Arama · son güncelleme 2 sa önce
10.971
toplam haber
4
kategori
70+
bilim kaynağı
1-24 / 28 haber Sayfa 1 / 2
Nörobilim & Psikoloji
3 gün önce

Meyve sineğinin beyin haritası şaşırttı: Zeka merkezli değil, dağıtık çalışıyor

Bilim insanları ilk kez bir yetişkin meyve sineğinin merkezi sinir sistemindeki tüm nöral bağlantıları haritaladı. Bu çığır açan çalışma, beyin ve vücudun nasıl birlikte çalıştığına dair eşsiz bir görüş sunuyor. Araştırmanın en çarpıcı bulgusu, karmaşık davranışların tek bir merkezi kontrolcüden değil, yerel devrelerin dağıtık ağından kaynaklandığını göstermesi. Bu keşif, zekanın doğası, hareket kontrolü ve beyin işlevleri hakkında yeni ipuçları veriyor. Connectome olarak adlandırılan bu nöral harita, gelecekte insan beynini anlamamıza ve nörolojik hastalıkların tedavisine katkı sağlayabilir.

ScienceDaily 0
Nörobilim & Psikoloji
4 gün önce

Beynin Öğrenme Sırrı Çözüldü: Neokorteksin Üç Kritik Mekanizması

Bilim insanları, insan beyninin en karmaşık bölümü olan neokorteksin nasıl öğrendiğini açıklayan kapsamlı bir model geliştirdi. Araştırma, beynin öğrenme sürecini açıklayabilmek için üç temel kriterin karşılanması gerektiğini ortaya koyuyor: güçlü bir öğrenme algoritması, bilinen sinir devreleriyle uygulanabilirlik ve nörokimyasal düzeyde detaylı işleyiş. Bu kriterleri karşılayan tek çerçeve, kortikal-talamik devreler tarafından yönlendirilen, zamana dayalı hata-odaklı tahminsel öğrenme modeli olarak belirlendi. Model, rekabetçi kinaz sinaptik plastisite mekanizmalarını kullanarak işliyor ve spike yapan nöronlarla simülasyonlarda test edildi. Bulgular, beynin karmaşık bilişsel görevleri nasıl öğrendiğine dair yeni perspektifler sunuyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
4 gün önce

Yapay Sinir Ağlarında Kaos Artık Öngörülebilir: Yeni Matematiksel Model Geliştirildi

MIT ve Stanford araştırmacıları, rastgele bağlantılı sinir ağlarındaki karmaşık dinamiklerin aslında tahmin edilebilir olduğunu gösteren yeni bir matematiksel çerçeve geliştirdi. Ortalama alan teorisi kullanılarak yapılan çalışmada, görünürde rastgele olan davranışların altında yatan deterministik yapı ortaya çıkarıldı. Bu keşif, hem yapay zeka sistemlerinin davranışını anlamak hem de insan beynindeki nöral ağların işleyişini modellemek açısından büyük önem taşıyor. Araştırma, özellikle analitik doğrusalsızlıklar gösteren sistemlerde, geçmiş verilerin geleceği tam olarak belirlediğini matematiksel olarak kanıtlıyor. Bu bulgu, makine öğrenmesi algoritmalarının optimize edilmesi ve nörolojik hastalıkların anlaşılmasında yeni kapılar açabilir.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
4 gün önce

Beyin bölgeleri arası iletişimi çözen yapay zeka modeli geliştirildi

Araştırmacılar, beyin bölgeleri arasındaki karmaşık iletişimi daha doğru bir şekilde analiz edebilen yeni bir yapay zeka modeli geliştirdi. MR-LFADS adlı bu model, farklı beyin bölgelerinden eş zamanlı olarak kaydedilen sinir hücresi aktivitelerini analiz ederek, hangi bölgelerin birbirleriyle nasıl iletişim kurduğunu ayırt edebiliyor. Geleneksel yöntemlerin aksine, bu sistem yerel nöral dinamikleri, bölgeler arası iletişimi ve gözlemlenemeyen bölgelerden gelen etkileri birbirinden ayırarak daha net bir beyin haritası çıkarıyor. Model, hem simülasyonlarda hem de gerçek elektrofizyoloji verilerinde test edilmiş ve mevcut yaklaşımlardan üstün performans göstermiştir. Bu gelişme, beynin çalışma prensiplerini anlamamızda önemli bir adım teşkil ediyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
5 gün önce

Anoreksiya'nın Beyin Üzerindeki Etkisi Yeni Tedavi Kapılarını Açabilir

Anoreksiya nervoza hastaların üçte biri tam olarak iyileşemiyor ve mevcut tedavi yöntemleri yıllardır gelişim gösteremiyor. Ancak son araştırmalar, bu yeme bozukluğunun beyni nasıl ele geçirdiğini anlamaya başladığımızı gösteriyor. Bilim insanları, anoreksiya'nın nörolojik temellerini keşfederek, hastalığın zihinsel süreçleri nasıl değiştirdiğini araştırıyor. Bu yeni bulgular, geleneksel psikolojik yaklaşımların ötesinde, beyni hedef alan tedavi stratejilerinin geliştirilmesine olanak sağlayabilir. Araştırmacılar, hastalığın beyin kimyası ve nöral ağlar üzerindeki etkilerini inceleyerek, daha etkili müdahale yöntemleri geliştirmeyi hedefliyor. Bu çalışmalar, milyonlarca insanı etkileyen bu ciddi hastalığın tedavisinde devrim yaratabilecek yeni terapötik yaklaşımların temelini atabilir.

New Scientist 0
Nörobilim & Psikoloji
3 Jun

Beynin Hayal Etme Yeteneğini Taklit Eden Yapay Zeka Modeli Geliştirildi

İnsanlar zihinlerinde gelecekteki olasılıkları canlandırabilir, sanki rüya görüyormuş gibi farklı senaryoları hayal edebilir. Bu yetenek, öğrenme sürecimizde kritik rol oynar. Araştırmacılar, bu doğal beceriyi taklit eden yeni bir yapay zeka modeli geliştirdi. Geleneksel AI sistemleri görsel bilgiyi soyut vektörlere dönüştürürken uzamsal yapıyı kaybediyor. Yeni model ise beynin duyusal korteksindeki topolojik organizasyonu koruyarak, fizik tahminlerini geometrik yayılım olarak gerçekleştiriyor. Motor-geçitli nöral alanlar kullanan bu sistem, yerel bağlantılar ve motor komutları aracılığıyla aktiviteyi düzenliyor. Deneyler gösterdi ki aynı mimari, balistik tahminleri 'ışınlanma' yapmadan öğrenebiliyor, dondurilmuş dünya modeli üzerinden çevrimdışı politika geliştirme yapabiliyor ve vücut etiketleri olmadan motor kanalları oluşturabiliyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Fizik
1 Jun

Yapay Zeka ile Serbest Enerji Hesaplama Yöntemi Geliştirildi

Fizikten istatistiğe kadar birçok alanda kritik öneme sahip serbest enerji hesaplama problemi için yeni bir yaklaşım geliştirildi. Araştırmacılar, nöral ağ tabanlı taşıma öğrenme yöntemini genelleştirerek, sürekli uzaylardan ayrık ve çok modlu uzaylara kadar geniş bir yelpazede çalışabilen bir sistem oluşturdular. Geleneksel termodinamik dönüşüm yöntemlerinin aksine, bu yaklaşım sonlu zaman rejiminde önemli ölçüde hızlanma sağlayabiliyor. Yöntem, sadece serbest enerji tahmininde değil, matematiksel olarak da ilginç sonuçlar ortaya koyuyor ve zaman tersine çevirme ile genelleştirilmiş Doob h-dönüşümleri arasında grup teorik yapı keşfediyor.

arXiv — Kimyasal Fizik 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 May

Yapay Zeka Analizlerinde Gizli Tuzak: Simetrik Veriler Sonuçları Yanıltabiliyor

Nöral ağların nasıl çalıştığını anlamak için kullanılan temsil benzerlik matrisleri (RSM) analizlerinde önemli bir sorun keşfedildi. Araştırmacılar, girdi verilerindeki simetrilerin bu analizleri yanıltabileceğini gösterdi. Aynı işlevi gören farklı yapay zeka modelleri, simetrik veriler nedeniyle farklı sonuçlar üretebiliyor. Bu durum özellikle görüntü işleme gibi alanlarda kritik. Bulgular, yapay zekanın iç işleyişini analiz etmek için kullanılan mevcut yöntemlerin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Çalışma, nöral kod karşılaştırmalarında karşılaşılan temel zorlukları vurguluyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
20 May

Matematik becerileri gelişenler beynin hareket bölgelerini daha az kullanıyor

Yeni bir beyin görüntüleme araştırması, matematik konusunda yetenekli yetişkinlerin sayıları işlerken beynin motor bölgelerini daha az kullandığını ortaya koydu. Çalışma, matematik becerilerinin gelişimiyle birlikte beynin fiziksel temsil sistemlerinden uzaklaşarak daha otomatik ve verimli işleme ağlarına yöneldiğini gösteriyor. Bu bulgular, matematiksel düşüncenin nasıl geliştiğine dair önemli ipuçları veriyor. Araştırma, beynin plastisitesini ve öğrenme süreciyle birlikte nöral ağların nasıl optimize edildiğini anlamak açısından değerli veriler sunuyor. Sonuçlar aynı zamanda matematik eğitiminde farklı yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

PsyPost 0
Teknoloji & Yapay Zeka
20 May

Yapay Zeka Modellerinin 'Yaşam Döngüsü' Keşfedildi: Özellikler Doğar, Yaşar ve Ölür

Araştırmacılar, dil modellerindeki özelliklerin tıpkı canlılar gibi bir yaşam döngüsü olduğunu keşfetti. Pythia-160M ve 410M modellerini inceleyen bilim insanları, yaklaşık 50 seyrek özellikten oluşan 'taşıyıcı iskelet' adını verdikleri kalıcı bir temsil omurgasının varlığını tespit etti. Bu iskelet, eğitimin ilk %1'inde çok hızlı bir şekilde oluşuyor ve sonrasında modelin tüm temsil yapısının etrafında organize oluyor. Bulgular, yapay zeka modellerinin nasıl öğrendiği konusunda yeni perspektifler sunarak, gelecekteki model geliştirme stratejilerini etkileyebilir.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
15 May

Beyin Korteksindeki Mikro Devreler Bilgi Akışını En Üst Düzeye Çıkarıyor

Yeni bir araştırma, beyin korteksindeki mikro devrelerin bilgi işleme kapasitesini artırmak için optimize edilmiş bir yapıya sahip olabileceğini ortaya koyuyor. Bilim insanları, korteksin 5. katmanındaki nöron ağlarını simüle ederek, yoğun bağlantılı merkezi nöron gruplarının çevresindeki destek ağlarının bilgi akışını nasıl güçlendirdiğini keşfetti. Bu bulgular, beynin evrimsel süreçte sadece rastgele bağlantılar kurmadığını, aksine bilgi işleme verimliliğini maksimuma çıkaracak şekilde yapılandığını gösteriyor. Araştırma, yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesinde de önemli ipuçları sunabilir.

arXiv (Nörobilim) 0
Tıp & Sağlık
14 May

Anestezi altındaki beyin: Derin uyku değil, karmaşık bir süreç

Yeni araştırmalar, anestezi sırasında beynimizde yaşananların yaygın kanının aksine basit bir derin uyku olmadığını ortaya koyuyor. Bilim insanları, anestezi altındaki beyin aktivitesinin düşünülenden çok daha karmaşık bir yapı sergilediğini keşfetti. Bu bulgular, ameliyat öncesi hastalara 'sadece derin bir uyku gibi olacak' şeklinde verilen açıklamaları sorguluyor. Araştırmacılar, anestezi sırasında beyin dalgalarının ve nöral ağların normal uyku durumundan farklı örüntüler gösterdiğini tespit etti. Bu keşifler, anestezi bilimini daha iyi anlamamıza ve gelecekte daha güvenli anestezi yöntemleri geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

Futurity — Üniversite Araştırmaları 0
Nörobilim & Psikoloji
13 May

Kaygılı İnsanların Kendini Suçlama Döngüsünün Beyin Haritası Çıkarıldı

Yeni bir beyin görüntüleme araştırması, yüksek kaygı yaşayan bireylerin neden sürekli kendilerini suçlama eğiliminde olduklarını nörolojik düzeyde açıklıyor. Çalışma, günlük yaşamda yoğun kaygı hisseden kişilerin aynı zamanda daha fazla suçluluk ve utanç duygusu yaşadığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar, beyin taramaları kullanarak kaygılı bireyleri zararlı kendini suçlama döngülerine sürükleyen nöral ağları haritalandırdı. Bu bulgular, kaygı bozukluklarının tedavisinde yeni yaklaşımlar geliştirilmesi açısından önem taşıyor. Çalışma, mental sağlık alanında kaygı ile suçluluk arasındaki karmaşık ilişkiyi anlamaya yönelik önemli bir adım oluşturuyor.

PsyPost 0
Nörobilim & Psikoloji
13 May

Beyin Modellemede Yeni Yaklaşım: Gerçekçi Sinaps Modelleri

Bilim insanları, beyin korteksindeki nöral aktiviteyi modellemek için yeni bir yaklaşım geliştirdi. Geleneksel beyin ağı modelleri, sinapslar arası iletişimi basitleştirmiş şekilde ele alıyordu. Yeni araştırma, daha gerçekçi iletken tabanlı sinaps modellerinin kullanılmasıyla, beynin membran potansiyeli değişkenliğinin daha doğru bir şekilde simüle edilebildiğini gösteriyor. Bu çalışma, nöral ağ modellemesinde önemli bir ilerleme kaydediyor ve beyin işleyişini anlamada yeni perspektifler sunuyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
12 May

Beynin Sessiz Çoğunluğu: Astrositler Nasıl Nöral Ağları Şekillendiriyor?

Uzun yıllar boyunca beynin sadece 'temizlik görevlileri' olarak görülen astrosit hücrelerinin, aslında karmaşık uzun menzilli ağlar kurarak beynin işleyişini aktif şekilde yönlendirdiği ortaya çıktı. Mac Shine'ın yeni araştırması, bu glial hücrelerin deneyimlere yanıt vererek kendilerini yeniden yapılandırdığını ve nöronların çalışma biçimini doğrudan etkilediğini gösteriyor. Beyin hücrelerinin yaklaşık yüzde 50'sini oluşturan astrositler, artık beynin temel işlevlerinde kritik rol oynayan aktif oyuncular olarak kabul ediliyor. Bu keşif, beyin hastalıklarının tedavisi ve nöral ağların anlaşılması açısından yeni perspektifler sunuyor.

The Transmitter 0
Teknoloji & Yapay Zeka
12 May

Yapay Sinir Ağları İçin Yeni Döngüsel Temsil Yöntemi Geliştirildi

Araştırmacılar, açısal ölçümlerin işlenmesinde yaşanan zorluklara çözüm olarak yeni bir döngüsel temsil yöntemi geliştirdi. Geleneksel açı ölçümlerinde, birbirine yakın açılar arasındaki fark pi değerini aştığında işleme sorunları yaşanıyor. Yeni yöntem, yüksek boyutlu uzayda gerçek değerli döngüsel gömme tekniklerini kullanarak bu sorunu çözüyor. Fourier gömme teknikleri kullanılan çalışmada, nöral ağların daha etkili açı işlemesi sağlanıyor. Yöntem aynı zamanda nokta çarpım benzerliklerinin kontrolüne olanak tanıyarak farklı çekirdek şekilleri oluşturabiliyor. Özellikle fiziksel ve algısal fenomenlerin temsil edilmesinde kritik öneme sahip periyodik sinyaller için önemli bir gelişme.

arXiv (Nörobilim) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
11 May

Yapay sinir ağları nasıl öğreniyor? Yeni keşif mekanizmayı açığa çıkardı

Bilim insanları, yapay sinir ağlarının nasıl öğrendiğini anlamaya yönelik önemli bir adım attı. Araştırmacılar, 2 boyutlu sahneları inceleyen bir sinir ağının, nesneleri konumlarıyla ilişkilendirmeyi ve uzamsal navigasyonu nasıl öğrendiğini keşfetti. Çalışma, ağın yeni sahnelerle karşılaştığında tahmin yeteneğinin sürekli geliştiğini ve esnek bağlantılar kurarak yapılandırılmış temsiller oluşturduğunu gösteriyor. Bu bulgular, hem yapay zeka sistemlerinin işleyişini anlamak hem de beyin bilimindeki benzer süreçleri açıklamak açısından kritik öneme sahip.

arXiv (Nörobilim) 0
Nörobilim & Psikoloji
11 May

Beyin Görüntülemede Yapay Zeka ile Nedensel İlişkileri Ortaya Çıkarma

Araştırmacılar, beyin görüntüleme verilerinden gerçek nöral bağlantıları tespit etmek için yeni bir yapay zeka yöntemi geliştirdi. INCAMA adlı bu sistem, fMRI gibi dolaylı ölçümlerin fiziksel sınırlarını aşarak, beynin farklı bölgeleri arasındaki nedensel ilişkileri daha doğru şekilde belirleyebiliyor. Geleneksel yöntemler, kan akışı ve elektriksel iletim gibi fiziksel etkiler nedeniyle gerçek nöral aktiviteyi tam olarak yansıtamıyordu. Yeni yaklaşım, bu fiziksel çarpıtmaları hesaba katarak ve beynin dinamik değişimlerini analiz ederek, nöral ağların gerçek yapısını ortaya çıkarmayı hedefliyor. Kontrollü simülasyonlar ve gerçek fMRI verileriyle test edilen sistem, beyin bağlantılarını haritalama konusunda umut verici sonuçlar gösteriyor.

arXiv (Nörobilim) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
30 Apr

Yapay Zeka Elle Yazılmış Kurallar Olmadan Dil Yapısını Öğrendi

Araştırmacılar, semantik ayrıştırma alanında çığır açan bir yöntem geliştirdiler. Yeni sistem, önceden yazılmış kompozisyonel kurallar kullanmadan dilin yapısal özelliklerini öğrenebiliyor. Nöral hücresel otomaton tabanlı model, SLOG veri setinde 17 yapısal genelleme kategorisinin 11'inde mükemmel sonuçlar elde etti. Transformer tabanlı modeller yapısal genelleme konusunda başarısız olurken, mevcut AM-Parser sistemi elle yazılmış cebirsel kurallara ihtiyaç duyuyor. Yeni yaklaşım ise tüm kompozisyonel kuralları veriden öğrenerek bu sınırlamaları aşıyor. Bu gelişme, doğal dil işleme alanında makinelerin dil yapısını daha esnek şekilde kavramasının önünü açıyor.

arXiv (Dilbilim & NLP) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
29 Apr

Beyin Hücrelerinden İlham Alan Yapay Zeka Modeli Geliştirdiler

Araştırmacılar, beynin astrosit hücrelerinden ilham alarak yeni bir yapay zeka modeli geliştirdiler. Bu model, klasik Hopfield ağlarını astrosit hücrelerinin modülasyonu ile birleştirerek, dikkat mekanizmasını doğal olarak ortaya çıkarabiliyor. Yüksek hafıza yükü altında bile daha başarılı performans gösteren sistem, beynin bilgi işleme süreçlerini taklit ederek yapay zekada yeni yaklaşımlar sunuyor. Çalışma, glial hücrelerin sinir ağlarındaki rolünü anlamak ve bu mekanizmaları teknolojiye aktarmak açısından önemli bir adım teşkil ediyor.

arXiv (Fizik) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Modellerinde Akıllı Yönlendirme: Hesaplama Maliyetini Yarıya İndiren Yöntem

Araştırmacılar, büyük dil modellerinin hesaplama maliyetini önemli ölçüde azaltabilecek yeni bir yöntem geliştirdi. 'Koşullu derinlik yönlendirmesi' adı verilen bu teknik, metinlerdeki bazı kelimeleri basit işlemlerden geçirirken, karmaşık olanları tam kapasiteli sistemden geçiriyor. 157 milyon parametreli model üzerinde yapılan testlerde, hesaplama yükünü %50 azaltmak mümkün oldu. Sistemin kalbi, hangi kelimelerin hangi işlemlerden geçeceğine karar veren 'kapı' mekanizması. Bu kapıların eğitimi oldukça zorlu çünkü bir kararın etkisi ancak birçok katmandan sonra görülüyor. Araştırmacılar iki farklı kapı tasarımını karşılaştırdı: basit MLP kapısı ve daha gelişmiş JEPA-güdümlü kapı. Bu çalışma, yapay zeka modellerinin daha verimli çalışması için önemli bir adım teşkil ediyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

ATLAS: Yapay Zeka Modellerinde Beyin Haritaları ve Davranış Değişimi

Araştırmacılar, yapay zeka modellerinin nasıl öğrendiğini ve davranışını nasıl değiştirdiğini anlamak için ATLAS adlı yeni bir yaklaşım geliştirdi. Bu sistem, büyük dil modellerinin iç yapısını geometrik perspektiften inceleyerek, modellerin eğitim sonrası nasıl şekillendiğini ortaya çıkarıyor. Çalışma, Gemma ve Phi gibi modern AI modellerinde gizli katmanların nasıl çalıştığını haritalandırıyor ve bu bilgilerin fare beynindeki nöral aktivite verilerine nasıl uyarlanabileceğini gösteriyor. Bulgular, AI sistemlerinin iç dinamiklerini anlamamız açısından önemli gelişmeler sunuyor.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Beyin-Bilgisayar Arayüzlerinde Devrim: İnsan Görme Sistemini Taklit Eden Yeni Yaklaşım

Araştırmacılar, beyin-bilgisayar arayüzleri için insan görme sisteminin işleyişini taklit eden yenilikçi bir yöntem geliştirdi. 'Brain-Inspired Capture' adı verilen bu yaklaşım, beyin sinyallerinden görsel bilgileri çözümlerken insan görme sisteminin doğal mekanizmalarını simüle ediyor. Geleneksel yöntemler sinir sinyalleri ile görsel veriler arasındaki sistematik boşlukları göz ardı ederken, yeni sistem biyolojik olarak uygulanabilir dönüşümler ve adaptif görsel işleme kullanıyor. Araştırma, belirsizlik modellemesi yapan kanıt odaklı bir temsil sistemi de içeriyor. Bu gelişme, felçli hastalara yardımcı teknolojiler ve nöral protez sistemleri için önemli ilerlemeler sağlayabilir.

arXiv (CS + AI) 0
Teknoloji & Yapay Zeka
21 Apr

Yapay Zeka Modellerinin Mantık Hatasını Çözen Yeni Araştırma

Stanford araştırmacıları, büyük dil modellerinin (LLM) mantıksal geçerlilik ile inandırıcılığı nasıl karıştırdığını keşfetti. Çalışma, AI sistemlerinin insan gibi 'içerik etkisi' gösterdiğini ve bir ifadenin mantıksal doğruluğunu değerlendirirken, o ifadenin ne kadar inandırıcı geldiğinden etkilendiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, modellerin iç temsillerini inceleyerek bu iki kavramın nöral ağda aynı bölgelerde kodlandığını ve bu nedenle birbiriyle karıştırıldığını gösterdi. Özellikle 'yönlendirme vektörleri' kullanarak, bir kavramın diğerini nasıl etkileyebildiğini kanıtladılar. Bu bulgular, yapay zeka modellerinin mantıksal muhakeme yeteneklerinin geliştirilmesi için kritik öneme sahip.

arXiv (CS + AI) 0