Arama · son güncelleme 3 sa önce
1-14 / 14 haber Sayfa 1 / 1
İklim & Çevre
5 gün önce

Batı'nın Tüketim Alışkanlıkları Küresel Güney'i Çevre Felaketi İle Boğuyor

Sanayileşmiş ülkelerin her yıl milyonlarca ton kullanılmış giysi, elektronik cihaz ve diğer ürünleri Küresel Güney ülkelerine göndermesi, bu bölgelerde ciddi çevre ve halk sağlığı krizlerine yol açıyor. Araştırmalar, Batılı tüketim alışkanlıklarının yarattığı atık yükünün büyük bölümünün Afrika, Asya ve Latin Amerika ülkelerine aktarıldığını ortaya koyuyor. Bu ülkeler, söz konusu malların üretim, kullanım ve imha süreçlerinde ortaya çıkan çevresel ve sağlıksal bedeli fiilen ödemek zorunda kalıyor. Meseleyi daha da karmaşık hale getiren şu ki bu transferler çoğunlukla 'ikinci el bağış' ya da 'geri dönüşüm' gibi kavramlarla meşrulaştırılıyor; ancak bilimsel veriler, söz konusu ürünlerin büyük çoğunluğunun kullanılamaz durumda olduğunu ve düzensiz biçimde bertaraf edildiğini gösteriyor. Bu durum, küresel ticaret sisteminin eşitsizliklerini ve zengin ülkelerin ekolojik ayak izlerini başkalarının topraklarına yıkma eğilimini gözler önüne seriyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Nörobilim & Psikoloji
28 Aug

Meksika'nın Beyin Bankası Yeniden Şekilleniyor

Latin Amerika'nın en köklü beyin bankası, Alzheimer araştırmacısı José Luna-Muñoz'un 2011'de yönetimi devraldığından bu yana önemli bir dönüşüm geçiriyor. Luna-Muñoz liderliğinde kurum, yalnızca beyin dokusuyla sınırlı kalmayarak farklı doku türlerini de bünyesine katmaya başladı. Bunun yanı sıra, organ bağışı konusunda farkındalığın tarihsel olarak düşük kaldığı kırsal bölgelere de ulaşmayı hedefleyen bir bağışçı kazanım stratejisi geliştiriliyor. Beyin bankaları, nörolojik hastalıkların mekanizmalarını çözmek için araştırmacılara paha biçilmez biyolojik örnekler sunar; ancak bu kaynakların sürekliliği geniş ve çeşitli bağışçı tabanlarına bağlıdır. Meksika örneği, gelişmekte olan ülkelerde bilimsel altyapının nasıl güçlendirilebileceğini ve kültürel engellerle coğrafi uzaklığın bağış programları açısından nasıl bir zorluk oluşturduğunu gözler önüne seriyor.

The Transmitter 0
Nörobilim & Psikoloji
28 Aug

Latin Amerika'nın Biyoçeşitliliği Nörobilimi Nasıl Dönüştürüyor?

Latin Amerika'nın eşsiz fauna zenginliği, nörobilim araştırmalarına beklenmedik kapılar aralıyor. Hornero kuşları, elektrikli balıklar ve küçük kurbağalar gibi bölgeye özgü türler, bilim insanlarının sosyal davranış ve biliş üzerine tamamen yeni sorular sormasına zemin hazırlıyor. Bu canlılar, laboratuvar ortamında sıkça kullanılan model organizmaların sunmadığı davranışsal karmaşıklıkları doğal ortamlarında sergileyerek araştırmacılara ilham veriyor. Nöroetoloji alanında çalışan bilim insanları, evrimsel süreçlerin şekillendirdiği bu özgün davranışları inceleyerek beyin-davranış ilişkisine dair evrensel mekanizmaları anlamaya çalışıyor. Bölgenin biyolojik çeşitliliği, yalnızca yeni türlerin keşfiyle sınırlı kalmayıp aynı zamanda bilişsel süreçlerin ve sosyal organizasyonun nasıl evrildiğine ilişkin hipotezlerin sınanmasında da kritik bir rol üstleniyor. Latin Amerika'daki araştırmacılar bu doğal laboratuvardan yararlanarak alana özgün katkılar sunuyor ve küresel nörobilim gündemine yeni bir perspektif kazandırıyor.

The Transmitter 0
Nörobilim & Psikoloji
28 Aug

Latin Amerika'da Nörobilim: FALAN Bir Nesli Nasıl Şekillendiriyor?

Latin Amerika ve Karayipler'deki nörobilim topluluğunu güçlendirmeyi hedefleyen FALAN (Latin Amerika ve Karayipler Nörobilim Toplulukları Federasyonu), bölgedeki genç araştırmacılara yüksek kaliteli eğitim sunmak ve uluslararası iş birlikleri geliştirmek amacıyla önemli adımlar atmaktadır. Federasyonun başkanı, önümüzdeki hafta gerçekleşecek kongre öncesinde organizasyonun vizyonunu paylaştı. Latin Amerika'da nörobilim araştırmaları tarihsel olarak kaynak kıtlığı, izolasyon ve beyin göçü gibi ciddi engellerle mücadele etmek zorunda kaldı. FALAN, bu sorunlara çözüm üretmek için bölge genelindeki ulusal toplulukları tek çatı altında bir araya getiriyor. Güçlü bir ağ yapısı oluşturarak hem yerel araştırmacıların birbirleriyle hem de küresel bilim dünyasıyla bağlantı kurmasını kolaylaştırıyor. Kongre, yalnızca bilimsel bulguların paylaşıldığı bir platform olmakla kalmıyor; aynı zamanda kariyerinin başındaki nörobilimcilerin mentorluk ve iş birliği fırsatlarına erişebildiği bir buluşma noktasına dönüşüyor. Bu yaklaşım, bölgede sürdürülebilir bir bilimsel ekosistem inşa etme çabalarının somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

The Transmitter 0
Nörobilim & Psikoloji
28 Aug

Latin Amerika'da Nörobilim: Zorluklarla Şekillenen Bir Bilim Dünyası

Latin Amerika'daki nörobilim araştırmaları, sınırlı kaynaklar ve kurumsal engellerle boğuşurken bile dünya genelinde dikkat çekici çalışmalar üretmeye devam ediyor. The Transmitter dergisi, Arjantin, Brezilya, Şili, Kolombiya, Meksika ve Uruguay'dan onlarca nörobilimciyle gerçekleştirdiği kapsamlı röportajlar aracılığıyla bu altı ülkedeki araştırma ekosistemini mercek altına aldı. Söz konusu araştırmacılar; bütçe kısıtlamaları, beyin göçü tehdidi ve yetersiz altyapı gibi pek çok güçlükle mücadele ederken özgün ve kaliteli bilim üretme yollarını arıyor. Bölgedeki nörobilim topluluğu, uluslararası iş birliklerini geliştirerek ve yerel ağlar kurarak bu engelleri aşmaya çalışıyor. Bu tablo, yalnızca Latin Amerika'ya özgü değil; küresel bilim sistemindeki eşitsizliklerin somut bir yansıması niteliğinde. Haberin önemi şuradan kaynaklanıyor: Beyin araştırmalarının hız kazandığı günümüzde, dünyanın farklı coğrafyalarındaki bilim insanlarının sürece nasıl dahil olduğu —ya da olamadığı— bilginin üretim biçimini doğrudan etkiliyor.

The Transmitter 0
Teknoloji & Yapay Zeka
10 Aug

Arjantin'de Bilim İnsanları Sokaklara İndi: Araştırma Fonları Tehlikede

Arjantin'de bilim insanları ve üniversite çalışanları, hükümetin bilimsel araştırma finansmanını ve kamu üniversitelerindeki maaşları artırmasını talep etmek için ülke genelinde sokaklara çıktı. Göstericiler, bilim bütçesindeki kesintilerin ülkenin araştırma kapasitesini ciddi biçimde zayıflattığını savunuyor. Bu protestolar, Arjantin'in içinde bulunduğu ekonomik krizin bilim ve eğitim kurumlarına yansımalarını gözler önüne seriyor. Kamu üniversitelerinde görev yapan akademisyenler ve araştırmacılar, düşen satın alma güçleri ve yetersiz araştırma destekleri nedeniyle giderek daha kırılgan bir konuma düştüklerini ifade ediyor. Bilimsel altyapıya yapılan yatırımların azalması, ülkenin uzun vadeli bilgi üretimi ve yenilik kapasitesini tehdit eder nitelikte. Arjantin, tarihsel olarak Latin Amerika'nın en güçlü bilim ekosistemlerinden birine sahip olmasıyla tanınıyor; ancak kronik ekonomik istikrarsızlık bu birikimi aşındırmaya devam ediyor. Söz konusu protestolar, bilim finansmanının yalnızca bir bütçe kalemi olmadığını, aynı zamanda bir toplumun geleceğe yaptığı stratejik yatırım olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

The Transmitter 1
Nörobilim & Psikoloji
3 Aug

Bilim Yeteneği Küresel, Ama Bilim Dünyasının Sahnesine Erişim Değil

Şili ve Latin Amerika'daki nörobilimciler, araştırma kalitesi veya yaratıcılık bakımından dünya standartlarının gerisinde değil. Ancak bilimi görünür kılan mekanizmalar — prestijli dergiler, uluslararası konferanslar ve akademik ağlar — bu bölgedeki araştırmacılar için giderek daha erişilemez hale geliyor. Yüksek yayın ücretleri, pahalı konferans kayıt bedelleri ve dolar bazlı maliyetler, gelişmekte olan ülkelerdeki bilim insanlarını küresel akademik platformların dışında bırakıyor. Bu durum, bilimsel bilginin üretiminde değil, paylaşımında ve tanınmasında derin bir eşitsizlik yaratıyor. Yetenekli araştırmacılar çalışmalarını yürütebiliyor; ancak o çalışmaları dünyaya duyuracak kanallara ulaşmakta ciddi güçlüklerle karşılaşıyor. Söz konusu yapısal engeller, bilimin evrensel ve kapsayıcı olduğu iddiasıyla çelişiyor ve küresel bilgi üretiminde coğrafi bir önyargının sürmesine zemin hazırlıyor.

The Transmitter 0
İklim & Çevre
10 Jul

Dijital Teknolojilerin Gizli Çevre Bedeli: Küresel Güney Ne İstiyor?

Yapay zeka, akıllı telefonlar ve veri merkezleri gibi dijital teknolojiler çoğunlukla 'temiz' yenilikler olarak tanımlanır. Ancak her cihazın arkasında madenlerden çıkarılan hammaddeler, büyük miktarda elektrik tüketimi, ucuz emek gücü ve karmaşık küresel tedarik zincirleri yatmaktadır. Bu durum, özellikle teknoloji üretiminin hammadde ve işçilik yükünü taşıyan Küresel Güney ülkeleri için derin çevresel adalet sorunlarını gündeme getirmektedir. Araştırmacılar, dijital dönüşümün görünmeyen maliyetlerinin büyük bölümünün Afrika, Latin Amerika ve Güneydoğu Asya gibi bölgelere yıkıldığını vurgularken, bu ülkelerin teknolojik gelişimin faydalarından yeterince pay alamadığına dikkat çekmektedir. Çevresel adalet tartışmaları artık yalnızca karbon salımı ya da iklim değişikliğiyle sınırlı kalmayıp dijital altyapının hammadde, su ve toprak üzerindeki baskısını da kapsayacak biçimde genişlemektedir. Küresel Güney'in bu alandaki talepleri; daha adil kaynak paylaşımı, şeffaf tedarik zincirleri ve teknoloji şirketlerinin çevre tahribatı konusundaki hesap verebilirliğinin artırılması olarak öne çıkmaktadır.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
19 May

Arjantin'de Bilim Finansmanı Krizi: Araştırmacılar Sokağa İndi

Arjantin genelinde binlerce kişi, hükümetin bilimsel araştırma bütçesinde yaptığı kesintileri protesto etti. Göstericiler, devlet üniversitelerinin maaş ödemelerinin artırılması ve bilimsel araştırmalara ayrılan fonların korunması talebinde bulundu. Ülkedeki ekonomik kriz nedeniyle bilim insanları ve akademisyenler ciddi mali zorluklar yaşarken, araştırma projelerinin durma noktasına geldiği belirtiliyor. Protestolar, Latin Amerika'da bilimsel araştırmaların finansman sorunlarının giderek derinleştiğini gözler önüne serdi.

The Transmitter 0
İklim & Çevre
19 May

Küresel Kuzey, Latin Amerika'dan 2020'de 900 Milyon Ton Kaynak Çıkardı

Barcelona Üniversitesi araştırmacıları, gelişmiş ülkelerin Latin Amerika ile yaptığı ticaretin ekolojik eşitsizliğini sayılarla ortaya koydu. Çalışmaya göre 2020 yılında tek başına Küresel Kuzey ülkeleri, uluslararası ticaret yoluyla Latin Amerika'dan 900 milyon tondan fazla hammadde, 4 milyon kilometrekarelik arazi kullanımı ve 53 milyar saatlik emek gücü net olarak transfer etti. Bu bulgular, küresel ticaret sisteminin gelişmekte olan ülkeler aleyhine işlediğini ve kaynakların sistematik olarak sanayileşmiş ülkelere aktarıldığını gösteriyor. Araştırma, ekolojik olarak eşitsiz değişim kavramını ve ekonomik bağımlılık ilişkilerini analiz ederek, mevcut ticaret yapısının sürdürülebilirlik açısından sorunlu yönlerini bilimsel verilerle destekliyor.

Phys.org — Yerküre Bilimleri 0
Teknoloji & Yapay Zeka
15 May

Arjantin'de bilim insanları sokağa döküldü: Bütçe krizi araştırmaları tehdit ediyor

Arjantin'de ülke genelinde düzenlenen protestolarda, bilim insanları ve akademisyenler hükümetin bilimsel araştırma fonlarını kesmesine tepki gösterdi. Göstericiler, devlet üniversitelerinin maaşlarının artırılmasını ve bilimsel araştırmalara ayrılan bütçenin yükseltilmesini talep etti. Protestolar, Latin Amerika'nın en büyük ekonomilerinden biri olan ülkede bilim ve teknoloji sektörünün karşılaştığı finansman sorunlarının boyutunu gözler önüne serdi. Akademik camia, mevcut bütçe kısıtlamalarının uzun vadede ülkenin bilimsel kapasitesini ciddi şekilde zayıflatacağı konusunda uyarılarda bulunuyor.

The Transmitter 0
Teknoloji & Yapay Zeka
12 May

Arjantin'de bilim finansmanı krizi araştırmacıları sokağa döktü

Arjantin'de iki yıl önce başlayan bilim finansmanı krizi yeni bir boyut kazandı. Ülkedeki bilim insanları, araştırma fonlarının kesilmesi ve bursların iptal edilmesi nedeniyle protestolara başladı. Hükümetin 2025 bütçesinde öngördüğü maaş artışlarını hayata geçirmemesi ve daha önce kesilen bursları restore etme konusundaki başarısızlığı bilim camiasının tepkisini çekti. Protestolar, Arjantin'in bilimsel araştırma kapasitesinin ciddi tehdit altında olduğunu gösteriyor. Finansman eksikliği sadece mevcut projeleri değil, genç araştırmacıların kariyerlerini de olumsuz etkiliyor. Bu durum, Latin Amerika'nın en önemli bilimsel merkezlerinden biri olan Arjantin'in araştırma altyapısının geleceği konusunda endişeleri artırıyor.

The Transmitter 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Şehir mimarisi gelir ayrımcılığının şifrelerini barındırıyor

São Paulo'da yapılan yeni bir araştırma, şehirlerdeki yapı düzeninin gelir grupları arasındaki ayrımcılığı nasıl yansıttığını ortaya koyuyor. Bilim insanları, bina ayak izlerinden hesapladıkları entropi değerleri ile gelir dağılımı arasında şaşırtıcı bir ilişki keşfetti. Shannon entropi teorisini kullanan araştırmacılar, hem çok düzenli hem de çok düzensiz yapılaşmanın yüksek gelirli grupların kümelenmesiyle bağlantılı olduğunu buldu. Bu bulgular, şehir planlamasının sosyal adaletsizlikleri nasıl pekiştirdiğini anlamak için yeni bir perspektif sunuyor. Gini katsayısı ve Moran's I indeksi gibi istatistiksel araçlarla desteklenen çalışma, Latin Amerika'nın en büyük şehri São Paulo'yu model alarak kentsel formun ayrımcılığı nasıl kodladığını matematiksel olarak kanıtlıyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Kültürel Duyguları Anlamıyor: İnsan-Makine İletişiminde Yeni Sorun

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin (LLM) farklı kültürlerden insanların sosyal duygu ifadelerini doğru yansıtamadığını keşfetti. Altı öncü yapay zeka modelini test eden çalışma, Avrupa kökenli Amerikalılar ve Latin Amerikalılar arasındaki duygu ifadesi farklarını inceledi. Sonuçlar, yapay zekanın kültürel nüansları kavramakta yetersiz kaldığını gösteriyor. Bu durum, insanların kültürel açıdan uyumlu bir etkileşim partneri olduğunu düşündükleri yapay zekadan aldıkları tavsiyelerin, kendi kültürel bağlamlarında uygunsuz olabileceği anlamına geliyor. Araştırma, yapay zeka sistemlerinin insan davranışlarını simüle etme konusundaki sınırlarını ortaya koyuyor ve kültürlerarası iletişimde dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0