Arama · son güncelleme 5 sa önce
10.971
toplam haber
8
kategori
70+
bilim kaynağı
25-39 / 39 haber Sayfa 2 / 2
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka ile Bilgi Arama Sistemlerinde Devrim: BAGEL Yöntemi Geliştirdi

Büyük Dil Modelleri (LLM'ler) bilgi arama konusunda başarılı olsa da yüksek hesaplama maliyetleri nedeniyle verimlilik sorunu yaşıyordu. Araştırmacılar bu soruna çözüm olarak BAGEL adlı yeni bir yöntem geliştirdi. Bu sistem, Bayesian Aktif Öğrenme ve Gaussian Süreçleri kullanarak LLM'lerin alakalılık puanlarını daha geniş veri kümesine yaygınlaştırıyor. BAGEL, mevcut sistemlerin iki temel sınırını aşmayı hedefliyor: farklı anlam kümelerindeki ilgili metinleri bulamaması ve alakalılık sinyallerini korpus geneline yayamaması. Yeni yöntem, sınırlı LLM puanlarını akıllıca kullanarak tüm gömülü uzayda çok modlu alakalılık dağılımını modelliyor ve stratejik seçimler yaparak global keşfi yönlendiriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

TikTok yorum algoritmalarında siyasi önyargı tespit edildi

Araştırmacılar, TikTok'un yorum bölümlerinde kişiselleştirme algoritmalarının nasıl çalıştığını incelemek için kapsamlı bir denetim gerçekleştirdi. Çalışmada, farklı siyasi eğilimlere sahip sahte hesaplar oluşturularak, platformun yorumları nasıl sıraladığı analiz edildi. 2024 ABD başkanlık seçimleriyle ilgili siyasi açıdan tarafsız 65 video üzerinde yapılan deneyler, TikTok'un aynı videolara farklı siyasi görüşlerdeki kullanıcılara farklı yorum sıralamaları gösterdiğini ortaya koydu. Bu bulgular, sosyal medya platformlarının algoritmaları aracılığıyla kullanıcıları farklı bilgi balonlarına yerleştirdiği ve bu durumun toplumsal kutuplaşmayı artırabileceği konusundaki endişeleri destekliyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Belirsizlik Altında Demokratik Karar Verme: Yeni Algoritma Modeli

MIT araştırmacıları, seçmenlerin tercihlerinin tam bilinmediği durumlarda en adil kararları verebilmek için yeni bir algoritma modeli geliştirdi. Onaylama oylaması sisteminde belirsizlik faktörünü hesaba katan bu yaklaşım, çok adaylı seçimlerde toplumsal faydayı maksimize etmeyi amaçlıyor. Araştırma, bir sonucun ne kadar olasılıkla en iyi seçim olduğunu hesaplayabilen, farklı senaryoların olasılık dağılımlarını analiz edebilen algoritmalar sunuyor. Bu gelişme, demokratik süreçlerden kurumsal karar vermeye kadar geniş bir yelpazede uygulanabilir ve belirsizlik içinde daha güvenilir seçimler yapılmasını sağlayabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Sohbet Botları Politik Bilgiyi Arama Motorları Kadar Etkili Artırıyor

Yapay zeka destekli sohbet botlarının politik bilgi arayışında kullanımı hızla artıyor. İngiltere'de yapılan kapsamlı araştırma, 2024 seçimlerinden bir hafta önce chatbot kullanan her 3 kişiden 1'inin politik bilgi aramak için bu teknolojiye başvurduğunu ortaya koydu. Toplam seçmen kitlesinin %13'ü bu amaçla yapay zeka kullandı. Araştırmacılar, yapay zekanın politik alanda yanlış bilgilendirme riski taşıyabileceği endişelerine rağmen, kontrollü deneylerle bu sistemlerin geleneksel internet aramalarıyla benzer düzeyde bilgi artışı sağladığını kanıtladı. Çalışma, farklı konular, modeller ve soru sorma stratejileri üzerinde test edildi. Bu bulgular, yapay zeka sistemlerinin politik bilgilendirmede oynadığı rolün düşünülenden daha büyük ve daha etkili olduğunu gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Büyük Dil Modelleri İnsan Gibi Mantık Yürütemiyor

Yapay zeka alanında önemli bir araştırma, büyük dil modellerinin (LLM) insan benzeri mantık yürütme konusundaki eksiklerini ortaya çıkardı. Türkiye'de yapılan çalışma, belirsiz cümle yapılarında insanların dünya bilgisini dilbilgisi kurallarıyla başarılı şekilde birleştirirken, gelişmiş AI modellerinin bu konuda yetersiz kaldığını gösterdi. Araştırmacılar, Türkçe'deki özel cümle yapılarını kullanarak hem insanlarla hem de AI modelleriyle testler yaptı. Sonuçlar, insanların mantıklı seçimleri kolayca yaparken, dil modellerinin aynı başarıyı gösteremediğini ortaya koydu. Bu bulgu, AI'nın dil anlama yeteneklerinin görründüğünden daha sınırlı olduğunu ve gerçek dünya bilgisini etkili kullanamadığını işaret ediyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

2024 ABD seçimlerinde sosyal medya toksisitesi haritalandırıldı

Araştırmacılar, 2024 ABD başkanlık seçimleri çevresinde X (Twitter) üzerindeki siyasi tartışmaları analiz ederek, hangi konularda ve ideolojilerde daha fazla zararlı içerik üretildiğini ortaya çıkardı. Çalışma, yapay zeka destekli büyük ölçekli analiz yöntemleriyle beş haftalık dönemde milyonlarca gönderiyi inceledi. Bulgular, kimlik odaklı konuların en yüksek toksisite seviyelerine sahip olduğunu gösterirken, duygusal ton ve ahlaki çerçevelemenin zararlı içerik üretimindeki rolünü de aydınlattı. Bu araştırma, dijital demokraside çevrimiçi söylemin nasıl şekillendiğini anlamak için önemli veriler sunuyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Matematik
21 Apr

Kalman Filtrelerinde Birleştirici Teori: Matematik ve Mühendislik Buluşuyor

Yüksek boyutlu sistemlerde durum tahmini için yaygın kullanılan Ensemble Kalman Filtreleri (EnKF), şimdiye kadar birbirinden bağımsız görünen farklı matematiksel yaklaşımlarla geliştirilmişti. Araştırmacılar, kontrol teorisi ve tahmin problemleri arasındaki klasik dualiteyi kullanarak, bu filtrelerin tüm varyantlarını tek bir çatı altında birleştiren yeni bir teorik çerçeve geliştirdiler. Bu yaklaşım, karmaşık sistemlerin davranışını öngörmede kullanılan algoritmaların aslında sadece farklı hiperparametre seçimleri olduğunu ortaya koyuyor. Çalışma, mevcut teknikleri daha iyi anlamamızı sağlarken, gelecekte daha etkili filtre tasarımları için sistematik bir temel sunuyor.

arXiv (Matematik) 0
Nörobilim & Psikoloji
20 Apr

Seçim Kazanmak Demokrasiye Bakışımızı Nasıl Etkiliyor?

Yeni bir araştırma, seçimlerde desteklediği aday kazanan kişilerin demokrasiden daha memnun olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, siyasi psikoloji alanında önemli sorular gündeme getiriyor. Araştırmacılar, seçim sonuçlarının vatandaşların demokratik sistem hakkındaki görüşlerini nasıl şekillendirdiğini inceleyerek, bu psikolojik eğilimin altında yatan nedenleri araştırıyor. Bulgular, siyasi başarı ve başarısızlığın sadece politika tercihlerini değil, aynı zamanda demokratik kurumları değerlendirme biçimimizi de etkilediğini gösteriyor. Bu keşif, demokrasinin sürdürülebilirliği ve toplumsal uyum açısından kritik önem taşıyor.

Futurity — Üniversite Araştırmaları 0
Uzay & Astronomi
20 Apr

Kozmik Boşluklar Değiştirilmiş Yerçekimi Teorilerini Test Edecek

Bilim insanları, evrendeki dev boşlukları kullanarak alternatif yerçekimi teorilerinin geçerliliğini test etmenin yeni bir yolunu geliştirdi. Araştırma, Galileon skaler-tensör teorilerinde ortaya çıkan fiziksel tutarsızlıkların, kozmik boşlukların derinliği ve evrenin genişleme geçmişi arasındaki bağlantıyla kontrol edilebileceğini gösteriyor. Bu keşif, kozmik boşlukların modifiye yerçekimi teorileri için keskin bir filtre görevi görebileceğini ortaya koyuyor. Yeni geliştirilen test, belirli Galileon modellerinin yaklaşık %60'ının geçersiz olduğunu gösterdi ve bu modellerin çoğu evrenin erken dönemlerinde başarısız oluyor. Bu yaklaşım, gelecekteki kozmolojik araştırmalarda daha bilinçli parametre seçimleri yapılmasına olanak tanıyacak.

arXiv (Astronomi) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Avrupa'da Dijital Vatanseverlik Yazılım Tercihlerini Değiştiriyor

Araştırmacılar, Avrupa'da yazılım seçimlerini etkileyen yeni bir faktör keşfetti: dijital vatanseverlik. Geleneksel olarak maliyet, güvenlik ve kullanışlılık gibi teknik kriterlerle yapılan yazılım seçimleri, artık ideolojik motivasyonlardan da etkileniyor. 2020 sonrası Avrupa devlet kurumlarının teknoloji kararlarında belirgin bir değişim gözleniyor. Erken dönem geçişler ekonomik nedenlerle yapılırken, son dönemde egemenlik, jeopolitik risk ve yerel sanayi yatırımı gibi stratejik kaygılar öne çıkıyor. 700'den fazla çevrimiçi yorumun analizi, tüketicilerin ve işletmelerin Avrupalı yazılım alternatiflerini tercih ederken fonksiyonel fedakarlıkları kabul etmeye istekli olduğunu gösteriyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Araçlarda Gizli Siber Saldırılar: Yan Dinamikler Nasıl Ele Geçiriliyor?

Araştırmacılar, modern araçların yan hareket kontrolüne yönelik üç farklı gizli siber saldırı türünü analiz etti. Çalışma, tekrar saldırıları, sıfır dinamik saldırıları ve gizli saldırıların araç güvenliğine etkilerini sistem teorisi yaklaşımıyla inceledi. Araştırma, farklı sensör konfigürasyonlarının saldırı tespit edilebilirliğini nasıl etkilediğini ortaya koyuyor. Bulgular, tekrar saldırılarının model bilgisi gerektirmediğini, sıfır dinamik saldırılarının kontrol tasarımı seçimlerine bağlı olduğunu ve gizli saldırıların en karmaşık koordinasyon gerektirdiğini gösteriyor. Bu araştırma, otonom araçların siber güvenlik açıklarını anlamak için kritik önem taşıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay zeka insan davranışını taklit ederken güvenilirlik sorunu yaşıyor

Sosyal bilimciler, büyük dil modellerini kullanarak insan davranışlarını simüle eden 'silikon örneklem' veri setleri oluşturuyor. Ancak yeni bir araştırma, bu süreçte yapılan teknik seçimlerin sonuçları dramatik şekilde etkilediğini ortaya koyuyor. Model seçimi, örnekleme parametreleri ve demografik bilgi miktarı gibi faktörler, yapay verilerin gerçek insan verileriyle uyumunu ciddi şekilde değiştiriyor. İki farklı çalışmada 252 farklı konfigürasyon test edildi ve bir boyutta iyi performans gösteren ayarların başka boyutlarda başarısız olabildiği görüldü. Bu durum, yapay zeka ile üretilen sosyal bilim verilerinin güvenilirliği konusunda ciddi endişeler yaratıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Yapay Zeka Modellerinde Eğitim Stratejilerinin Etkisi Araştırıldı

Araştırmacılar, gürültü temizleme tabanlı üretken yapay zeka modellerinin eğitim süreçlerini derinlemesine incelediler. Çalışma, farklı ağırlıklandırma yöntemlerinin ve parametre seçimlerinin model performansına nasıl etki ettiğini sistematik olarak analiz etti. Gürültü, temiz görüntü ve hız tabanlı formülasyonlar karşılaştırılarak, bu seçimlerin veri manifoldunun boyutluluğu, model mimarisi ve veri seti büyüklüğü ile nasıl etkileşim kurduğu incelendi. Araştırma, kontrollü geometriye sahip sentetik veri setleri ile gerçek görüntü verilerini kapsadı. Sonuçlar, flow matching modellerinin eğitiminde kritik faktörlerin ayrıştırılmasına odaklanarak pratik tasarım önerileri sunuyor. Bu çalışma, yapay zeka modellerinin daha etkili eğitimi için önemli içgörüler sağlıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 Apr

Göçmenlerin Ulaşım Tercihleri: Entegrasyon Seviyesi Davranışları Nasıl Etkiliyor?

Kanada'da yapılan yeni bir araştırma, göçmenlerin ulaşım seçimlerinin yerli halktan farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor. 100 katılımcıdan 80.000'den fazla seyahat verisi toplayan çalışma, yeni göçmenlerin seyahat süresine karşı daha az hassas olduğunu ve entegrasyon seviyesinin ulaşım tercihlerini önemli ölçüde etkilediğini gösteriyor. GPS teknolojisi ve gelişmiş istatistiksel modeller kullanan araştırma, göçmenlerin kentsel hareketlilik davranışlarını anlamak için önemli bulgular sunuyor. Sonuçlar, şehir plancıları ve politika yapıcılar için göçmen toplulukların ulaşım ihtiyaçlarına yönelik özel stratejiler geliştirilmesi gerektiğini işaret ediyor.

arXiv (Ekonomi) 0
Matematik
20 Apr

Seçim Sistemi IRV'nin Paradoksal Açığı: Ayrı Kazanan Birlikte Kaybedebiliyor

Anında ikinci tur seçim sistemi (IRV), dünya genelinde giderek yaygınlaşan bir oylama yöntemi. Ancak yeni bir araştırma, bu sistemin 'güçlendirme paradoksu' adı verilen ciddi bir açığa sahip olduğunu ortaya koyuyor. Paradoksa göre, iki ayrı seçimde kazanan bir aday, bu iki seçimin oyları birleştirildiğinde kaybedebiliyor. Araştırmacılar, üç adaylı seçimlerde bu durumun ne zaman ortaya çıkabileceğinin matematiksel koşullarını belirledi. Monte Carlo simülasyonları ve gerçek seçim verilerinin analizi, IRV sisteminin bu paradoksa oldukça duyarlı olduğunu gösteriyor. Bu bulgular, demokratik meşruiyet açısından önemli sonuçlar doğuruyor çünkü seçmen tercihlerinin nasıl gruplanacağına bağlı olarak sonuçlar değişebiliyor.

arXiv (CS + AI) 0