin eden öneri sistemlerini geliştirmek için yeni bir zaman modelleme yöntemi geliştirdi. RoTE adı verilen bu sistem, kullanıcıların etkileşimleri arasındaki gerçek zaman aralıklarını dikkate alarak daha doğru öneriler sunabiliyor. Mevcut sistemler sadece işlemlerin sırasını göz önünde bulundururken, RoTE zamanı farklı detay seviyelerinde analiz ederek kullanıcıların kısa ve uzun vadeli ilgi değişimlerini daha iyi yakalayabiliyor. Bu yenilik, e-ticaret platformlarından sosyal medyaya kadar birçok alanda kullanılan öneri algoritmalarının performansını artırmaya yönelik önemli bir adım.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Çevrimiçi Oyunların Çöküş Mekanizması Matematiksel Modelle Açıklandı

Araştırmacılar, çok oyunculu online oyunların neden ve nasıl popülerliklerini kaybederek oynanmaz hale geldiğini açıklayan formal bir çerçeve geliştirdi. Çalışma, oyunların hayatta kalabilmesi için gerekli minimum oyuncu sayısını tanımlayan 'Kritik Kütle Eşiği' ve nostaljinin aktif katılımı geride bıraktığı 'Nostalji Dönüm Noktası' gibi matematiksel kavramlar sunuyor. Model, oyuncu tabanının azalması durumunda bekleme sürelerinin uzaması, eşleşme kalitesinin düşmesi ve oyun dengesinin bozulması gibi faktörlerin nasıl bir kısır döngü yarattığını gösteriyor. Bu araştırma, oyun endüstrisinin milyarlarca dolarlık yatırımlarını koruma stratejileri geliştirmesi açısından kritik öneme sahip.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka Tablolar İçin İnsansı Mantık Yürütmeyi Öğreniyor

Araştırmacılar, tablo verilerini analiz etmek için yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. ReSS adlı bu sistem, sembolik mantık ile büyük dil modellerini birleştirerek hem yüksek doğruluk hem de anlaşılır açıklamalar sunuyor. Sistem, karar ağaçlarından elde edilen mantıksal yolları kullanarak, yapay zekanın verdiği kararları insan dilinde açıklayabiliyor. Sağlık ve finans gibi kritik alanlarda kullanılmak üzere tasarlanan bu yaklaşım, yapay zekanın şeffaflık sorununa önemli bir çözüm getiriyor. Geleneksel sembolik modellerin katı mantığı ile modern dil modellerinin esnekliğini harmanlayan sistem, özellikle hassas kararlar gerektiren uygulamalar için büyük önem taşıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Siber Saldırılara Dayanıklı Robot Sürüleri İçin Yeni Kontrol Sistemi

Araştırmacılar, birbirleriyle iletişim kuran robot sistemlerinin siber saldırılara karşı dayanıklılığını artıran yeni bir kontrol yöntemi geliştirdi. Çoklu ajan sistemleri olarak bilinen bu robot sürülerinde, hizmet reddi (DoS) saldırıları iletişimi kesintiye uğratarak sistemin başarısızlığına neden olabilir. Yeni yaklaşım, sabit zamanda işleyen ve mevcut sistemlerin aksine güçlü bağlantılılık gerektirmeyen dağıtık bir kontrol mekanizması sunuyor. Sistem, başlangıç durumlarından bağımsız olarak belirli bir süre içinde hedefine ulaşmayı garanti ediyor. Bu gelişme, otonom araç filosundan drone sürülerine kadar pek çok alanda güvenlik açısından kritik uygulamalar için önemli.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka Modellerinde Belirsizlik Nasıl Ölçülür?

Büyük akıl yürütme modellerinin (LRM'ler) karmaşık problemleri çözmedeki başarısı arttıkça, bu sistemlerin ne kadar 'emin' oldukları kritik bir soru haline geliyor. Araştırmacılar, geleneksel belirsizlik ölçüm yöntemlerinin yetersiz kaldığını ve akıl yürütme sürecini göz ardı ettiğini keşfetti. Yeni geliştirilen konformal tahmin yöntemi, yapay zekanın mantıksal çıkarım kalitesi ile nihai cevabın doğruluğu arasındaki farkı ayırt edebiliyor. Bu gelişme, yapay zeka sistemlerinin güvenilirliğinin artırılması ve belirsizlik yönetimi açısından büyük önem taşıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka ile Sera İklim Kontrolü: Gizliliği Koruyarak Enerji Tasarrufu

Araştırmacılar, sera işletmelerinin ticari sırlarını paylaşmadan birbirlerinden öğrenebileceği yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. HierFedCEA adlı bu sistem, kontrollü tarım tesislerinin iklim verilerini gizli tutarken HVAC enerji tüketimini %30-38 oranında azaltabiliyor. Sistem, fizik yasalarından tesise özgü ekipman dinamiklerine kadar üç farklı seviyede öğrenme gerçekleştiriyor. Bu yaklaşım, yeni sera tesislerinin devreye alma süresini aylardan günlere indirgerken, işletmecilerin değerli tarım reçetelerinin gizliliğini de koruyor. Federe öğrenme ve diferansiyel gizlilik tekniklerini kullanan sistem, farklı tipteki seraların ortak bilgi havuzundan faydalanmasını sağlıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

AI Sistemler Artık Duygu Analizinde Neden Böyle Düşündüklerini Açıklayabilecek

Yapay zeka alanında önemli bir gelişme yaşanıyor. Duygu analizi yapan AI sistemler genellikle 'kara kutu' gibi çalışır ve verdikleri kararların gerekçesini açıklayamazlar. Oysa insanlar sadece duyguları kategorize etmekle kalmaz, yargılarının arkasındaki nedenleri de açıklayabilir. Araştırmacılar bu sorunu çözmek için ABSA-R1 adlı yeni bir çerçeve geliştirdi. Bu sistem, pekiştirmeli öğrenme kullanarak insan bilişsel süreçlerini taklit ediyor ve 'önce akıl yürüt, sonra tahmin et' yaklaşımını benimsiyor. Sistem, sadece duygu kutupluluğunu tespit etmekle kalmıyor, aynı zamanda bu kararın arkasındaki mantığı doğal dil kullanarak açıklayabiliyor. Bu gelişme, AI sistemlerinin şeffaflığı ve açıklanabilirliği açısından büyük önem taşıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Çok Modlu Yapay Zeka Neden Geride Kalıyor? İç Mekanizmalar Araştırıldı

Yapay zeka modellerinin yeni görevleri örneklerden öğrenmesini sağlayan 'bağlam içi öğrenme' yöntemi, sadece metinle çalışırken başarılı olsa da görsel ve metinsel verileri birlikte işlerken zorlanıyor. Araştırmacılar, çok modlu büyük dil modellerinin neden tek modal karşılıklarından daha zayıf performans sergilediğini sistematik olarak inceledi. Bulgular, mevcut modellerin görsel ve metinsel temsiller arasında mantıksal düzeyde yeterli hizalamaya sahip olmadığını ve öğrenilen görev eşlemelerini güvenilir şekilde aktaramadığını gösteriyor. Bu keşif, yapay zeka sistemlerinin farklı veri türlerini daha etkili şekilde birleştirmesi için gereken iyileştirmelere ışık tutuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Enerji Şebekelerinde Senkronizasyon Sorununu Çözen Yeni Algoritma

Araştırmacılar, eşten-eşe enerji yönetim sistemlerindeki kritik bir sorunu çözen yenilikçi bir algoritma geliştirdi. Geleneksel enerji paylaşım sistemleri, tüm kullanıcıların aynı anda senkronize olmasını gerektiriyor ve bu durum sistemin verimliliğini önemli ölçüde sınırlıyor. Yeni geliştirilen asenkron algoritma, prosumer'ların (hem üretici hem tüketici) birbirinden bağımsız zamanlarda enerji alışverişi yapmasına olanak tanıyor. Bu yaklaşım, yenilenebilir enerji kaynaklarının yerel kapasitesini artırırken, enerji maliyetlerini azaltıyor ve veri gizliliğini koruyor. Operatör ayırma teorisine dayanan çözüm, merkezi bir saat sistemine ihtiyaç duymadan rastgele aktivasyon mekanizması kullanıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Robot Kollarının Tekil Durum Sorunu: Klasik ve AI Yöntemlerinin Karşılaştırması

Robot kollarının hareket planlamasında karşılaşılan en büyük sorunlardan biri tekil durumlardır - robot eklemlerinin aniden çok hızlı hareket ettiği veya sistemin tamamen kilitlendiği durumlar. Yeni bir araştırma, bu sorunu çözmek için geliştirilen geleneksel matematik tabanlı yöntemlerle modern yapay zeka yaklaşımlarını kapsamlı olarak karşılaştırdı. Çalışmada 12 farklı çözüm yöntemi test edildi ve ilginç sonuçlar elde edildi: Sadece yapay zeka kullanan yöntemler beklenenden daha kötü performans gösterirken, matematik ve AI'ı birleştiren hibrit yaklaşımlar daha başarılı oldu. Bu bulgular, robotik sistemlerde güvenilirlik açısından kritik öneme sahip.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Difüzyon Dil Modellerinde Öngörü Kararsızlığının Gizli Yüzü Ortaya Çıktı

Yapay zeka alanında yeni nesil büyük dil modelleri olan difüzyon dil modellerinin (DLM) beklenmedik bir sorunu keşfedildi. Araştırmacılar, bu modellerin aynı soruya farklı zamanlarda verdikleri yanıtların tutarsız olabildiğini, ancak geleneksel değerlendirme yöntemlerinin bu kararsızlığı maskelediğini ortaya koydu. Mevcut test sistemleri, binlerce örneğin ortalamasına bakarak modelin genel performansını ölçüyor, böylece bireysel örneklerdeki büyük farklılıklar gözden kaçıyor. Bu durum, aynı genel performansa sahip iki model konfigürasyonunun, tekil sorularda tamamen farklı davranabilmesi anlamına geliyor. Araştırma ekibi, her bir örneği ayrı ayrı inceleyerek modellerin ne kadar tutarsız olduğunu daha detaylı ölçen yeni bir değerlendirme sistemi geliştirdi.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
16 Apr

Yapay Zeka İçin Dev Veri Seti: 90 Bin Fotoğrafla 3D Görsel Üretimi

Araştırmacılar, yapay zekanın gerçekçi 3D görseller üretebilmesi için DF3DV-1K adlı kapsamlı bir veri seti geliştirdi. 1.048 farklı mekan ve toplam 89.924 fotoğraf içeren bu koleksiyon, her sahne için hem temiz hem de karışık görüntüler sunuyor. Tüketici kameralarıyla çekilen fotoğraflar, günlük kullanım koşullarını taklit ediyor ve 128 farklı dikkat dağıtıcı öğe ile 161 mekan teması kapsıyor. Veri seti, yapay zekanın farklı açılardan yeni görüntüler sentezleyebilmesini sağlayan radiance field teknolojilerinin gelişimi için kritik öneme sahip. İç ve dış mekan ortamlarını kapsayan bu kaynak, özellikle karışık ortamlarda bile temiz görüntüler üretebilen sistemlerin test edilmesi amacıyla tasarlandı.

arXiv (CS + AI) 0