Arama · son güncelleme 7 sa önce
8.374
toplam haber
3
kategori
70+
bilim kaynağı
1-24 / 57 haber Sayfa 1 / 3
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Makine Çevirisi Anlam Bütünlüğünü Ne Kadar Koruyor? Büyük Araştırma Yanıtladı

Araştırmacılar, makine çevirilerinin metinlerin anlamsal yapısını ne ölçüde koruduğunu araştırdı. 28 farklı dildeki 2800'den fazla siyasi parti manifestosunu İngilizceye çevirerek analiz eden çalışma, çeviri sırasında anlam kayıplarını ölçmek için yeni bir yöntem geliştirdi. Araştırma, bazı dillerde çevirinin anlamsal yapıyı başarıyla koruduğunu, bazılarında ise bozduğunu ortaya koydu. Bu bulgular, yapay zeka ve doğal dil işleme alanında makine çevirilerine dayalı araştırmaların güvenilirliği açısından kritik önem taşıyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka Finans Güvenlik Testi: Finansal Suçları Teşvik Eden Zafiyetler Keşfedildi

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin finansal senaryolardaki güvenlik açıklarını değerlendirmek için FinSafetyBench adlı yeni bir test sistemi geliştirdi. Bu iki dilli (İngilizce-Çince) değerlendirme platformu, yapay zeka modellerinin finansal uyum kurallarını ihlal eden talepleri reddetme kapasitesini ölçüyor. Gerçek finansal suç vakalarına dayanan test, 14 farklı kategoriyi kapsıyor ve hem genel amaçlı hem de finansa özel yapay zeka modellerinde kritik güvenlik boşlukları tespit etti. Özellikle Çince bağlamlarda modellerin daha savunmasız olduğu ve sofistike saldırılara karşı istem düzeyindeki savunmaların yetersiz kaldığı ortaya çıktı. Bu bulgular, finansal sektörde kullanılan yapay zeka sistemlerinin güvenlik önlemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
4 May

Yapay Zeka Farklı Alfabelerde Aynı Sesi Tanıyamıyor: LASE Çözümü

Çok dilli ses klonlama sistemlerinde kritik bir sorun keşfedildi: mevcut yapay zeka modelleri, aynı kişinin sesini farklı alfabelerde konuşurken farklı kimlikler olarak algılıyor. Araştırmacılar, İngilizce, Hintçe, Telugu ve Tamil dillerinde yapılan testlerde, popüler ses tanıma modellerinin aynı konuşmacıyı farklı yazı sistemlerinde %8-10 oranında farklı değerlendirdiğini buldu. Bu problem özellikle Batılı aksanlı konuşmacılarda daha belirgin çıkıyor. Sorunun çözümü için LASE adlı yeni bir sistem geliştirildi. Bu sistem, ses tanıma teknolojisinin dil bağımsız çalışması için kritik bir adım teşkil ediyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Claude yapay zekası 6 dilde test edildi: Diller arası tutarsızlıklar keşfedildi

Antropic'in Claude yapay zeka modeli, altı farklı dilde kapsamlı testlere tabi tutuldu. Araştırmacılar, İngilizce, Fransızca, Romence, İspanyolca, İtalyanca ve Almanca dillerinde aynı anlamda sorular sorarak modelin tutarlılığını inceledi. 216 yanıt üzerinden yapılan analiz, diller arasında önemli farklar olduğunu ortaya koydu. Fransızca yanıtların Almanca yanıtlardan %30 daha uzun olduğu, yaratıcılık ve duygusal içerik gerektiren konularda ise diller arası en fazla farklılığın görüldüğü tespit edildi. Bu çalışma, yapay zeka modellerinin çok dilli performansını değerlendirmek için yeni bir framework sunuyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

İşaret Dili Yapay Zekası: Dil Bilimsel Analiz İçin Yeni Test Sistemi

Araştırmacılar, işaret dili çeviri modellerinin dil bilimsel yeteneklerini değerlendirmek için yeni bir test sistemi geliştirdi. ASL Minimal Translation Pairs (ASL-MTP) adlı bu veri seti, Amerikan İşaret Dili'ndeki çeşitli dil bilimsel olguları analiz etmek için tasarlandı. Mevcut yapay zeka modelleri konuşma dili işlemede büyük başarılar elde etmişken, işaret dili modellerinin gelişimi geride kalmıştı. Bu çalışma, işaret dilinin çok boyutlu yapısını - el hareketleri, üst vücut ve yüz ifadelerini - ne kadar iyi analiz edebildiklerini test ediyor. Güncel bir İngilizce çeviri modelinin analizi, bu alandaki eksiklikleri ve gelişim alanlarını ortaya koyuyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Ukraynaca'nın Matematik Karmaşıklığı İlk Kez Ölçüldü

Claude Shannon'ın 1951'de İngilizce için geliştirdiği ünlü entropi ölçüm yöntemi, ilk kez Ukraynaca'ya uygulandı. Sosyal medya kanalları üzerinden toplanan 184 gönüllünün katılımıyla gerçekleştirilen deneyimde, katılımcılardan cümlelerdeki sonraki karakteri tahmin etmeleri istendi. Bu çalışma, bir dilin öngörülebilirlik seviyesini ve yapısal karmaşıklığını matematiksel olarak ifade eden entropi değerini hesaplamayı amaçlıyor. Ukraynaca için elde edilen sonuçlar, günümüzün büyük dil modellerinin performansıyla da karşılaştırıldı. Shannon'ın öncü metodolojisi, daha önce sadece İngilizce ve İbranice için uygulanmıştı, bu nedenle çalışma Ukraynaca'nın dilbilimsel özelliklerini anlamamız açısından önemli bir ilk.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Çağrı merkezi sohbetleri, ses tanıma sistemlerini zorluyor

Yapay zeka destekli ses tanıma sistemlerinin gerçek dünya performansını değerlendirmek için yeni bir test veri seti geliştirildi. AppTek Call-Center Dialogues adlı bu koleksiyon, on dört farklı İngilizce aksanında spontan müşteri-temsilci konuşmalarını içeriyor. Araştırma, mevcut açık kaynak ses tanıma sistemlerinin farklı aksanlar karşısında büyük performans farklılıkları gösterdiğini ortaya koyuyor. Bu çalışma, Amerikan İngilizcesi üzerinde iyi performans gösteren sistemlerin, küresel kullanıcı tabanının çeşitli aksanları karşısında aynı başarıyı gösteremediğini kanıtlıyor. Özellikle konuşmalı yapay zeka uygulamaları için kritik olan bu bulgular, ses tanıma teknolojilerinin daha kapsayıcı geliştirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 1
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Gizlilik Politikalarını Anlaşılır Hale Getiren Yapay Zeka Sistemi Geliştirildi

Araştırmacılar, karmaşık gizlilik politikalarını sade dille özetleyen yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. APPSI-139 adlı veri seti, 139 İngilizce gizlilik politikası ve 15.692 yeniden yazılmış metin içeriyor. Kullanıcıların çoğu, uzun ve anlaşılması zor olan bu belgeleri okumadan kabul ediyor. Yeni sistem, hukuki metinlerdeki teknik jargonu günlük dile çevirerek kullanıcıların haklarını daha iyi anlamalarını sağlıyor. Özellikle kişisel verilerin nasıl işlendiği konusunda net bilgiler sunuyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Tayland'dan ses klonlama devrimi: İnsanı geçen yapay zeka modeli

Tayland'da geliştirilen JaiTTS-v1.0 adlı yapay zeka modeli, ses klonlama teknolojisinde çığır açıcı bir başarı elde etti. Model, kısa süreli konuşmalarda insan performansını aşarak %1.94 karakter hata oranına ulaştı. Bu başarı, insan konuşmacıların %1.98'lik hata oranından bile daha iyi. Özellikle Tayca ve İngilizce'nin karışık kullanıldığı gerçek hayat durumlarında bile doğal sonuçlar üretiyor. Ticari yazılımlarla yapılan karşılaştırmalarda 400 testin 283'ünde öne geçmeyi başardı. Bu gelişme, ses teknolojilerinde yeni bir dönemin habercisi olarak görülüyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Yapay Zeka Siyasi Analiz Sistemlerinde Rol Kayması Sorunu Keşfedildi

Demokratik söylem analizi için kullanılan çok-ajanlı yapay zeka sistemlerinde kritik bir sorun ortaya çıktı. Araştırmacılar, farklı rollere atanan AI modellerinin siyasi ifadeleri değerlendirirken kendilerine verilen rolleri koruyamadığını keşfetti. TRUST pipeline sistemi üzerinde yapılan çalışmada, 60 siyasi ifade (30 İngilizce, 30 Almanca) analiz edildi. Sonuçlar, AI modellerinin özellikle gerçek kontrol sonuçları karşısında kendilerine atanan savunucu rollerini sürdüremediğini gösterdi. Bu 'Epistemik Zemin Etkisi' olarak adlandırılan fenomen, demokratik tartışma analizi sistemlerinin güvenilirliğini sorgulatıyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Yapay Zeka Modelleri İçin Yeni Öğretim Yöntemi Keşfedildi

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin talimatları takip etme becerisini geliştirmek için iki farklı yaklaşımı karşılaştırdı. Geleneksel yöntem olan denetimli ince ayar yerine, bağlam içi öğrenme tekniğinin kullanılabilirliği araştırıldı. Çalışma, özellikle İngilizce dışındaki diller ve küçük model boyutları için bu alternatif yaklaşımın performansını değerlendirdi. Sonuçlar, bağlam içi öğrenmenin bu koşullarda sınırlı başarı gösterdiğini ortaya koydu. Ancak Doğrudan Tercih Optimizasyonu tekniğinin temel modeller üzerinde uygulanmasının bu eksiklikleri kısmen giderebildiği tespit edildi. Bu bulgular, yapay zeka modellerinin eğitimi için kaynak-verimli alternatif yöntemlerin geliştirilmesi açısından önemli ipuçları sunuyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
1 May

Yapay Zeka Modellerinde Dil Kayması: Bengali ve İngilizce Arasında Duygusal Çarpıtma

Araştırmacılar, çok dilli yapay zeka modellerinin Bengali ve İngilizce arasında ciddi duygusal çarpıtmalar yaşadığını keşfetti. Çalışma, özellikle sıkıştırılmış model mimarilerinin %28,7 oranında 'Duygu Tersine Çevirme' sorunu yaşadığını, yani pozitif anlamları negatif olarak veya tam tersini yorumladığını ortaya koydu. Bu durum, düşük kaynaklı diller için yapay zeka teknolojilerinin adil olmayan sonuçlar üretebileceğini gösteriyor. Araştırma, 'Asimetrik Empati' adını verdikleri bir fenomen tanımlayarak, modellerin Bengali metinlerin duygusal ağırlığını sistematik olarak azalttığını veya yapay olarak artırdığını tespit etti. Bu bulgular, küresel yapay zeka uygulamalarında dil adaletsizliği konusunda önemli sorular ortaya çıkarıyor.

arXiv — Hesaplamalı Dilbilim (cs.CL) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Instagram reklamlarında hangi kelimeler tıklanma oranını artırıyor?

Sosyal medya reklamcılığı araştırmaları genellikle görsel öğelere ve algoritmalara odaklanırken, reklam metinlerinin rolü göz ardı ediliyordu. Japonya'da yapılan yeni bir çalışma, Instagram reklamlarında kullanılan belirli kelimelerin tıklanma oranlarını nasıl etkilediğini inceledi. Araştırma, aynı kelime veya ifadenin farklı ürünler için farklı şekillerde yorumlanabildiğini ortaya koyuyor. Bu bulgular, dijital pazarlama stratejilerinde metin içeriğinin önemini vurgularken, kültürel bağlamın reklam etkinliğindeki kritik rolünü de gözler önüne seriyor. Çalışma, özellikle İngilizce dışı pazarlarda reklam metni optimizasyonunun ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.

Phys.org — Sosyal Bilimler 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Artık İnsanların 20 Farklı Duygusunu %89 Doğrulukla Tanıyabiliyor

Araştırmacılar, yapay zekanın insan duygularını ne kadar iyi anlayabildiğini test eden kapsamlı bir çalışma gerçekleştirdi. 79.595 İngilizce cümle içeren veri seti üzerinde yapılan deneylerde, geleneksel makine öğrenmesi yöntemleri ile derin öğrenme tekniklerinin performansı karşılaştırıldı. Sonuçlar, BiLSTM adlı derin öğrenme modelinin %89 doğrulukla 20 farklı duyguyu ayırt edebildiğini gösterdi. Bu başarı, geleneksel destek vektör makinesi yönteminin %88,11'lik performansını geride bıraktı. Çalışma, yapay zekanın insan duygularını anlama konusunda geldiği seviyeyi ortaya koyarken, bu teknolojinin sosyal medya analizi, müşteri hizmetleri ve psikolojik araştırmalar gibi alanlarda kullanım potansiyelini gösteriyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Gerçek Dünya İçecek Siparişleri için Yeni Yapay Zeka Test Veri Seti Geliştirildi

Araştırmacılar, yapay zeka asistanlarının gerçek dünya koşullarında ne kadar başarılı olduğunu ölçmek için StarDrinks adlı yeni bir test veri seti geliştirdi. İçecek sipariş senaryolarını kapsayan bu veri seti, İngilizce ve Korece dillerinde hazırlanarak, konuşma tanıma ve dil anlama sistemlerinin performansını değerlendirmek için tasarlandı. Mevcut test sistemleri genellikle kontrollü ortamlarda çalışırken, yeni veri seti tereddütler, kendini düzeltmeler ve marka özel terimler gibi doğal konuşma özelliklerini içeriyor. Bu gelişme, ses asistanlarının günlük yaşamda karşılaştığı karmaşık durumları daha iyi anlamasına yardımcı olabilir.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Afet Anında Yapay Zeka Çevirmeni: Kriz İletişiminde Dil Engelini Aşma

Doğal afetler ve acil durumlar sırasında dil engelinin hayati sonuçları olabilir. Araştırmacılar, kriz zamanlarında etkili çok dilli iletişim sağlayabilecek yeni bir yapay zeka sistemi geliştirdi. Bu sistem, küçük bir veri kümesinden yola çıkarak büyük dilbilim korpuslarından ilgili verileri süzüp çıkarıyor ve özel bir dil modeli eğitiyor. Sistemin en önemli özelliği, çevirilerini A2 seviyesi basit İngilizce'ye uyarlayabilmesi. Otomatik değerlendirmeler ve insan testleri, bu yaklaşımın metinleri daha anlaşılır hale getirirken çeviri kalitesini koruduğunu gösteriyor. Tam çok dilli destek mümkün olmadığında, basit İngilizce'nin acil durum iletişiminde evrensel dil işlevi görebileceği kanıtlandı.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Artık 7 Dilde Duygusal Analiz Yapabiliyor

Araştırmacılar, yapay zekanın metinlerdeki duygusal tonları analiz etme becerisini 7 farklı dilde test etti. Aspect-Based Sentiment Analysis (ABSA) adı verilen bu teknik, metinlerdeki belirli konulara yönelik ince duygusal nüansları yakalayabiliyor. Çalışma, İngilizce, Almanca, Fransızca, Hollandaca, Rusça, İspanyolca ve Çekçe dillerinde gerçekleştirildi. Sonuçlar, büyük dil modellerinin karmaşık görevlerde en başarılı olduğunu, ancak daha küçük modellerin de basit senaryolarda rekabetçi performans sergilediğini gösterdi. Bu gelişme, çok dilli sosyal medya analizi ve müşteri geri bildirimi değerlendirmesi gibi alanlarda önemli uygulamalara sahip olabilir.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Sayma Sistemlerinin Öğrenilme Kolaylığının Sırrını Çözdü

İnsanların neden düzenli sayma sistemleri kullandığını merak ettiniz mi? Araştırmacılar, yapay zeka yöntemleriyle bu sorunun cevabını aradı. Pekiştirmeli öğrenme algoritmaları kullanarak yaptıkları çalışmada, düzenli sayma sistemlerinin düzensiz olanlara göre öğrenilmesinin çok daha kolay olduğunu keşfettiler. İngilizce'deki 10'luk sistem gibi düzenli yapıların yaygınlığının, öğrenme kolaylığından kaynaklandığını ortaya koydular. Çalışma, dil biliminden yapay zeka öğrenmesine kadar geniş bir alanda önemli bulgular sunuyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Avrupa Dilleri için Yeni Yapay Zeka Modeli Dil Adaletsizliğine Çözüm Getiriyor

Büyük dil modelleri genellikle İngilizce ve birkaç yaygın dilde eğitildiği için Avrupa'nın birçok dilinde yetersiz kalıyor. Araştırmacılar bu soruna çözüm bulmak için TildeOpen LLM adlı 30 milyar parametreli yeni bir model geliştirdi. Model, 34 farklı Avrupa dilini destekleyerek dil adaletsizliğini azaltmayı hedefliyor. Özellikle kaynak açısından fakir diller için geliştirilmiş bu sistem, veri dengesizliği sorununu çözmek için özel bir müfredat tabanlı eğitim yaklaşımı kullanıyor. Baltık, Fin-Ugor ve Slav dil ailelerinde önceki modellerden çok daha iyi sonuçlar veren TildeOpen, çok daha az bilgi işlem kaynağıyla eğitilmesine rağmen mevcut açık kaynak modellerini geride bırakıyor. İnsan değerlendirmelerinde dil hatalarında on kata varan azalma tespit edildi.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Afrikanka dillerde yapay zeka destekli haber doğrulama sistemi geliştirildi

Araştırmacılar, Afrikanka dillerde yanlış bilgiyle mücadele etmek için özel bir yapay zeka sistemi geliştirdi. AfrIFact adlı bu sistem, on farklı Afrika dilinde ve İngilizcede haber doğrulama işlemi gerçekleştirebiliyor. Sistem, bilgi arama, kanıt toplama ve doğruluk kontrolü olmak üzere üç aşamada çalışıyor. Araştırma sonuçları, mevcut yapay zeka modellerinin farklı diller arasında bilgi arama konusunda yetersiz kaldığını ortaya koydu. Özellikle sağlık alanındaki belgelerin doğruluğunu kontrol etmek, kültürel ve haber içeriklerine göre daha zor olduğu belirlendi. Çalışma, az kaynaklı dillerde yanlış bilgi yayılımının önlenmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Büyük Dil Modellerinin Eğitimi İçin Hafıza Dostu Yeni Yöntem

Yapay zeka araştırmacıları, büyük dil modellerinin eğitimi sırasında karşılaşılan yüksek bellek tüketimi sorununa yenilikçi bir çözüm geliştirdi. AdaFRUGAL adı verilen bu yöntem, eğitim sürecini otomatik olarak optimize ederek hem GPU belleği kullanımını azaltıyor hem de eğitim süresini kısaltıyor. Geleneksel FRUGAL yönteminin aksine, AdaFRUGAL sabit parametreler yerine dinamik kontrol mekanizmaları kullanarak manuel ayarlama ihtiyacını ortadan kaldırıyor. İngilizce ve Vietnamca veri setleri üzerinde yapılan testler, bu yaklaşımın kaynak kısıtlı ortamlarda çalışan araştırmacılar için pratik bir çözüm sunduğunu gösteriyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Portekizce Matematik Soruları Yapay Zeka Modellerini Zorluyor

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin matematik yeteneklerini test etmek için yeni bir Portekizce veri seti geliştirdi. MATH-PT adlı bu koleksiyon, Portekiz ve Brezilya'dan 1.729 özgün matematik problemini içeriyor. Çalışma, mevcut AI modellerinin İngilizce dışındaki dillerde matematik problemlerini çözmekte zorlandığını ortaya koyuyor. Araştırma, yapay zeka alanında dil adaletsizliği sorununa dikkat çekerken, çok dilli AI geliştirme ihtiyacını vurguluyor. Test sonuçları, en gelişmiş modellerin bile Portekizce matematik sorularında performans kaybı yaşadığını gösteriyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
22 Apr

Yapay Zeka Ölü Dil Kıptçeyi Çevirmeyi Öğreniyor: Sözdizimi Haritası Yöntemi

Araştırmacılar, binlerce yıllık ölü dil Kıptçeyi İngilizceye çevirmek için yenilikçi bir yapay zeka yöntemi geliştirdi. Sınırlı kaynaklı dillerin çevirisi için tasarlanan bu sistem, geleneksel sözlük temelli yaklaşımlara ek olarak cümle yapısı analizini de kullanıyor. Universal Dependencies adı verilen sözdizimsel çerçeveden yararlanan yöntem, cümlelerin gramer yapısını anlayarak daha doğru çeviriler üretiyor. Kıptçe gibi az kaynaklı diller için bu yaklaşım, büyük dil modellerin bağlam içinde öğrenme yeteneklerini kullanarak yeni standartlar belirliyor. Çalışma, sadece kelime anlamlarının değil, cümle yapılarının da çeviri kalitesini artırdığını kanıtlıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Hint Dilbilimciler Modi'nin Seçim Konuşmasındaki Dil Karışımını İnceliyor

Hindistan Başbakanı Modi'nin Tamil Nadu'daki seçim kampanyası sırasında yaptığı konuşma, dilbilimcilerin dikkatini çekti. Modi'nin daha koyu tenli nüfusun yaşadığı güney bölgesindeki kampanyası tartışma yaratırken, Hindi haber sitelerinin bu olayı nasıl ele aldığı da dil araştırmacıları tarafından inceleniyor. Özellikle 'code-mixing' olarak adlandırılan dil karışımı fenomeni, Hindistan'daki çok dilli toplum yapısının medyada nasıl yansıtıldığını gösteriyor. Language Log dilbilim platformu, yerel medyanın Hindi ve İngilizce karışımı başlıklar kullanmasının sosyolinguistik önemini vurguluyor.

Language Log 0